Кіріспе

Британдық жалпы тәжірибелі дәрігер Алан Джулиан Макбет Тюдор Харт (9 наурыз 1927 – 1 шілде 2018), көбінесе Джулиан Тюдор Харт деп танылатын, Уэльсте 30 жыл бойы жұмыс істеген жалпы дәрігер (GP), кері пропорционалдылық заңының теориясын жасағандықтан белгілі. Ол медициналық зерттеулер жүргізіп, көптеген кітаптар мен медициналық мақалалар жазды.

Ерте өмір

Харт 1927 жылғы 9 наурызда Лондонда Александр Тюдор Харт пен Элисон Макбеттің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Кембридж университетінде және Лондонда медицинаны оқып, 1952 жылы тәмамлады. Ол американдық кәсіпкер Фредерик Тюдордың және Нью-Йоркте белгілі саудагер болған бавариялық еврей Ефрем Харттың ұрпағы, сондай-ақ Джон Джейкоб Астормен серіктес болғандығы айтылады. Тегі бастапқыда Хирц есімімен белгілі болған. Оның әкесінің әкесі, канадалық суретші Персиваль Харт, өзінің поляк-француз туысы Элеонора Делия Джули Эйме Харт Клечковскаяға үйленді, кейіннен отбасылық тегін Тюдор Харт деп өзгертті. Клечковская дипломат Мишель Александр Чолева, граф Клечковский (Михал Клечковский; 1818–1886) қызы және 17 ғасырдағы Польша королі Ян III Собескийдің тікелей ұрпағы Джули Собесканың немересі болды. Ол 1947 жылдан 1955 жылға дейін Сигерист қоғамының мүшесі болды. Харт әкесі Алекстің ізімен Ұлыбритания Коммунистік партиясына қосылды және 1964, 1966 және 1970 жылғы жалпы сайлауларда Аберавон округінен CPGB кандидаттығына түсіп, жеңіліске ұшырады.

Мансап

1961 жылы ол Уэльстегі Глинкорвгке көшіп келді. Ол 30 жыл бойы жалпы практика дәрігері болып жұмыс істеді. Оның серіктестерінің бірі – Брайан Гиббонс, кейін Уэльстегі денсаулық сақтау министрі. Харт Ричард Долл мен Арчи Кокрейнмен бірге эпидемиологиялық зерттеулерге қатысты. Ол Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің және социализмнің жақтаушысы болды. Ол Социалистік денсаулық сақтау қауымдастығының президенті болды. Ол Корольдік жалпы практика дәрігерлері колледжінің (RCGP) және Корольдік дәрігерлер колледжінің (RCP) мүшесі болды. 2006 жылы ол RCGP-нің алғашқы Discovery Prize сыйлығын «өзінің жаңашыл зерттеулерімен жалпы практика дәрігерлерінің ұрпақтарының қиялын оятқан дәрігер» ретінде алды. Оның Уэльстегі Глинкорвгтағы практикасы Ұлыбританияда алғаш рет зерттеу практикасы ретінде мойындалып, Медициналық зерттеулер кеңесінің көптеген зерттеулерін сынақтан өткізді. Сондай-ақ ол әрбір науқастың қан қысымын жүйелі түрде өлшеген алғашқы дәрігер болды және осының нәтижесінде өз практикасында жоғары тәуекел тобына жататын науқастардың мерзімінен бұрынғы өлім-жүтім көрсеткішін 30%-ға төмендетті. Глазго университетінің жалпы практика профессоры Грэм Уотт Тюдор Хартты осы сыйлыққа ұсынды. Уотт былай деді: «Оның идеялары мен үлгісі қазіргі жалпы практикаға сіңіп, денсаулықты жақсарту бойынша ойлау және практиканың алдыңғы шебінде қалып отыр. Оның гипертония бойынша жұмысы жоғары сапалы жазбалар, командалық жұмыс және аудит денсаулықты жақсартудың кілті екенін көрсетті. Оның өмір бойы жалпы практиканың күнделікті міндеттеріне берілгендігі оның жұмысына және көзқарастарына әріптес дәрігерлер арасында маңыздылық пен сенімділік сыйлады. Джулиан Тюдор Харт денсаулық сақтау мамандары мен оларға қызмет ететін қоғамдар үшін шабыт көзі болды және болып қала береді». Харт 2018 жылдың 1 шілдесінде 91 жасында дүние салды.

Автор

Ол көптеген кітаптар мен ғылыми мақалалар жазды. Оның соңғы кітабы "Денсаулық сақтаудың саяси экономикасы: Клиникалық көзқарас" NHS-ті барлық адамдар үшін гуманистік қызмет ретінде (аздаған адамдар үшін пайдалы емес) қайта құрудың және оны қоғамның өркениеттік ықпалына айналдырудың мүмкіндіктерін зерттейді. Кітап студенттерге, ғалымдарға, денсаулық сақтау мамандарына және NHS пайдаланушыларына "жалпы картинаны" ұсынады, Тюдор Харт олардың 21-шы ғасырда NHS қалай дамуы керек деген қалыптасқан пікірлерге қарсы шығуларына шабыттандырады деп үміттенеді. Харт Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің құрылған кездегі тоғыз (9) ерекше және маңызды сипаттамасын атап көрсетеді. Бірлескен ұлттық қызмет, тікелей және жанама түрде күтімге бағытталған, барлық азаматтарға толық қолжетімді. Жалпы салық арқылы қаржыландырылатын, оның ең ірі бөлігі табыс салығы болатын, барлығын қамтитын сыйлық экономикасы. Оның ең маңызды факторлары мен процестері – қарапайым адамдар мен мамандар арасындағы жеке қарым-қатынастар. Оның өнімдері бүкіл халықтың денсаулығын жақсарту арқылы өлшенуі мүмкін. Оның қызметкерлері мен бөлімшелері нарық үлесі үшін бәсекелеспей, пайдалы қызметті барынша арттыру үшін ынтымақтасуға міндетті болды. Ұздіксіздік оның тиімділігі мен нәтижелілігінің кілті болды. Жергілікті қызметкерлер мен халық жергілікті NHS бөлімшелеріне моральдық жауапкершілік пен адалдық сезімімен қарады. Оның шешімдері мен процедураларының көп бөлігі толық стандартталмаған. Оның барлық шешімдері белгілі бір дәрежеде күмәндік пен белгісіздікпен байланысты болды. Сондықтан олар жеке сатуға немесе ұзақ мерзімді келісімшарттарға тауар ретінде жарамсыз болды. NHS – еңбекке көп күш жұмсалатын экономика болды. Кез келген жаңа диагностикалық немесе емдік құрал машиналардың жұмысын бақылауға және түсіндіруге, сондай-ақ оларды адам тіліне аударуға қабілетті, білікті мамандарға жаңа қажеттіліктерді тудырады. Оның басқа еңбектерінің ішінде жоғары қан қысымын басқару және денсаулық сақтау қызметтерін ұйымдастыру туралы көптеген мақалалар бар. Оның ең әсерлі еңбегі, 1971 жылы "The Lancet" журналында жарияланған "Кері күтім заңы" былай демелі: "Жақсы медициналық көмекке қолжетімділік, қызмет көрсетілетін халықтың қажеттілігіне кері пропорционалды. Бұл заң медициналық көмек нарықтық күштерге ең көп ұшыраған жерлерде толығымен жұмыс істейді, ал осы әсердің азайтылуы мүмкін жерлерде оның күші әлсірейді."

Ғылыми мақалалар

Харт JT. "Медициналық практиканың екі жолы". The Lancet 1992 жыл 26 қыркүйек; 340

Харт JT. Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі – болашақ қоғамның алға басушысы. 2002 жыл.