Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Čezeta – 1957 жылдан 1964 жылға дейін Чехословакияда, кейін Чехияда Česká zbrojovka Strakonice (ČЗ) компаниясы өндірген мотороллер. Бұл компания 1935 жылдан 1997 жылға дейін мотоциклдер шығарған. 2017 жылы өндіріс электр қуатымен жұмыс істейтін 506 типті лимиттік серияны ұсыну арқылы қайта жаңартылды.
The Čezeta is a motor scooter originally manufactured from 1957 to 1964 in Czechoslovakia and then in the Czech Republic by the Česká zbrojovka Strakonice (ČZ) company, which manufactured motorcycles from 1935 to 1997. Production resumed in 2017 with the introduction of a limited edition electric powered Type 506.
501, 502 және 505 типтері
Чезетаның бастапқы дизайны скутерлер арасында бірегей. Екі дөңгелекті көлік үшін бұл ерекше ұзын, торпеда тәрізді пішінге ие, толық ұзындығындағы еден тақталарымен және ұзын қысқасы, багаж бөлімін ашу үшін көтерілетін орындықпен жабдықталған. Бұл орынды көбінесе скутерлерде жанармай бакі орналасқан жерде пайдаланады. Осының арқасында Чезета екі адамға арналған өте ыңғайлы көлік болды және жас чехтар мен олардың жақындары арасында танымал болды. Алдыңғы сазқалқан денеге бекітіліп, аяқ қалқандарымен біте қапты. Жанармай бакі алдыңғы дөңгелектің үстінде орналасқан, ал фара ойысқа орнатылған, ал беткі жағында багаж сөресі бар. Скутер бастапқыда 175 см³ көлемді ČZ екі тактылі бір цилиндрлі мотоцикл қозғалтқышымен жабдықталған, ең жоғары жылдамдығы және жанармай шығыны 3,2 литр/100 км құрады. Қозғалтқыш жабық скутерге бейімделіп, коленвалда желдеткішті V-белдік арқылы қоздыратын жетек шынжыры орнатылды. Төрт аяқпен басқарылатын беріліс болды. Алғашқы бензинмен жұмыс істейтін үлгілерге олардың ерекшеліктерін көрсететін типтік нөмірлер берілді. Өндіріс алғаш рет 501 типпен басталды, содан кейін стартер сияқты жаңа мүмкіндіктермен жабдықталған 502 типті шығарды. 1957-1959 жылдары жасалған 501 моделінің артқы дөңгелегі бір жағынан ғана тіреліп, резеңке блокпен серпілгіш болып келді. Ал 502 моделінде мотоциклдің амортизаторларымен толық шанышқы болды. Бұл типтерде олардың ерекшеліктерін нақтылау үшін қосалқы типтер бар, мысалы, 502/00 типі – электрлік стартері бар 12 В модель, ал 502/01 типі – аяқпен иіскеуге арналған 6 В модель. 1960 жылдан бастап үш дөңгелекті көмекші үлгі, 505 тип (немесе «рикша») жасалды. Бұл көлік 502-ден механикалық бөліктер мен алдыңғы бөлігін алды. Праганың жанындағы Стиринде орналасқан Друпол компаниясы да шектеулі санда – шамамен 900 дана – танымал қосымша көлік шығарды. Ол «Druzeta» деп аталды, бұл атау екі компанияның атын біріктіру арқылы құрастырылды.
The original design of the Čezeta is unique amongst scooters. It is unusually long for a two wheeled vehicle at and has a distinctive torpedo shaped body with full length running boards and a long seat that lifted to reveal a substantial luggage compartment, using space that in most scooters is occupied by the fuel tank. This made the Čezeta ideal for two people and popular with young Czechs and their lovers. The front mudguard is fixed to the body and fully streamlined into the leg shields. The fuel tank is positioned above the front wheel, with the headlight fitted into a recess and a luggage rack on the flat top surface. The scooter was originally powered by the 175 cc ČZ two stroke single cylinder motorcycle engine, giving a top speed of and fuel economy of 3.2 litres/100 km. The engine was modified for the enclosed scooter by having a drive pulley on the crankshaft driving a fan by means of a Vee belt. There were four foot operated gears. The original petrol versions were given type numbers that indicate their features. The first production started with Type 501, then with advancements like a starter motor the Type 502 was later released. The 501 model, built from 1957 to 1959, had the rear wheel supported on one side only and suspended by a rubber block. The later 502 model had a full fork with motorcycle shock absorbers. These types contain sub types to further indicate their features, for example Type 502/00 is a 12V model with electric starter, and a Type 502/01 is a 6V model with foot crank starting. A three wheeled utility version, the Type 505 (or 'rickshaw'), was built starting in 1960. This vehicle used mechanical components and front bodywork from the 502. A popular sidecar was also produced, though in limited numbers – approximately 900 in total – by Drupol in Stiřín near Prague. This was sold as the 'Druzeta', the name coming as a combination of the two companies' names.
N-Zeta
Жаңа Зеландияда жергілікті JNZ Manufacturing Ltd компаниясы "Čezeta" скутерін "N Zeta" деген атпен құрастырды. Жаңа Зеландияда өндіріс ұйымдастырудың мақсаты – импортталған мототүкөлдерге салынатын баж салығынан қашу болды. Жергілікті жерде құрастыру арқылы және мүмкіндігінше жаңазеландиялық бөлшектерді пайдалану арқылы баж салығын азайтуға болады. Компания құны бойынша 25% жаңазеландиялық өндіріске қол жеткізген, оған шиналар, орындықтар, интерьер, шамдар, басқару элементтері және т.б. кірді. 1960 жылдардың басында 4000 скутер өндірілді.
In New Zealand a local company, JNZ Manufacturing Ltd assembled the 'Čezeta' under the name 'N Zeta'. The point of New Zealand production was to avoid the duties placed on imported motor vehicles. Duty could be minimised by assembling locally, and using New Zealand parts wherever possible. The company apparently achieved 25% New Zealand manufacture by value, with tyres, seat, trim, lights, controls etc. and produced 4,000 scooters during the early 1960s.
506 түрі
Чех компаниясы Čezeta Motors s. r. o. 2013 жылы британдық экспат Нил Эмон Смиттің бастамасымен «Type 506» деп аталатын электрлік Čezeta скутерін әзірлеу үшін құрылды. Ол компанияның миссиясы – «әлемдегі ең қажетті скутерді жасау» екенін мәлімдеді. «Type 506» 2013 жылдан 2017 жылға дейін әзірленді. Мотоциклдің конструкциясы болат және алюминийден жасалған, салмағын азайту үшін композиттік корпус қолданылды. Жергілікті инженерлік компаниялар мен Прага қаласындағы Чехия Техникалық университеті Čezeta компаниясымен серіктестікке келісіп, газ педалі, аккумулятор және ECU CAN жүйесі үшін озық технологияларды жасады. Соңғы өндіріс үлгісі классикалық дизайнды сақтап, 11 кВт дейінгі қуат пен 8,5 кВт⋅сағ Panasonic аккумуляторымен жабдықталды, бұл оған әлемдегі кез келген A1 скутерінің арасында ең жақсы жылдамдық пен жүріс диапазонын берді. Алдын ала тапсырыстар 2017 жылдың наурыз айында, Čezeta құрылғанының 60 жылдығына орай басталды. 2017 жылдың 15 қыркүйегінде Чехия Көлік министрлігі «Type 506» моделін елдегі алғашқы сериялық электрлік көлік ретінде homologaциялады. Өндіріс 2018 жылдың сәуір айында Prostějov қаласындағы тарихи Wikov зауытында басталды. «Type 506» моделінен 60 дана шығару жоспарланған, бұл оны әлемдегі ең сирек өндірілетін электрлік скутерге айналдырады. 2018 жылдың жазында компания Чехиядағы ең сәттілі краудфандингтік кампаниялардың бірін аяқтады, нәтижесінде 10 күн ішінде 20 миллион чех кронасы (шамамен 800 000 евро) жиналды. Бұл қаражат «Type 506» скутерінің өндірісін бастауға және 60 скутерді жасауға жұмсалды. 2020 жылдың қазан айында компания сатуға қойылды. Смит компанияның серіктестері оның 506 жобасын әлеуетін толыққанды іске асыруға қабілетті, күшті серіктеске сату компанияның мүддесіне сай екеніне оны көндіргенін айтты. Чехиялық компаниялар тізіліміндегі мәліметтерге сәйкес, 2020 жылдың 27 тамызында өткен жылдық жалпы жиналыс және 2020 жылдың 15 желтоқсанында өткен кезектен тыс жалпы жиналыс Смит пен краудфандинг серіктестерінің арасында компанияны қаржыландыру мәселесінде келісімге келуге мүмкіндік бермеді. Осының салдарынан, 2021 жылдың 9 ақпанында компания төлем қабілетсіздігіне ұшырады (Чехия заңнамасына сәйкес), ал сатып алушыны немесе жаңа қаржыландыру көзін таба алмағаннан кейін, 2022 жылдың 29 шілдесінде банкротқа ұшырады. Смит компанияның таратылу кезінде 1 миллион евродан астам сомаға тапсырыс алғанын мәлімдеді. Тарату процесінен кейін, көпшілік қаржыландырудың серіктес иелерінің өкілі Даниэль Гашпер (Crowdberry CZ1 s. r. o. компаниясы), Смит компанияның тауарлық белгілерін өзіне алғанын мәлімдеді. Алайда Смит бұл айыптаманы жоққа шығарып, өзінің позициясын растайтын дәлелдер ұсынды. Ол тауарлық белгілерді компания құрылғанға дейін жеке тіркегенін және компания оларға әрқашан лицензия алғанын мәлімдеді. Сонымен қатар, Смит тауарлық белгілердің қолданылу мерзімінің банкроттық кезеңде аяқталғанын растады, бұл Даниэль Гашпардың талаптарының сенімділігін одан әрі төмендетті. Бұл келіспеушілік тараптар арасында сот дауына әкелді. Нақты дәлелдердің болмауына байланысты Гашпардың айыптаулары расталмады. Смит өзінің DEVS бренді астында электрлік мотоциклдерді әзірлеу жобаларын жалғастыруда. Ол 2024 жылы Čezeta брегін жаңа «Type 507» скутерімен қайта іске қосуды жоспарлап отыр, сонымен қатар жаңа Čezeta мотоциклін ұсынуды көздеп отыр.
The Czech company Čezeta Motors s. r. o. was launched in 2013 for the development of an electric Čezeta – called the 'Type 506' – by British expat Neil Eamonn Smith. He stated the company's mission was to "build the world's most desirable scooter". The Type 506 was developed from 2013 to 2017. The bike was constructed with a steel and aluminium frame and composite bodyshell to save weight. Local engineering companies and the Czech Technical University in Prague partnered with Čezeta to develop advanced technologies for the throttles, battery, and ECU CAN system. The final production scooter honoured the classic iconic design and sported up to 11 kW power and a 8.5kWh Panasonic battery to give it the best speed and range of any A1 scooter in the world. Pre orders began in March 2017, the 60th anniversary of Čezeta. On 15 September 2017, the Czech Ministry of Transport confirmed the homologation of the Type 506 as the country's first serial production electric vehicle. Production began in April 2018 in Prostějov in the historic Wikov factory. It was planned to make 60 of the Type 506, making it the world's rarest production electric scooter. In Summer 2018 the company completed one of the Czech Republic's most successful crowdfunding campaigns, raising 20m Czech Koruna (approx 800,000 euro) in just 10 days. These funds financed the launching of production of the Type 506 and the production of the 60 scooters. In October 2020, the company was offered for sale. Smith stated he had been convinced by the company's co owners that it would be in the best interests of the company to sell the 506 project to a stronger partner who has the resources to realise its potential. Records in the Czech Company Register show an Annual General Meeting on 27 August 2020 and an Extraordinary General Meeting on 15 December 2020 failed to find agreement between Smith and the crowdfunding co owners on funding the company. Consequently, on 9 February 2021 the company entered insolvency (in accordance with Czech legal requirements), and after failing to find a buyer or new funding, the company finally ended in bankruptcy on 29 July 2022. Smith stated that the company had over 1 million euros of potential orders at the time of its liquidation. Following the liquidation, Daniel Gašper, who represents the crowdfunding co owners (company Crowdberry CZ1 s. r. o. ), claimed that Smith took trademarks from the company. However, Smith has refuted this allegation and provided evidence to support his defense. He stated that the trademarks were registered by him personally prior to the company's existence, and that the company had always licensed them from him. Additionally, Smith has confirmed that the trademarks had expired during the period of insolvency, further discrediting Daniel Gašpar's claims. This disagreement resulted in a legal dispute between the parties involved. Due to the lack of conclusive evidence, Gašpar's accusations were not able to be substantiated. Smith has continued with electric motorcycle projects under his tech focused DEVS brand. He plans to restart Čezeta in 2024 with a new Type 507 scooter and also proposes a new Čezeta motorcycle.