Аргентинаның географиялық ерекшеліктері

Кіріспе

Өзендер

Аргентинаның ірі өзендеріне Пилкомайо, Парагвай, Бермехо, Колорадо, Рио-Негро, Саладо, Уругвай және ең ірі өзен – Парана жатады. Соңғы екеуі Атлант мұхитына құятын Рио-де-ла-Платаның эстуариясын құрап, бірігеді. Аймақтық маңызы бар өзендер – Атуэль және осы аттас провинциядағы Мендоса, Патагониядағы Чубут, Жужуйдағы Рио-Гранде және Салтадағы Сан-Франциско өзені.

Көлдер

Аргентинада бірнеше ірі көл бар, олардың көпшілігі Патагонияда орналасқан. Олардың ішінде Санта-Крус облысындағы Аргентино және Виедма көлдері, Рио-Негро облысындағы Нахуэль-Уапи және Тьерра-дель-Фуэгодағы Фаньяно, ал Чубут облысындағы Колхуэ-Уапи және Мустерс көлдері бар. Буэнос-Айрес көлі мен О’Хиггинс/Сан-Мартин көлі Чилимен ортақ. Кордова облысындағы Мар-Чикита еліміздегі ең үлкен тұзды көл. Бөгеттер арқасында жасалған көптеген су қоймалары бар. Аргентинада әртүрлі ыстық бұлақтар кездеседі, мысалы, Термас-де-Рио-Хондодағы температура 30°C мен 65°C аралығында. Жақында жасалған жаһандық қашықтықтан зондтау талдауы Аргентинада 3 091 км² құрғақ жағалау бар екенін көрсетті, бұл елді осы көрсеткіш бойынша тоғызыншы орынға қойды.

Климат

Аргентинада әртүрлі климаттар кездеседі. Елдің солтүстігі, оның ішінде Козергінің тропигі және одан төменгі ендіктерде, өте ыстық, ылғалды жаз (осының салдарынан көптеген батпақты жерлер пайда болады) және жұмсақ, құрғақ қыспен сипатталады, сондай-ақ қыс мезгілінде мерзімді құрғақшылықтарға ұшырайды. Орталық Аргентинада торнадолар мен нөсерлермен ыстық жаз (батыс Аргентинада әлемдегі ең ірі градус жауады) және салқын қыс болады. Оңтүстік аймақтарда жаз жылы, қыс суық, қар көп жауады, әсіресе таулы жерлерде. Барлық ендіктердегі биік жерлерде салқын ауа-райы басылады.

Ұлттық парктер

Аргентинаның ұлттық парктері Аргентинадағы отыз ұлттық парктің желісін құрайды. Парктер өте алуан түрлі ландшафттар мен биотоптарды қамтиды, Боливиямен шекарадағы Бариту ұлттық паркінен континенттің оңтүстігіндегі Тьерра-дель-Фуэго ұлттық паркіне дейін (Аргентинаның ұлттық парктерінің тізімін қараңыз). Ұлттық парктің құрылуы 1903 жылы Франсиско Мореноның Анд тауларының етегіндегі көлдер аймағында 73 шаршы километр жерді сыйға тартуына дейін барып жетеді. Бұл Сан-Карлос-де-Барилоше маңындағы Патагониядағы үлкен қорғалатын аумақтың ядросын құрады. 1934 жылы Ұлттық парктік жүйені құру туралы заң қабылданды, ол қорғалатын аумақты Нахуэль Хуапи ұлттық паркі деп ресмилендіріп, Игуасу ұлттық паркін құрды. Ағаш кесу мен аң аулауға тыйым салатын жаңа заңдарды сақтау үшін Ұлттық парктік полиция күші құрылды. Олардың алғашқы міндеті негізінен осы даулы аймақтардағы ұлттық егемендікті орнату және шекараларды қорғау болды. 1937 жылы Патагонияда тағы бес ұлттық парк жарияланды және қызмет туризм мен білім беруді дамыту үшін жаңа қалалар мен инфрақұрылымды жоспарлады. 1970 жылға дейін тағы алты парк жарияланды. 1970 жылы жаңа заңмен қорғаудың жаңа санаттары енгізілді, соның нәтижесінде ұлттық парктер, ұлттық ескерткіштер, білім беру резерваттары және табиғи резерваттар пайда болды. 1970 жылдары үш ұлттық парк жарияланды. 1980 жылы тағы бір жаңа заң ұлттық парктердің мәртебесін бекітті – бұл заң әлі де қолданыста. 1980 жылдары қызмет ұлттық паркті басқару мен дамытуға көмектесу үшін жергілікті қауымдастықтармен және жергілікті билік органдарымен байланыс орнатты. Жергілікті ынтымақтастықпен, кейде жергілікті тұрғындардың бастамасымен тағы он ұлттық парк құрылды. 2000 жылы Мбурукуя және Копо ұлттық парктері жарияланды, ал Эль-Леонсито табиғи резерваты ұлттық парк мәртебесіне көтерілді. Ұлттық парктік қызметтің бас кеңсесі Буэнос-Айрес қаласының орталығында, Санта-Фе даңғылында орналасқан. Кітапхана мен ақпараттық орталық халыққа ашық. Әкімшілік сонымен қатар ұлттық ескерткіштерді, мысалы, тас ағаш орманды және табиғи және білім беру резерваттарын да қамтиды.

The National Parks of Argentina make up a network of thirty national parks in Argentina. The parks cover a very varied set of terrains and biotopes, from Baritú National Park on the northern border with Bolivia to Tierra del Fuego National Park in the far south of the continent (see List of national parks of Argentina). The creation of the National Parks dates back to the 1903 donation of 73 square kilometers of land in the Lake District in the Andes foothills by Francisco Moreno. This formed the nucleus of a larger protected area in Patagonia around San Carlos de Bariloche. In 1934, a law was passed creating the National Parks system, formalizing the protected area as the Nahuel Huapi National Park and creating the Iguazú National Park. The National Park Police Force was born, enforcing the new laws preventing tree felling and hunting. Their early task was largely to establish national sovereignty over these disputed areas and to protect borders. Five further national parks were declared in 1937 in Patagonia and the service planned new towns and facilities to promote tourism and education. Six more were declared by 1970. In 1970 a new law established new categories of protection, so that there now were National Parks, National Monuments, Educational Reserves and Natural Reserves. Three national parks were declared in the 1970s. In 1980, another new law affirmed the status of national parks this law is still in place. The 1980s saw the service reaching out to local communities and local government to help in the running and development of the national parks. Ten more national parks were created with local co operation, sometimes at local instigation. In 2000, Mburucuyá and Copo National Parks were declared, and El Leoncito natural reserve was upgraded to a national park. The headquarters of the National Park Service are in downtown Buenos Aires, on Santa Fe Avenue. A library and information center are open to the public. The administration also covers the national monuments, such as the Petrified Forest, and natural and educational reserves.