Кіріспе

Фред Лоуренс Уиппл обсерваториясының бөлігі

MMT обсерваториясы (MMTO) – Фред Лоуренс Уиппл обсерваториясының (IAU обсерваториясы коды 696) орналасқан жеріндегі астрономиялық обсерватория. Уиппл обсерваториясы кешені АҚШ-тың Аризона штатындағы Хопкинс тауында (Тюсоннан оңтүстікке қарай 55 км) Санта-Рита тауларында орналасқан. Обсерваторияны Аризона университеті және Смитсонов институты басқарады, сондай-ақ жақын жердегі Аризона штатының Амадо қаласында келушілер орталығы бар. MMTO MMT-ның (бұрынғы Көп айналы телескоп) үйі, оның негізгі айнасының диаметрі 6,5 метрге жетеді. Атауы 1998 жылы жалғыз негізгі айна орнатылғанға дейін қолданылған алты кішірек айнадан шыққан. Негізгі айнаның ерекше, жеңіл, бал ұясы тәрізді құрылымы Аризона университетінің Стюард обсерваториясының айналар зертханасында жасалған. MMT телескопты қоршаған қабырғалар мен төбелерді толығымен кері бұруға болатын ғимаратта орналасқан, бұл оның бақылауды жақсарту үшін өте жылдам салқындауына мүмкіндік береді.

Көп айналы телескоп (1979-1998)

Көп айналы телескоп 1979-1998 жылдар аралығында Corning компаниясының алты балқарақты борсиликат айнасымен жұмыс істеді, олардың әрқайсысының диаметрі белгілі бір шамада болды. Бұл айналар KH 10 (кодтық атауы – DORIAN) барлау миссиясы тоқтатылғаннан кейін NRO-дан сыйға тартылды. Бұл айналар 4,5 метрлік телескоптың жинау қабілетіне тең болатын, оны пайдалануға берілген кезде әлемдегі үшінші ірі оптикалық телескопқа айналдырды. Оның дизайнында Аден Майнель ұсынған ерекше оптикалық дизайн, айналмалы ғимарат және биіктік-азимут орнату сияқты амбициялық жаңалықтар болды. Үлкен альтазимут телескобы мен Уильям Гершельдің 40 футтық телескобынан басқа, MMT-ге дейінгі ірі оптикалық телескоптар экваторлық орнатуларды қолданды. MMT телескоп дизайнындағы өзгерістің бастаушысы болды; MMT-ден кейін салынған барлық ірі оптикалық телескоптар биіктік-азимут орнатуларымен жасалды. MMT-де дамыған бірнеше технологиялар келесі буын ірі телескоптардың табысына үлкен үлес қосты. Оларға: биіктік-азимут орнату үшін жоғары динамикалық диапазонды сервожүйелер; аспан карталарының қажеттілігін жойған жоғары дәлдіктегі бағыттау; бірнеше телескоптардың біріктіріліп, үйлестірілуі; құрылғының жылулық ортасына назар аудару арқылы оптикалық өнімділікті жақсарту; вакуумдық жабындарды жасауға, оптиканы тазалауға және күтіп ұстауға жасалған үлес; сондай-ақ, үйлестірілген адаптивтік оптика бойынша алғашқы тәжірибелер кірді.

MMT (1998 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Оның бастапқы көп айналы дизайнының бір себебі – үлкен айналарды құюдың қиындығы еді. Бұл мәселенің бір шешімін Аризона университетінің Стюард обсерваториясының Роджер Ангел тауып алды, ол айналарды айналмалы пеште ішкі құрылымында бал ұясы тәрізді етіп құйды. Бұл алты айнаны 6,5 метрлік бір айнамен алмастыруға мүмкіндік берді. Бастапқы ғимараттың және құрылыстың бір бөлігі қайта пайдаланылды. Жаңа айна өз өлшемі бойынша Стюард обсерваториясының айна зертханасында құйылып, жылтыратылған алғашқы айна болды. Жаңартылған MMT, оның атауы енді аббревиатура емес, 2000 жылдың 20 мамырында қайта ашылды. 2002 жылдың соңында телескопқа жаңа өзгертілгіш екінші айна қосылды. Басқа адаптивті оптика жүйелері түзетулерді қосымша айналармен жасаса, жарық жолындағы жылу беттердің санын азайту инфрақызыл толқындарда жақсы нәтижелер береді. MMT AO жүйесі 2010 жылы өзінің AO жүйесімен рекордтық Strehl коэффициенттеріне қол жеткізген Үлкен бинокулярлық телескоптың жобалауына үлес қосты. 2004 жылдан 2010 жылға дейін MMT бақылау уақытының шамамен 8%-ы АҚШ Ұлттық Ғылым Қорының Телескоптар жүйесінің құралдар бағдарламасы (TSIP) арқылы бүкіл астрономиялық қауымдастыққа қолжетімді болды, оны Ұлттық оптикалық астрономия обсерваториясы (NOAO) басқарды.