Кіріспе

Корнелия Женевив Гесдал "Коя" Кнутсон (Gjesdal; 22 тамыз 1912 - 10 қазан 1996) – АҚШ-тың Миннесота штатынан шыққан американдық саясаткер. Ол 1951 жылдан 1955 жылға дейін Миннесота штатының Өкілдер палатасында екі мерзім қызмет етті, содан кейін Демократиялық-Еңбекшілер партиясының (ДФЛ) мүшесі ретінде Миннесотаның 9-шы сайлау округінен АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. Ол 84-ші және 85-ші Конгрестерде (1955 жылдың 3 қаңтарынан 1959 жылдың 3 қаңтарына дейін) екі мерзім қызмет етті. Кнутсон Миннесотадан Конгресске сайланған алғашқы әйел болды және бүгінде оның бұрынғы күйеуі Энди жазған, оны 1958 жылы қайта сайлануға түспеуге және мандатын босатуға шақырған "Коя, үйге кел" деген хатымен еске алынады. Саяси қарсыластары оған осыны ұсынған, және бұл оның кейінгі жеңілісіне ықпал еткен. Бұл жағдай американдық саясаттағы әйелдерге қарсы дискриминацияның мысалы ретінде жиі айтылады.

Ерте өмір

Кнутсон Корнелия Женевив Гесдал ретінде Солтүстік Дакота штатының Рамси округіне қарасты Эдмор қаласында дүниеге келді. Ол өзі туған шаруа қожалығында өсті және саяси көзқарастарын әкесінен мұра етті, ол Социалистік емес партиялық лига деп аталатын социалистік ұйымға мүше болған популист еді. Жасы жетіп, жақын орналасқан Миннесота штатының Моурхед қаласындағы Конкордия колледжін бітірген соң, Кнутсон операда мансап құруды жоспарлап, бір жылға Нью-Йорк қаласына Джульярд мектебіне оқуға барып келді. Операда өзінің орнын таба алмайтынын түсінгеннен кейін, ол Миннесотаға қайтып келді, Энди Кнутсонға үйленіп, Окли маңындағы оның шаруа қожалығына көшіп барды.

Саяси мансап

Ол жергілікті орта мектептерде музыка және ағылшын тілінен сабақ беріп, аудандық жәрмеңкелерде ән айтып, күйеуімен бірге шағын жергілікті қонақүйді басқарып тұрғанда, оның некесі нашарлап кетті. Энди Кнутсон алкоголик еді және мас күйінде әйелін жиі ұрып-соғатын. Дегенмен, 1948 жылы олар 8 жасар Терри есімді баланы асырап алды. ("Соломан, Джон "Котс заговоры" Джордж журналы, шілде 1997 жыл") Коя жергілікті саясатқа қатысып, отбасылық мәселелерінен қашуға тырысты, 1948 жылы Red Lake County Public Welfare Board мүшесі болып қызмет етті, округтік DFL комитетін басқарды және сол жылы Демократиялық президенттік конвенцияға делегат ретінде қатысты. Соңында, DFL партиясы одан 1950 жылы штаттық палатаға сайлануды сұрады.

Конгресс

Жеңіске жеткен соң Кнутсон федералдық кеңседе өз округінің қиын жағдайдағы шаруаларына көмектесу үшін не істей алатынын ойлай бастады. 1954 жылы көптеген адамдар Дуайт Эйзенхауэр әкімшілігінің ауыл шаруашылығы саясатына наразы болды. Ол округтің республикалық өкілі Харольд Хагенге қарсы сайлауға түскім деді, бірақ партия жетекшілері басқа кандидатты, Кертис Олссонды қолдады. Оның айтылысы қалың болғандықтан, ол үнемі ән шырқап, аккордеонда ойнайтын. Сол кездегі ДФЛ жетекшілері партияның ауылдық базасынан тысқары жерлерге жетуге тырысып жатқандықтан, бұл олардың сол кезде қалыптастыруға тырысқан жақсы бейнесімен қақтығысты. Кнутсон сайлау науқанына қаржыны әкесінен мұраға қалған жерді сату арқылы жинады, содан кейін округ бойынша шаруалардың егістіктеріне барып, жеке сөйлесті. Ол тиімді кандидат болды және бес үміткердің ішінде күтпеген жеңіске жетіп, күзге қарай жалпы сайлауда да осы жетістігін қайталады, осылайша демократтар АҚШ Конгресінде көпшілікке оралды. Палата спикері Сэм Рэйберн оған оның күтпеген табысы үшін сыйлық ретінде кез келген комитетке орын ұсынды; ол Ауыл шаруашылығы комитетін таңдады, осылайша ол комитеттің алғашқы әйел мүшесі атанды.

1956 жылғы президенттік праймериз

1956 жылы Кнутсонның Конгресстегі алғашқы мерзімі аяқталар тұсында Миннесотадағы DFL жетекшілері сол жылғы президенттік сайлауда президент Дуайт Эйзенхауэрге қарсы күресу үшін Демократиялық партияның үміткері ретінде бұрынғы Иллинойс штатының губернаторы Адлай Стивенсонды қолдауға бекітіпті, себебі Стивенсон Миннесота сенаторы Хьюберт Хамфриді өзінің серігі етіп тағайындауға ықпал ететінін білдірген. Бірақ Кнутсон Теннесси штатының сенаторы Эстес Кефауверге көбірек сенім артып, оның шаруашылық саясаты мен ұсыныстары өз сайлау округінде жақсы қабылданатынын көрген. Ол оны жақтады, Миннесотадағы сайлау штабына жетекшілік етті және оның үгіттерін белсенді түрде жүргізді. Кефаувер Миннесота штатының ішкі сайлауында Стивенсонды жеңгенде, DFL жетекшілері қатты ашуланып, кек алуға серт берді. Соңында Стивенсон Демократиялық партияның үміткері атанды, бірақ Хамфридің орнына Кефаувер оның серігі болып таңдалды. Алайда, бұл үміткерлер республикашылдарға жеңіліп қалды.

"Койя, үйіңе кел"

Олар келесі сайлау айналымында мүмкіндік алатын болды, ол Хагенді жеңіп қайта сайланғаннан кейін. Кнутсон Терриді Вашингтонға, Эндидің маскүнемдігі мен зорлық-зомбылығынан қашып, көшірді және көп уақытын сонда өткізді. Қоғамдық өмірі шектеулі болғанымен, оның бас штабы Билл Кьелдалмен арасындағы қарым-қатынас туралы (мүмкін, әдейі таралған) қауесеттер тарала бастады. 1958 жылғы ДФЛ аудандық конвенциясына дейін Эндидің қолымен қол қойылған (бірақ оның өзі жазбаған, Кнутсонның демократиялық саяси қарсыластарының еңбегі) хат журналистерге таратылды. Көп ұзамай ол елдің газеттерінде "Коя, үйге кел!" деген тақырыппен жарияланды. Коя, осы жексенбіде 9-шы округ тұрғындарына саясаттан бас тартатыныңды айт. Үйге оралып, күйеуің мен ұлыңа шаңырақ құруға ниетті екеніңді айт. Мен күйеуің ретінде сені осыны істеуге міндеттеймін. Мен отбасымнан айырылудан жалықтым. Сенің күйеуің емес, басқа ер адамдармен араласатыныңа көнбедім. Мен сені жақсы көремін, жаным. "Орал", - деп шақырды ол, "біздің бақытты үйімізге орал". Үйіне құштар күйеудің конгрессмен әйеліне деген сағынышы, жыныстық рөлдердің қатаң белгіленген заманында жақыннан сезілді. Кнутсон екі жыл бұрын өзінің бақытсыз некесін жұрт алдында талқылауды жоспарлаған, бірақ көмекшілері одан бас тартып қалды. Енді ол оған зиян келтіріп отыр. Оның сол күздегі республикалық қарсыласы Один Ланген "Үлкен жұмысқа үлкен адам" деген ұранмен сайлауға түсті. Дегенмен, Кнутсон мыңнан астам дауыспен жеңіліске ұшырады, сол жылы Палатаға қайта сайлануға тырысқан жалғыз демократ ол болды. Ол Оклиді және округтің көп бөлігін, онда оның некесі туралы шындықты білетін адамдарды өз жанына тартты.

Конгресстен кейін

Кнутсон Андиден қайта сайлауда сәтсіздікке ұшырағаннан кейін ажырасып, 1969 жылы күшті алкогольдік уланудан көз жұмды. Ол оның жаназасына қатысудан бас тартты. Ол 1960 жылы өз орындығын қайтаруға тырысты, бірақ жеңіледі. Сол жылғы АҚШ халық санауынан кейін 9-аймақ қайта құрылып, 7-аймақ деп қайта нөмірленді. Ол Вашингтонға оралып, АҚШ Қорғаныс министрлігінің Азаматтық қорғаныс басқармасында байланыс офицері болып жұмыс істеді және 1970 жылға дейін сол қызметте болды. Кнутсон 1977 жылы қайтадан билікке оралуға соңғы рет әрекеттенді, бірақ 7-аймақтың ерекше сайлауының алғашқы кезеңінде жеңіліске ұшырады. 2000 жылы Бетти Макколлумға дейін Миннесотадан Конгресске тағы бір әйел сайланбады. 2006 жылы Эми Клобучар АҚШ Сенатына сайланған Миннесотадан шыққан алғашқы әйел болды, ал Мишель Бахман Миннесотадан АҚШ Өкілдер палатасына сайланған алғашқы республикашыл әйел атанды. Мюриэл Хамфри 1978 жылы күйеуі, АҚШ сенаторы Хьюберт Хамфри қайтыс болғаннан кейін АҚШ сенаторы қызметіне тағайындалды.

Мұра

Кнутсонды көбінесе феминисттік шейіт ретінде еске алғанымен, ол заң шығарушы ретінде де танымал болды. Ол ұсынған ешбір заң қабылданбады, бірақ ол II тақырыптағы федералдық студенттік несие бағдарламасы, мектептегі түскі асқа көмек және кістік фиброз зерттеулеріне қатысты заңдарды қабылдауда маңызды рөл атқарды. Сол кездегі Палатада қызмет еткендер мен жұмыс істегендердің көптегені оның басшылыққа ықпал етуде өте тиімді болғанын еске алады. 1997 жылы Миннесота заң шығарушыларының бір бөлігі Сент-Пол қаласындағы Капитолий ғимаратында оған ескерткіш орнатуды жоспарлады, бірақ оған қажетті қаржыны бөлу туралы заң жобасын қабылдай алмады. Оның құрметіне Миннесота YMCA Youth in Government бағдарламасы 11-ші және 12-ші сыныптардың үлгілік сенатын "Кнутсон Сенаты" деп атады. 2018 жылы Миннесота сенаторлары Эми Клобучар және Тина Смит оның 106 жылдығында құрмет көрсетіп, резолюция қабылдады.

Қағаздар

Конгресс мұрағаттары мен өмірбаяндық мәліметтер зерттеу мақсатында қолдануға болады.