Кіріспе

Швецияның Стокгольм қаласындағы Мелларен көліндегі арал, Кунгсхолмен ауданы. Кунгсхолмен – Швециядағы Мелларен көліндегі арал, Стокгольм қаласының орталық бөлігі. Ол Риддарфьярден шығанағының солтүстігінде орналасқан және тарихи Уппланд провинциясының құрамына кіреді. Аумағы – , ал периметрі – . Ең биік нүктесі – Stadshagsplan, биктігі – . 2020 жылғы 31 желтоқсандағы халық саны – 71 542 адам. Әкімшілік тұрғысынан Кунгсхолмен, Мариберг, Фредхелл, Кристинберг және Штадшаген деген бес ауданға бөлінеді.

Құру

Францискан монахтары Стокгольмдегі Grey Friar's Abbey шіркеуінен осы аралда 15 ғасырда қоныстануды бастады. Осының салдарынан аралға Мунклагрет (монахтар лагері) деген ат қойылды. Монахтар мал өсіру және балық аулау арқылы күнкөріс жасады. Олар сондай-ақ Rålambshov-тағы Själakoret кірпіш зауытын басқарды. 1527 жылы Вестеростағы парламентте аяқталған Швеция реформациясының нәтижесінде монахтар қуылды және аймақ патшаның меншігіне өтті. 16 ғасырдың соңында Иоган III (Густав Вазаның ұлы) аралдың солтүстік жағалауында қосымша кірпіш зауытын салды. 1635 жылы Мунклагретке алғашқы көпір салынды. Бірнеше жылдан кейін Кристина патшайым аралдың батыс бөлігіндегі кең жерді Оттыз жылдық соғыстағы кейбір генералдарға сыйлады. Олар сәнді мүліктік үйлер салып, үлкен бақтар құрды. 1644 жылы патшалық Мунклагреттің шығыс бөлігін Стокгольм қаласының билігіне сыйлады, осыдан кейін қала алғашқы қала жоспарын алды. Үш жыл өткен соң аралдың қалған бөлігі де сыйланды. Мунклагретке көшіп келуді жеңілдету үшін шеберлер мен өндірушілерге жеңілдіктер берілді. Мысалы, олар гильдияға мүше болмай-ақ, онда қызмет етуге рұқсат алды және он жылға салықтан босатылды. 1672 жылы Мунклагрет жеке приходқа (Кунгсхолмен) айналды және бүкіл арал Кунгсхолмен деп аталды, швед тілінде бұл «Патша аралы» деген мағынаны білдіреді.

Индустрияландыру

XVIII ғасырдың басында Швед империясы құлаған кезде, патшалық Кунгсхолменді дамыту үшін кеңмасштабты экономикалық саясатқа кірісті, ол кезде бұл аймақта ғимараттар аз болды. Иеліктер зауыттар мен ауруханаларға айналдырылды. Хорнсбергте мақта фабрикасы, Марибергте фарфор фабрикасы салынды. XIX ғасырдың басында Кунгсхолменге әскерилер қоныстана бастады, ол кезде ол әлі де сирек қоныстанған аймақ болатын. Сэмюэл Оуэн Кунгсхолменге қоныстанған кезде, ол айқын фабрикалар мен жұмысшылар ауданына айнала бастады. Бұл даму Болиндр ағайындыларының 19-ғасырдың ортасында Кунгсбронның (Король көпірі) батысындағы Клара Сёде өз бизнесін құруға кіріскенінде күшейді. AB Separator компаниясы 19-ғасырдың соңында құрылды. AB Separator көп ұзамай бүкіл әлемге таралған компаниялар тобына айналды және XX ғасырдың басында 2000-нан астам қызметкері болды. Өнеркәсіптік өрлеу халық санының күрт өсуіне алып келді. 1860 жылы 4000-нан астам адам болса, 1890 жылы 26000-ға жетті. 1880 жылдары тұрғын үй тапшылығын азайту үшін бірнеше тұрғын үйлер салынды.

Қазіргі Кунгсхолмен

ХХ ғасырдың басында Кунгсхолменде радикалды құрылымдық өзгерістер орын алды. Ескі өнеркәсіптік ауданның белгілері жойылып, оның орнына тұрғын үйлер мен қоғамдық мекемелер салынды. Сент-Геранс шіркеуін сәулетші Густаф Амеен (1864–1949 жж.) жобалап, 1910 жылы салды. 1925 жылы Кунгсхолмен приходы бөлінген кезде, жаңа приход шіркеудің атымен аталады. Фредхелл және Кристинебергтегі тұрғын аудандар 1930-шы жылдары функционалистік қала жоспары бойынша салынды. Вестерброн және Транебергсброн көпірлері де сол онжылдықта салынды, ал Санкт-Эриксброн қазіргі көлемін алды. Стокгольм метрополитені 1950 жылдары Кунгсхолмен арқылы жүргізілді, бірінші Веллингбиге, кейін Сольнаға, Сандбибергке және Ярвафьелтетке тағы бір желі салынды. Осы кезде әскери бөлімдер көшіп кетті, ал ірі Серафен ауруханасы (басқа жерде) көбірек заманауи Сент-Геран ауруханасымен алмастырылды.

Белгілі ғимараттар мен құрылыстар

Сент-Геран ауруханасы (швед. Sankt Görans sjukhus) – Швецияның ең көне ауруханаларының бірі. Стокгольм қалалық үйі, 1911–1923 жылдары салынған. Стокгольм сотының ғимараты 1909–1915 жылдары салынған. Кристинберг сарайы шамамен 1750 жылға дейін салынған. ДН Скрапан 1964 жылы аяқталған. 1975 жылы ашылған Rådhuset метро станциясы.