Кіріспе

Неапольдің маңы, Италия

Скампия (skamˈpiːa; ) – Неапольдің шалғай солтүстігіндегі қазіргі заманғы маңы, халқы шамамен 80 000 адамды құрайды. Оның оңтүстігінде Пискинола, Миано және Секондильяно маңындағы елді мекендері орналасқан. Бұл елді мекен ХХ ғасырдың екінші жартысында салынды. Скампия оңтүстікте Пискинола және Миано маңымен, оңтүстік-шығыста Секондильяно ауданымен, шығыста Арцано муниципалитетімен; солтүстікте Касандрино және Мелито ди Наполи муниципалитеттерімен, батыста Мугнано ди Наполи муниципалитетімен шектеседі.

Тарих

Неаполь Скампиадан басталады. Роберто Савианоның мақаласының тақырыбы. Скампия – жақын орналасқан Секондильяно муниципалитетіне кіретін шағын ауылдық ауылдың атауы. Бастапқы ауыл шаруашылығының куәлігі ретінде римдік вилланың қалдықтары сақталған. Бұл жер жеміс ағаштарына, әсіресе жаңғақ пен алмаға бай болған. Алғашқы заманауи тұрғын үй ошағы соғыстан кейінгі екінші кезеңге жатады, бірақ нағыз құрылыс шары 70-ші және 90-шы жылдардағы жиырма жылда ғана болды (құрылыстардың 80% астамы сол кезеңге келеді), сонда аудан Неапольдің 21-ші ауданы ретінде орнатылды. 2006 жылдан бастап ол Неаполь муниципалитетінің VIII ауданының құрамына кірді, сондай-ақ көршілес Пизинола, Марианэлла және Кьяяно аудандарымен бірге. Скампия 1960-шы жылдары қала маңындағы қала ретінде салынды. Аймақ негізінен 1970-ші және 1980-ші жылдары үлкен, биік тұрғын үйлермен дамыды, әсіресе 1980 жылғы жер сілкінісінен кейін "167" деп аталатын ауданда үйлер салынды. Үлкен пәтер кешендері, кең бульварлар және үлкен саябақ салынды, бірақ сауда орталықтары мен ойын-сауық орындары болған жоқ. Дегенмен, жер сілкінісінен зардап шеккен көптеген адамдар Скампияға орналастырылмады. Олар ауданның әртүрлі ғимараттарында, әсіресе "Веле" үйлерінде қоныстанды. Бұл, ең алдымен, "Каморра" қылмыстық синдикатының "Веле" үйлерін бақылауға алып, оларды есірткі сату немесе полициядан жасыру үшін өз кеңістігіне айналдырғандықтан болды. Кейбір тұрғын үйлердің кіреберістері мен баспалдақтарына қала әкімдігі емес, "Каморра" есіктер орнатқан, оларды есірткі сатушылар полициядан қашу үшін жаба алатын. Жұмыссыздық 50% асып кеткендіктен, аймақта қылмыс деңгейі өте жоғары болды, көшеде героин (оның төмен сапалы түрі, кобрет) және кокаин ашық сатылып, қолданылды. Скампия сонымен қатар аймақтағы есірткі саудасын және басқа да заңсыз қызметтерді бақылаған Ди Лауро кланының иелігінде болды. 2004 жылы Ди Лауро отбасы мен "сепаратистер" деп аталған оқшауланған топ арасында қанды соғыс – "Скампия қақтығысы" басталды. Бейкүнә әйел, Гелсомина Верде, қаза болғаннан кейін көпшілік наразылық тудырып, билік тарапынан қатаң шаралар қабылданды. Ол ұрланып, қақтығысқа қатысқан топ мүшесінің қайда екенін білу үшін қатыгездықпен сауалға алынып, соңында мойнына оқ жарылған. Оның денесі өртеліп кеткен көлікке салыныпты. Қызметтердің көп бөлігі мемлекеттік сипатта болғанымен (муниципалитет, жергілікті денсаулық сақтау органы, UTB), аудан мәдениетіне үйлер, желкендерді бұзу, LSU және Bros үшін комитеттер сияқты бірлестіктер де тамыр тартты. Бұдан өзге, ерікті және үшінші сектор өкілдері маргинализациямен күресу және оның алдын алу үшін түрлі қызметтерді іске қосты, мысалы, "Arci Scampia" футбол мектебі, "Finestra adolescents" жобасы және көшпелі халықтарды әлеуметтік интеграциялауға бағытталған "Aizo" бірлестігі. Сонымен қатар, 2006 жылғы 3 қаңтарда Iervolino басшылығымен "Napolinord" қалалық трансформация компаниясы 500 миллион еуролық жарғылық капиталмен құрылды. 2008 жылы еуропалық қаражаттардың көмегімен аймақты жақсарту мақсатында көптеген жобалар ұсынылды. Бірінші кезекте, Неаполь Федерациялық университетінің Медициналық факультетінің штаб-пәтерінің бірі. Сонымен қатар, 2010 жылы көптеген әскери күштер "Пизинола" метро станциясының сыртында және "Веле" маңында аймаққа қауіпсіздікті арттыру үшін орналастырылды. 2016 жылы "Веледе" тұратын көптеген тұрғындар Каморраның символын жою мақсатында оларды бұзу жобасын іске асыру үшін вокзалға жақын жерде салынған жаңа ғимараттарға көшіріле бастады. Бұл жоба "Скампияны қайта іске қосу" деп аталды. Скампия университетінің кешені 2022 жылдың қазан айында Viale della Resistenza көшесіндегі дөңгелек ғимаратта ашылды. Мұнда Медицина және хирургия факультетінің денсаулық сақтау мамандықтары бойынша үш жылдық және магистратура курстары, сондай-ақ тамақтану және диетология бойынша курстар орналасқан.

География

Көршілес ауданда Parco Ciro Esposito деп аталатын жасыл өкпе бар, ол С.С.С. «Наполи» футбол клубының жанкүйерін, оңшыл жақтас экстремист және «А.С. Рома» клубының ультрасы Даниэле Де Сантис өлтіргені үшін құрмет көрсету мақсатында аталған. Бұл қоғамдық саябақ Viale della Resistenza көшесінде орналасқан.

Веле ди Скампия

Vele di Scampia – Скампия ауданында 1962 және 1975 жылдар аралығында салынған ірі қалалық тұрғын үй жобасы. Ол үшбұрышты пішіндес ғимараттарының атымен аталды, олар желкенге ұқсайды, себебі негізінен кең болып, биікке көтерілген сайын тарылады. Олар Францияның Вильнёв-Лубе қаласындағы Марина-Бей-де-Анжеспен ұқсас. 1962 жылы қабылданған 167-заңның нәтижесінде салынған Скампияның желкендерін Франц Ди Сальво жобалаған. Олар Понтичеллиде, Неаполь қаласының шығысындағы дамуды қамтитын жобаның бір бөлігі болды. Бұл ғимараттар Ди Сальвоның сәулет өнерінің ең жақсы үлгісін көрсетеді. Ди Сальво алғашқы арзан бағадағы тұрғын үйді 1945 жылы жобалаған. Ол басқа сәулетшілермен бірлесіп, әлеуметтік тұрғын үй туралы «жаңаша ойлау» парадигмасын білдіретін Чезаре Баттисти Погжореал ауданын жобалау үшін жұмыс істеді. Ұзақ жылдар бойы жүргізілген тәжірибелерден кейін, Скампиадағы ірі тұрғын үй кешенін құру міндеті Cassa del Mezzogiorno-ға тапсырылды. Жобалау кезінде Ле Корбюзьенің қоғамдық тұрғын үйлерді жобалауда айтқан тұрғын үй бірліктерінің принциптері сақталды. Оған Кендзо Танге ұсынған фермалық конструкциялар әсер етті. Ди Сальво аудан үшін екі типтегі ғимараттарға негізделген жоспар ұсынды: «мұнара» және «шатыр». «Шатыр» типі желкеннің басым әсерін береді. Ғимараттар Existenzminimum (өмірді қамтамасыз ету деңгейі) идеясы бойынша салынды: пәтерлердің өзі минималды болды, көптеген ортақ сыртқы кеңістіктерде өмір өтетіндей етілді. Бұл Неапольдің тарық көшелері мен аулаларының, көпшілігі бар, бірақ жайлы атмосферасын көп қабатты үйлерде қайта жаңғырту мақсатында жасалды. Бұл философия құрылыс шығындарын төмендетті; алайда, қаражат ұрланғандықтан және жұмыстар аяқталмай қалғандықтан құрылыс нашар сапалы болды. Бірақ, түрлі себептерге байланысты бұл аудан қазір гетто ретінде қарастырылады. 1980 жылғы жер сілкінісінен кейін аймақтағы көптеген отбасылар үйсіз қалды. Олардың көптеген үйі жоқ отбасылары заңсыз түрде пәтерлерді иелене бастады. Үкімет тарапынан көз жұмылып, назардан тыс қалғаннан кейін, ғимараттарды басып алушылардың саны көбейді, олардың ішінде қылмыскерлер де болды. Пәтерлерді иелену басталғанына он бес жыл өткен соң.

Құру

Тұрғындардың өздерінің көптеген мәселелерін шеше алмайтынына көз жеткізіп, үнемі наразылық білдіргенінен кейін, 2016 жылы кешенді бұзу ниеті жарияланды. 2019 жылы тұрғындар жақын жерде салынған жаңа пәтерлерге көшуді бастады, ескі пәтерлерін бос қалдырып, бұзуға дайын тұрды. Бір мұнара, Көк Желкен, Неаполь қалалық әкімдігінің кеңсесі ретінде пайдаланылады. Асбест табылуына байланысты кейінге шегерілген бұзу жұмыстары 2020 жылдың 20 ақпанында басталды және 2020 жылдың шілдесіне қарай дерлік аяқталды.

Дәстүрлер мен фольклор

Неаполь қаласындағы ең маңызды карнавалдық шерулердің бірі Скампияда өтеді. Жыл сайын Premio Secondigliano осы жерде (Скампиямен шектес аудан) өтеді, ол осы екі ауданда туған және өнер саласында (әдебиет, театр және музыка) өзгеше көзге түскен барлық адамдарды марапаттайды. 2019 жылдың басында Скампияда «Пасолини» және «Анджела Дэвис» атты екі жаңа Jorti қабырға суреті ашылды. Пасолинидің қабырға суретіне келесі цитата қоса тіркелді: «Бақытсыздық, ақымақтық, білімсіздік чемпиондарына ұшыраспа. Көңілді бол. Олар сені жарқырамайтындай етіп үйретеді. Ал сен керісінше, жарқыра.» | Пьер Паоло Пасолини, Lettere luterane. «Vo. di. Sca» (Voci di Scampia, ағылшын тілінде: Scampia’s Voices) қауымдастығын Скампияда туған жазушы, редактор және кітап сатушы Розарио Эспозито Ла Росса мен Маддалена Сторнайуоло құрды. Олар неаполитандық «Marotta&Cafiero editori» баспасын Посиллиподан Скампияға көшіріп, оны тәуелсіз және ашық кодты баспаханаға айналдырды. Баспа «Creative Commons» лицензиясымен, ластануға зиян келтірмейтін бояумен қайта өңделген қағазға басылған кітаптарды шығарады. Бұл Неапольдің солтүстік аймағындағы жастар құрған алғашқы кооператив. Бұл баспа «Marotta&Cafiero Recorder» жазбалар компаниясымен музыка саласына да қадам басты, ол 10-нан астам CD және винил дискіні шығарды. 2013 жылы «Marotta&Cafiero» «Marotta&Cafiero Store» деген атпен кітап дүкеніне айналды. Дүкен «Teatro Bellini» театрында орналасқан және оны әйелдер ғана басқарады. Бір жылдан кейін дүкен Скампияда да ашылды, бұл ауданның алғашқы кітап дүкені болды. Бұл мемлекеттік мектептегі жеке кітапхана, бірақ «Teatro Bellini» театрымен бірлесіп «caffè letterario equo e solidale Sottopalco» (ағылшын тілінде «әдеби, тең және тұтас кафе Sottopalco») құрылды. Онда кітаптарды таныстыру, пікірталас және конференциялар жиі ұйымдастырылатын үш зал бар. Әрине, бұл тек тұтас және тең өнімдерді сататын кафе, сонымен қатар музыкалық концерттер, фотокөрмелер және басқа да көптеген іс-шаралар үшін пайдаланылатын кеңістіктер де бар. Сонымен қатар, мұнда Неаполь аймағындағы гастрономиялық шеберлерінің жергілікті және жаңа өнімдері ұсынылатын бистро бар. 2016 жылы компания 1984 жылы Сальваторе Коппола құрған «Coppola editore» баспасының жаңаруына жауапкершілік алды, ол ұйымдасқан қылмысқа қарсы күреске берілгендігімен танымал болды.

Танымал мәдениетте

2008 жылы осы ауданда "Гоморра" фильмінің түсірілімдері өтті. Сонымен қатар, "Гоморра" (2014) телесериалы да Роберто Савианоның сол кітабы негізінде түсірілді және оны Стефано Соллима режиссерлік етті. Көптеген көріністер, әсіресе екінші маусымның эпизодтары, Scampia-ның әртүрлі ғимараттарында түсірілді. Актерлердің ішінде Кристиан Жирозо сияқты Scampia-да тұратындар да бар. Француз рэп дуэті PNL-дің "Le Monde ou Rien" әніне түсірілген музыкалық видео ауданның ішінде және айналасында жазылды. Француз рэпері SCH-тің "Gomorra" синглына түсірілген тағы бір музыкалық видео аудан ғимараттарында түсірілді. Le Vele di Scampia ақын және жазушы Эмануэле Серуллоның шығармаларында жиі кездеседі, ол осы ғимараттардың бірінде тұрады. Ол өлең арқылы Scampia жасөспірімдерінің армандары мен үміттерін көрсетеді, бұл шындықтың бұқаралық ақпарат құралдарында бейнеленгеннен өзгеше көрінісін ұсынады. Джеральд Сеймурдың 2009 жылғы "Қатысушы" романы осы тұрғын үй кешенін сюжеттік желінің шешімі ретінде пайдаланады. 2021 жылы Стэнли Туччи өзінің саяхат және тағам шоуының бірінші бөлігін Scampia-да түсірді, онда неаполитандық және рома асүйлерінен тағамдар ұсынылды.

Ескертпелер мен сілтемелер

Жирардо, Диана (2014). Италия: Тарихындағы қазіргі сәулет, Лондон: Reaktion Books,