Кіріспе

Аргентинаның Санта-Крус провинциясындағы ұлттық парк

Лос-Гласиарес ұлттық паркі (lang es) – Аргентинаның Санта-Крус провинциясындағы федералды қорғалатын аймақ. Парк ауданы – елдегі ең ірі ұлттық парк болып табылады. 1937 жылдың 11 мамырында құрылған.

Парктің атауы Анды тауларындағы алып мұз қабатына сілтеме жасайды, ол Антарктида, Гренландия және Исландиядан тыс ең үлкен мұз қабаты болып табылады және 47 ірі мұздыққа қуат береді, олардың 13-і Тынық мұхитына қарай ағып жатыр. Әлемнің басқа аймақтарында мұздықтар теңіз деңгейінен кем дегенде биіктіктен басталады, бірақ мұз қабатының үлкендігіне байланысты бұл мұздықтар тек басталады, Лос-Гласиарес шекарасына дейін сырғып, Чили аумағындағы оңтүстікке қарай Торес-дель-Пайн ұлттық паркімен шектеседі. Орташа температура қыста және жазда аралығында ауытқып, бірақ жоғары биіктікте орташа жылдық температура шамамен құрайды. Парк батыста және шығыста орташа жылдық жауын-шашын мөлшерін алады, ол жыл бойы тең бөлінеді. Суық айларда қар жаууы жиі кездеседі.

Экология

Таулар Тынық мұхитынан келген ылғалдың көп бөлігін тоқтап, тек қана мұзды суықты (жылдық орташа температурасы) өткізеді де, Аргентина жағындағы тау етегінде құрғақ Патагония даласын қалыптастырады. Бұл аймақта рея, гуанако, пума және Оңтүстік Американың сұр түлкісі қоныстанады, соңғысы мал шаруашылығының кеңеюінен зардап шегіп, қазірде жойылу қаупінде. Гуанако жойылу қаупі төндірмесе де, Патагонияның көп бөлігінде малдың көптеп жайылуына байланысты тарихи саны күрт азайды. Аймақта 100-ден астам түрлі құстар (кондорлар, бүркіттер және т.б.) мекендейді. Мұз бен Патагония даласы арасында негізінен лэнга және гуиндо ағаштарынан, сондай-ақ ньире ағаштарынан тұратын Магеллан субполярлық ормандарының құнарлы аймағы орналасқан. Осы жағдайға бейімделген жерлерде гумуль бұғылары мен торрент қаздары да тіршілік етеді.

Мәселелер

Лос-Гласиарс ұлттық паркі туризм, мал жаюдың шектен тыс болуы, орман өрттері және тағы да басқа көптеген мәселелермен күреседі. Парктің кейбір аймақтарында мал жаюдың шектен тыс болуы үлкен проблемаға айналған, онда ірі қара, еуропалық қоян және кейбір түрлері трофоль сияқты бөтен/инвазивті және жабайы жануарлар көптеп кездеседі. Орман өрттері осы аймаққа зор зиян келтіріп, оның бір бөлігін бүлдірген және жойған.

Адамға арналған

Лос-Гласиарс халықаралық туристер үшін маңызды тарту орталығы болып табылады. Экскурсиялардың бастапқы нүктелері – Аргентино көлінің жағасында орналасқан, бірақ парк әкімшілігінің кеңсесі орналасқан парк сыртындағы Эль-Калафате қаласы және парктің солтүстік бөлігіндегі Фиц-Рой тауының етегіндегі Эль-Шальтен ауылы. Парктегі басқа да туристік орындарға Лаго-дель-Дезиерто және Лаго-Рока кіреді. Бұл орын "Мұздың қайта оралуы" атты ғылыми-фантастикалық деректік фильмнің түсірілім алаңының бірі ретінде де пайдаланылды, ол "Болашақ – жабайы" деректік сериясының екінші эпизоды.