Кіріспе

Британдық ғылым жазушысы және астрофизик (1946 жылы туған)

Джон Р. Гриббин (19 наурыз 1946 жылы туған) – британдық ғылым жазушысы, астрофизик және Сассекс университетінде астрономия саласында арнайы зерттеуші. Оның еңбектері кванттық физика, адам эволюциясы, климаттың өзгеруі, жаһандық жылыну, ғаламның пайда болуы және танымал ғалымдардың өмірбаяндарына арналған. Ол сонымен қатар ғылыми фантастика жазады.

Өмірбаян

Джон Гриббин 1966 жылы Суссекс университетінің физика бакалавры дәрежесін алды. Гриббин 1967 жылы астрономия бойынша ғылым магистрі (MSc) дәрежесін алды, сондай-ақ Суссекс университетінен, ал Кембридж университетінен астрофизика бойынша докторлық дәрежесін алды (1971). 1968 жылы Грибин Теориялық астрономия институтында Фред Хойлдің зерттеуші студенттерінің бірі болып жұмыс істеді және Институттың зерттеулері және кейіннен пульсарлар екені анықталған құбылыстар туралы бірнеше мақала жазды, олар New Scientist журналында жарияланды. 1974 жылы Грибин Стивен Плагеманмен бірге «Юпитер эффектісі» атты кітап шығарды, онда 1982 жылдың 10 наурызында планеталардың Күннің бір жағындағы квадрантта тізілуі Сан-Андреас жарылысында жер сілкінісін тудыратын гравитациялық әсерлерге алып келеді деп болжанды, бұл Лос-Анджелес және оның айналасын жоюы мүмкін еді. Гриббин 1980 жылдың 17 шілдесінде шыққан New Scientist журналында «өте ақылдылыққа бой алдырғанын» айтып, «Юпитер эффектісінен» өзін алшақтатты. 1982 жылдың ақпан айында ол Плагеманмен бірге «Юпитер эффектісі қайта қарастырылды» атты еңбегін жариялады, онда 1980 жылы болған Сент-Хеленс тауының жарылысы планеталардың тізілуіне қарамастан, олардың теориясын растайды деп мәлімдеді. 1999 жылы Гриббин оны жоққа шығарып, «Маған ол ұнамайды және мен оған қатысқаныма өкінемін» деді. 1984 жылы Гриббин «Шредингердің мысығын іздеу: Кванттық физика және шындық» кітабын жариялады. Spectator Book Club оны Стивен Хокингтің көп миллиондаған данада сатылған «Уақыттың қысқаша тарихынан» бұрынғы физиканы танымал етудің бірінші толқынындағы ең жақсы кітаптардың бірі деп сипаттады. Гриббиннің кітабы BBC World News математиканы оқуға қызығушылықты қайта жандандырудың мысалы ретінде келтірілді. 2006 жылы Гриббин BBC радиосының 4-ші арнасында «сарапшы куәгер» ретінде қатысты. Алып барушы Мэтью Паррис профессор Кэти Сайкс пен Гриббинмен бірге Альберт Эйнштейннің «нағыз «ақылсыз данышпан» болғандығы» туралы мәселені талқылады. 2009 жылы Дүниежүзілік ғылыми журналистер конференциясында Британдық ғылыми жазушылар қауымдастығы Гриббинге өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлық тартты.

Гриббиннің жазбаларына сын көзқарас

Консервативті саяси журнал The Spectator "Ғылым: тарих" еңбегін шолуда "қазіргі кездегі ең көрнекті және жемісті ғылыми-танымдық жазушылардың бірі" деп сипаттады, сонымен қатар оны "ұлы білімнің және ғылым мен ғалымдар туралы көшпенді жазу жолын өмір бойы іздеудің нәтижесі" деп мақтады. "Гүл аңшылары" (Мэри Гриббинмен бірлескен авторлықта) туралы Wall Street Journal жазған шолуда стиль "әдеттегідей" деп сипатталды, онда көптеген тұрмыстық бөлшектер келтірілген, бірақ кең мәдени контекстті жеткізе алмаған. Кітаптағы тараулардың ұзындығындағы өмірбаяндық очерктер көбінесе беткей екені айтылды және кітапта белгілі өсімдіктер жинаушылардың айқын жіберіліп қалуы сынға алынды. "The Reason Why" еңбегіне жасаған шолуда Times Higher Education Гриббиннің болжамдық мәселелер туралы жазатынын және кейбір теорияларын нақты дәлелдерсіз ұсынатынын, бірақ оның жан-жақты зерттеулерін және көркем жазу стилін атап өтті.