Кіріспе

Неміс заңгері және саясаткері (1860–1925)

Хьюго Преус (Преусс) (28 қазан 1860 – 9 қазан 1925) – неміс заңгері және либералды саясаткер. Ол Веймар Ұлттық Ассамблеясы қабылдап, 1919 жылғы тамызда күшіне енген конституция жобасының авторы болды. Ол оны үш принципке негіздеді: барлық саяси билік халыққа тиесілі; мемлекет федеративтік принцип бойынша ұйымдастырылуы керек; және Рейх халықаралық қауымдастықта демократиялық құқықтық мемлекет (құқыққа негізделген мемлекет) болуы керек.

Ерте өмір және академиялық мансап

Хьюго Преус 1860 жылғы 28 қазанда Берлинде литографиялық бизнестің еврей иесі Левин Преус (1820 немесе 1821–1862) пен оның әйелі Миннаның (1826–1899) жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. 1862 жылы Хьюгоның әкесі қайтыс болды, ал 1863 жылы анасы күйеуінің ағасы Леопольд Преус (1827–1905), табысты астық саудагерімен үйленді. Берлиннің батыс бөлігінде өскеннен кейін Хьюго Преус 1878 жылдан бастап Берлин және Гейдельберг университеттерінде оқыды, құқық және мемлекеттік ғылымдарды (Rechts- und Staatswissenschaften) зерттеді, сонымен қатар тарих және философия бойынша қосымша курстарға қатысты. 1883 жылдың мамырында ол 1. мемлекеттік емтиханды тапсырды, ал қарашада Геттингенде докторлық диссертациясын қорғады (Dr. iur.). 1886 жылы заңгерлік практиканы тоқтатып, академиялық оқытушылық мансабын таңдады. 1889 жылы «Gemeinde, Staat, Reich als Gebietskörperschaften» еңбегімен ғалымдық атаққа (Habilitation) ие болды және Берлин университетінде лектор (Privatdozent) болып жұмыс істей бастады. 1895 жылы ол Берлиндегі Шарлоттенбург қалалық кеңесіне мүше болып сайланды. 1906 жылы ғана Преус жергілікті саудагерлердің жаңадан құрған Берлин сауда мектебінде (Berliner Handelshochschule) толық профессор атанды. Ол 1918 жылға дейін онда сабақ берді, сонымен қатар ректор болып та қызмет етті. Оның негізгі зерттеу салалары конституциялық құқық және автономды жергілікті басқару (kommunale Selbstverwaltung) болды. 1906 жылы «Die Entwicklung des deutschen Städtewesens» атты еңбегінің бірінші томы жарық көрді. 1910–1918 жылдары ФВП-ның (FVP) құрметті қалалық кеңесшісі болды. 1919 жылғы 20 маусымда Версаль келісіміне наразылық білдіріп, үкімет отставкаға кетті. Одан кейін Густав Бауэрдің (SPD) үкіметі құрылды, ол Преусты конституциялық мәселелер жөніндегі рейхкомиссар (Reichskommissar für Verfassungsfragen) етіп тағайындады. 1919 жылғы 14 тамызда Веймар конституциясы күшіне енді. Оның конституциясын жасаған басты автордың еврей тегі Веймар Республикасын оңшылдардың «Жүде республикасы» (Judenrepublik) деп атауының бір себебі болды.