Кіріспе

Қанатты ұшақтың ауа кіреберісінің дизайны

NACA каналы, кейде NACA scoop немесе NACA кіреберісі деп те аталады, төмен кедергілі ауа кіреберісі дизайнының кең таралған түрі. Ол 1945 жылы NASA-ның алдындағы Аэронавтика жөніндегі Ұлттық Кеңес Комитеті (NACA) тарапынан әзірленген.

Дизайн

Бұрынғы суға батырылған кіреберіс эксперименттері кіреберіске кіретін баяу қозғалатын шекаралық қабаттың салдарынан қысымның нашар қалпына келуін көрсетті. NACA дизайнының тиімді болуына себеп – жұмсақ пандус бұрышы мен қабырғалардың қисықтық профилінің үйлесімі қарсы айналатын құйынды ағыстарды құрауы. Бұл құйынды ағыстар шекаралық қабатты кіреберістен ығыстырып, жылдамдатылған ауа ағынын тартады, сонымен бірге сыртқа шығып тұратын кіреберіс конструкцияларында кездесетін формалық кедергі мен ағынның бөлінуіне жол бермейді.

Әуе кемелеріне арналған қолданбалар

Дұрыс орнатылған кезде, NACA арнасы ауаның ішкі арнаға, көбінесе салқындату үшін, ағынға минималды бөгет келтіре отырып, өтуіне мүмкіндік береді. Бұл конструкция бастапқыда «батырылған кіреберіс» деп аталды, себебі ол ұшақ сияқты ағысты дене бетіне ойылып орналасқан қисық қабырғалары бар көлбеу беттен тұрады. Мұндай тегіс кіреберіс әдетте сыртқы конструкцияның қамтамасыз ететін артық қысым мен ауа ағынын жеткізе алмайды, сондықтан оны бастапқыда жобаланған реактивті қозғалтқыштарға арналған кіріс ретінде қолдану сирек, мысалы, North American YF-93 және Short SB.4 Sherpa ұшақтарында. Ол көбінесе поршеньді қозғалтқыштар мен желдету жүйелеріне арналған кіреберістерде қолданылады.

Автомобильдік қолдану

Бұл әсіресе жарыс машиналарын жасау саласында кеңінен қолданылады. NACA арналарымен ерекшеленетін спорттық автомобильдердің қатарында Ferrari F40, Lamborghini Countach, 1996–2002 жылғы Dodge Viper, 1971–1973 жылғы Ford Mustang, 1973 жылғы Pontiac GTO, Porsche 911 GT2, 1979 жылғы Porsche 924 Turbo және Nissan S130 автомобильдері бар. Сонымен қатар, бұл дизайн 1994–1997 жылғы Honda VFR750F немесе 1994–1998 жылғы Ducati 916 сияқты кейбір мотоциклдердің құрылымында да жиі кездеседі.