Кіріспе

Meduza) - орыс және ағылшын тілдерінде шығатын, бас кеңсесі Латвияның Рига қаласында орналасқан, тәуелсіз жаңалықтар веб-сайты. Ол 2014 жылы сол кездегі тәуелсіз Lenta-ның бұрынғы қызметкерлерінің тобымен құрылды. ru жаңалықтары сайты. iOS, Windows Phone және Android үшін тегін мобильді қосымшалар бұқаралық ақпарат құралдарының негізіне айналды. Порталдың жартылай ресми ұраны "Кремльді қайғылы қыламыз" деп аталады.

Тарих

2014 жылы Галина Тимченко "Лента" газетінің бас редакторы қызметінен босатылды. Ол "Дұрыс сектор" көшбасшысы Дмитрий Ярошпен сұхбат жүргізгеннен кейін Владимир Путиннің жақтасы Александр Мамутпен сұхбат жүргізді. 2014 жылдың қазан айында Meduza жаңа веб-сайтын ашты. Сонымен қатар Тимченко: "Орыс елінде бізге жұмыс істеуге рұқсат бермейтінін түсіндік", - деді. Ресейлік бизнесмен және бұрынғы олигарх Михаил Ходорковский мен телекоммуникация магнаты Борис Зимин пассивті инвесторлар ретінде қарастырылды, бірақ олар "стратегиялық және операциялық себептермен" жолдарын бөлісті. 2015 жылдың ақпан айында сайттың ағылшын тіліндегі нұсқасы да іске қосылды. 2016 жылдың қаңтар айында Тимченко бас редактордың рөлін оның орынбасары Иван Колпаковқа тапсырды. 2017 жылдың тамызында Meduza америкалық BuzzFeed News жаңалық веб-сайтымен серіктестікке кірісті. Серіктестікке бір-бірінің материалдарын жариялау, тәжірибе алмасу, бірлескен зерттеулер жүргізу және жариялау кірді. 2018 жылдың 20 қазанында "Медузаның" бас редакторы және негізін қалаушы Иван Колпаков "Мен осы партияда жалғыз сені ғана қинап, жазасыз қалдыра аламын" деп, қызметкердің әйеліне қол соғады. Кольпаков Meduza оны ашық айыптап, қайтадан қызметке қайтарып алмайынша уақытша жұмыстан босатылды. Бұл оқиға әлеуметтік желілерде үлкен наразылық тудырды. 9 қарашада Колпаков "бұл сайтты басып алған дағдарысты тоқтатудың және оның беделіне келтірілген зиянды азайтудың жалғыз жолы" деп, отставкаға кетуін мәлімдеді. 2019 жылдың 11 наурызында бас редактор болып қайта тағайындалды. 2022 жылдың мамыр айында Helsingin Sanomat фин тілінде аударылған Meduza мақалаларын жариялай бастады. 2023 жылдың ақпан айында Тимченконың iPhone-ы Пегасус шпиондық бағдарламасының нысанасына айналды. Шабуыл Берлиндегі елден тыс тәуелсіз ресейлік БАҚ-тың конференциясы алдында болды, оған Тимченко да қатысты. Оның телефоны конференцияда журналистердің әңгімелерін тыңдау үшін пайдаланылуы мүмкін еді. Бұл шабуыл - Пегастустың ресейлік журналиске қарсы қолданылғанының алғашқы расталған оқиғасы. Қай мемлекеттің шабуыл жасағаны белгісіз. Ресейдегі басқа да тәуелсіз телеарналар Current Time TV және Novaya Gazeta-ның бірнеше қызметкерлері Apple компаниясынан "мемлекеттік қолдау тапқан шабуылшылар" олардың телефондарына да шабуыл жасаған болуы мүмкін деген хабарлама алды. Оның алғашқы мақаласы "Горбачевке қарсы іс-қимыл" деп аталып, Михаил Горбачевтің Балтық еліндегі кеңестік зорлық-зомбылықты зерттеді.

Аудитория

Медуза ашылғаннан кейін үш айдан соң оның интернет-басылымының ай сайын 1,3 миллион оқырманы болды. 2017 жылы "Медузаның" айына 7,5 миллион оқырманы және әлеуметтік желілерде 2 миллион ізбасарлары болды. 2020 жылы Meduza әлеуметтік желілердегі сілтемелер бойынша Ресейдің жетекші сайты болды, деп хабарлайды , бұл компания медиа және әлеуметтік желілердегі ресейлік сайттардың эксклюзивтілігін бақылап, талдап отырады. 2022 жылдың наурызына қарай Meduzas веб-сайтына ай сайын 12-18 миллион адам кіреді.

Цензура

"Медюза" "орыс БАҚ-тары әр түрлі себептермен, тікелей және жанама цензураға байланысты қозғамайтын тыйым салынған тақырыптардың ұзақ тізіміне" байланысты нарықтағы орынды толтыруды мақсат етеді. Meduza мобильді қосымшалары арқылы цензурадан аулақ болу үшін техникалық шаралар қолданды. 2019 жылдың маусым айында Meduza журналы журналисі Иван Голуновты Ресей полициясы есірткі қылмыстары үшін тұтқындады. Голуновтың әріптестері мен достары оның сыбайлас жемқорлық туралы тергеуден кейін айыптаулар жасалып отыр деп санайды. Халықтың наразылығынан кейін Голунов босатылды, ал бес полиция қызметкері жұмыстан босатылып, кейін қамауға алынды. 2021 жылы 23 сәуірде Ресей Әділет министрлігі Медузаны "шетелдік агент" деп атады. Еуропалық Одақ бұл шешімді қабылдамай, бұл шектеу "Ресейдің халықаралық міндеттемелері мен адам құқықтары бойынша міндеттемелеріне қайшы келеді" деп мәлімдеді. Ресейдің бұл әрекеті Meduza-ға қаржылық қиындық туғызды, өйткені олар порталдың негізгі кіріс көзі болып табылатын Ресейден келген көптеген жарнама берушілерді Meduza-ның парақшаларында өз жарнамаларын көрсетуден тоқтатты. Бұл Meduzas-тың аман қалуын қамтамасыз ету үшін қайырымдылық және жазылымдарды сатып алу арқылы халықаралық қаржы жинау науқанын тудырды. Тимченконың айтуынша, бұл белгіленуі журналистермен анонимділік сақталмай сөйлесуге дайын көздерді табуды қиындатады. Ресейдің басқыншылығы туралы хабарлағандықтан, сайтты "жалған ақпараттарды жүйелі түрде тарату" үшін басқа жаңалықтар сайттарымен қатар, Ресей аумағында Роскомнадзор бұғаттады. Роскомнадзордың әрекеттеріне қарамастан, "Медуза" өзінің ресейлік оқырмандарының көпшілігін сақтап қалды, бірақ Украинаны басып алған Ресейге қатысты экономикалық санкциялар "Медузаның" қаржысына да әсер етті, өйткені санкциялар Ресейден садақа жіберуді мүмкін емес етті және Ресей шекарасынан 30,000 мүшелер кенеттен сайтқа садақа бере алмады. Нәтижесінде "Медуза" Ресейден тыс жерлерде жаңа қолдаушылардан садақа алу науқанын бастады. 11 наурызда "Шекарасыз репортерлер" ұйымы зерделік сайттың ашылғанын хабарлады. Ресейлік журналист, "Медузаның" бұрынғы баспашысы Илья Красильщикке Украинадағы соғысты айыптағаны үшін "жалған жаңалықтар" заңы бойынша айып тағылды. 2023 жылдың 26 қаңтарында Ресейдің бас прокуратурасы "Медузаны" Ресейде "жағымсыз ұйым" деп белгіледі. 2023 жылдың наурызында Тимченко "Ресейдің үгіт-насихаттауында мол қаржы бар" және үкімет дезинформация тарату үшін миллиардтаған қаржы жұмсауға болатынын, ал "Медуза" "дүние жүзіндегі жақсы ниетті адамдар тарапынан шағын жамағатпен қаржыландыру науқанына ие екенін және халықаралық ұйымдардың кейбір қолдауына ие екенін" айтты.