Кіріспе

Ұшақ қозғалтқышының қаптамасы

NACA қаптамасы – ұшақтарға орнатылған радиалды қозғалтқыштарды аэродинамикалық түрде жақсарту үшін қолданылатын қаптаманың бір түрі. Оны 1927 жылы Ұлттық аэронавтикалық кеңес комитетінің (NACA) Фред Вейк әзірлеген. Бұл аэродинамикалық кедергіні қысқартудағы маңызды жетістік болды және отынның тиімді пайдалануын артқандықтан, оның әзірлеу және орнату шығындары көп есе қайтарылды.

Тарих және дизайн

NACA кабельдері соқтығысуды азайту арқылы жылдамдықты арттырып, қозғалтқыштың салқындауын жақсартты. Кабель қозғалтқыштың айналасына оралған симметриялық, дөңгелек аэродинамикалық пішінге ие. Қанат сияқты, қалыпты жазық аэродинамикалық пішінде, ауа жылдамдығының жоғарғы және төменгі беттердегі айырмашылығы мен қысымдағы сәйкес өзгерістері, көтерілу күшін арттырады. NACA кабельдерінің жағдайында, сақина тәрізді аэродинамикалық пішін осы көтерілу әсерін алға қарай бағыттайды. Бұл итеру күші кабельдің соқтығысу күшін толығымен жоймаса да, оны айтарлықтай азайтады. Екі жақтағы ауа жылдамдығының айырмашылығы аэродинамикалық пішінге ғана емес, сонымен қатар ішкі беттегі цилиндрлердің болуына байланысты, ол ауа ағынын одан әрі баяулатуға көмектеседі. Дегенмен, кабель арқылы ауа ағыны, кабельсіз қарағанда жоғары болады, себебі ауа, оны айналып өтетін ауамен бірге сорылады. Бұл, жылдам қозғалатын ауаны ең қажетті жерде – цилиндрлердің басында ұстап тұрудың қосымша әсерін береді, цилиндрлер мен картер арасында ағып кетуіне қарағанда салқындатуға тиімдірек. Сонымен қатар, ауа еркін тұрған цилиндрлерден өткеннен кейін турбуленттілік күрт төмендейді. Осы әсерлердің барлығы соқтығысуды 60%-ға дейін азайтады. Сынақ қорытындылары 1932 жылдан бастап, дерлік барлық радиалды қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтарда осы кабельдің қолданылуына әкелді. Сынақ ұшағы, Curtiss AT 5A Hawk бипланы, Wright Whirlwind J 5 радиалды қозғалтқышымен жабдықталған, NACA кабельдерімен жабдықталғанда жылдамдыққа жетті, ал кабельсіз – . NACA кабельдерінің Meredith эффектісі арқылы итеру күшін жасағаны туралы пікір қате. Теориялық тұрғыдан алғанда, қозғалтқышпен қыздырылған ауаның кеңеюі жоғары жылдамдықпен шығу арқылы итеру күшін тудыруы мүмкін, бірақ практикада бұл үшін ауаның жоғары жылдамдықты шығуын қамтамасыз ететін арнайы жобаланған және пішінделген кабель қажет (NACA кабельдерінде мұндай мүмкіндік болмады), және кез келген жағдайда, 1930 жылдардағы ұшу жылдамдықтарында бұл әсердің маңызы жоқ еді.

Басқа көздер

Вашингтондағы Смитсонов институтындағы әуе шаруашылығы көрмесі.