Кіріспе

Патагониядағы көл. Нахуэль-Уапи көлі (lang es) – Аргентинаның Рио-Негро және Неукен провинциялары арасындағы Солтүстік Патагония көл аймағындағы Анд тауларындағы көл. Көлдің солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған, күрделі географиясы бар, бірнеше салалары, мүйістері мен аралдарына бөлінген. Барилоше қаласы көлдің оңтүстік жағалауында, ал Вилла-Ла-Ангостура қаласы – солтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Көл толығымен Нахуэль-Уапи ұлттық паркінің ішінде жатыр. Бұл Солтүстік Патагониядағы ең ірі көлдердің бірі. Одан Лимай өзені бастау алып, Оңтүстік Атлант мұхитына құятын Негро өзені су алабының бір бөлігін құрайды. Айтқанда, көлдің солтүстік-батыс жағалауында 1945 жылдың сәуір айында Берлиннен қашқан деген болжам бойынша нацистік диктатор Адольф Гитлер тұрған оқшауланған үй орналасқан.

Этимология

Көлдің атауы оның ең ірі аралының мапудунгун тіліндегі (мапуче тілі) топонимінен шыққан: "Пума аралы", мұндағы "нахуэль" - "пума", ал "хуапи" - "арал" деген мағына береді. Дегенмен, "Нахуел" сөзінің мәні одан да терең – ол "сырлы күш арқылы пумаға айналған адамды" да білдіруі мүмкін.

География

Нахуэль-Хуапи ұлттық паркі аумағында орналасқан Нахуэль-Хуапи көлі, теңіз деңгейінен 765 метр биіктікте жатыр және 2007 жылғы мәліметтер бойынша ең терең жері 464 метр (1522 фут) құрайды. Оның жеті саласы бар: Блест, Хуэмуль, де ла Тристеса, Кампанарио, Мачете, дель Ринкон және Ультима Эсперанса. Ол Гутьеррес, Морено, Эспехо және Коррентосо сияқты басқа кіші көлдермен байланысты. Терең көк суларында бірнеше аралдар бар, олардың ең ірілері – Виктория аралы (Аргентина) және көлдің оңтүстік жағындағы Хуэмуль аралы. Көлдің мөлдір суы климат өзгерістеріне өте сезімтал және орташа беттік температурасы ; бұл оны әдемі де, қауіпті де етеді. Суға түсушілерге гипотермия қаупі төнеді. Бұл және іргелес көлдерде қайықпен жүзу танымал спорт түрі. Көл сонымен қатар Лимай өзенінің бастауы болып табылады.

Лимнология және геология

Көлдің шұңқыры бірнеше мұздық аңғарлардан тұрады, олар жарылымдар мен миоцен аңғарлары бойымен қазылып, кейін мореналармен тоғатылған. Ланкиуэ мұз басу кезеңінің соңғы мұздық максимумында көл алабы толығымен мұздықпен жабылған. Көл әдетте көк түсті болады, бірақ кейде Оңтүстік Чилидегі жер сілкінісінен кейін, мысалы 1960 жылдың 22 мамырындағы және 2011 жылдың 2 қаңтарындағыдай, суы түркіз немесе жасыл түске айналады. 2011 жылдың маусымындағы көршілес Чилидегі Пуйеуэ-Кордон-Каулье жанартау кешенінің атқылауынан көлдің бетінің бір бөлігі жанартау күлімен жабылды. Көлде қысқы жарты жылда планктонның басым түрі Dictyosphaerium pulchellum болып табылады. Жылдың қалған уақытында Bacillariophyceae және Chrysophyceae балдырлары басым. Көлде радуга алабұқасы, қоңыр алабұқа және бұлақ алабұқасы сияқты балықтар бар, олар бүкіл әлемнен балық аулаушыларды тартады. Көл туралы қызықты факт – ол мұхиттан алыс орналасқан және биік теңіз деңгейінде болса да, көккөзді шағала мен қарабауыр қаз (Phalacrocorax atriceps) сияқты теңіз құстарына да мекендейді.

Наухелито

ХХ ғасырдың басында, ежелгі аборигендер аңызына сәйкес, көлдің терең суларында өмір сүретін алып жаратылыс туралы әңгіме тарады. Бұл жаратылыс жергілікті халықта Науэлито деп белгілі. Оны көргендік туралы хабарлар Несси және Артур Конан Дойлдың 1912 жылғы "Жоғалған әлем" романынан бұрын пайда болған. Мапуче тайпасы жылтыр терісі үшін тағы бір жануарды "эль куэро" (тері) деп атаған. Жақын орналасқан Лаго Лакар көлінде де плезиозаврға ұқсас жаратылыс туралы әңгімелер бар, аборигендер оны тістері бар теңіз сиыры деп сипаттаған. 1922 жылы Буэнос-Айрес зообағының өкілдері көлге барып, тарихи жануарды көргендік туралы хабарларды растауға тырысты, бірақ мұндай жаратылыс бар екенін дәлелдейтін ешқандай мәлімет таппады.

Гитлердің үкім теориясы

[[Файл:Casa Inalco. Вилла Ла Ангостураның қазіргі елді мекеніне жақын орналасқан Иналко үйі. Шеңберлік теория бойынша, Гитлер 1945 жылдан кейін бірнеше жыл осы жерде өмір сүрген. Сондай-ақ, 2004 жылғы Абель Бастидің кітабы және 2011 жылғы "Сұр қасқыр" кітабы Адольф Гитлер мен Ева Браунның өз-өзіне қол жұмсаған жоқ, керісінше, басқа нацистермен бірге Аргентинаға қашып, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Барилоше маңында көп жылдар бойы өмір сүргендерін айтады. Гитлер мен Браун көлдің солтүстік-батыс жағында орналасқан Иналко үйінде тұрған, себебі бұл жердің шалғай орналасқандығы мен қол жеткізу қиындығы оларға қолайлы болды. Жылжымайтын мүлік кәсіпкері Примо Капрароның ұлы бұл мүлікті 1943 жылдың басында үйді жобалаған сәулетші Алехандро Бустильоға сатты. Жобаға Гитлердің Бавариядағы Бергхоф резиденциясындағыдай, ванна бөлмелері (және гардеробтары) арқылы байланысқан жатын бөлмелері сияқты ерекше дизайндық ерекшеліктер кірді. Барилочеде бұрынғы нацилердің болуына сілтеме жасай отырып, "Гитлерді ұстау" (2015–2018) зерттеу сериясы көлге қарап тұрған күзет мұнарасын (үйге қарағанда Барилочеге жақын орналасқан), оны Иналко үйінің сәулетшісі салған деп хабарлайды, сондай-ақ көлдің екінші жағындағы қираған бункерді ашты; екеуі де (бақылау тұғынатына ұқсайтын ағаш құрылыстар сияқты басқа да мүмкін қарауылдықтармен бірге) сарайды қорғау үшін қолданылған панорамалық көрініспен қамтамасыз еткен болуы мүмкін. Бұдан өзге, "Гитлерді ұстау" тобы неміс ғалымы Рональд Рихтердің Перон қолдауымен Хьюмуль аралындағы ядролық синтез жобасының жақындығын атап өтті.