Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзиядағы кино түсіру
Filmmaking in Malaysia
Жапон отаршылдық билігі кезінде, 1941-45
1941 жылы жапондықтар Малайзияны басып алған кезде алғашқы жапондық кинокомпаниялар жергілікті кино өндірісінің өте шектеулі екенін анықтады. Көрме нарығында қытайлық компаниялар басым болды, әсіресе Шоу ағайындылары. Жапондықтар кейіннен Малайяны дәл осындай мақсаттар үшін қолданады, тіпті Шоулардың көмегімен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы кең ауқымды кино көрме желісіне кіру үшін. Малая жапондықтардың тұсында ірі кино өндірісі орталығы болмағанымен, Жапония үшін стратегиялық маңызды кино нарығы және Оңтүстік-Шығыс Азияға және одан тыс жерлерге фильмдер шығару үшін ыңғайлы форпост болды. Жапондық киностудиялар Шонанда (жапондықтар Сингапур деп атаған) бірнеше фильм түсірді. Southern Winds II (続・南の風, 1942, Shochiku Studios), Tiger of Malay (マライの虎, 1942, Daiei Studios) немесе Singapore All Out Attack (シンガポール総攻撃, 1943, Daiei Studios) сияқты фильмдер аймақты қарапайым, бірақ адал адамдар мекендейтін, ресурстарға бай экзотикалық жер ретінде көрсетті. Жапондық отаршылдық фильмдер де аймақты жыныстық қатынаспен байланыстырды, өйткені көптеген "Караюки сан" немесе жезөкшелер жезөкшелерге сатылды немесе ғасырдың басында Оңтүстік-Шығыс Азияға ақша табу үшін кетті. Karayuki san (からゆきさん, 1937, Toho Studios), Киношита Кейсукедің Flowering Port (花咲く港, 1943, Shochiku Studios) және кейіннен Имамура Шохеидің Whoremonger (女, 1987, Toei Studios) фильмдері, барлығы кем дегенде ішінара жергілікті жерде түсірілген, бұл субжанр жапон киносындағы малайя бейнелеулеріне қаншалықты басым екенін көрсетеді.
In 1941, when the Japanese occupied Malaya, the first Japanese film companies found local film production to be extremely limited. The exhibition market was dominated by overseas Chinese companies, most notably the Shaw Brothers. The Japanese would later use Malaya for exactly the same purposes, even receiving the help of the Shaws to break into their extensive Southeast Asian film exhibition network. Although Malaya never became a major film production center under the Japanese, it was a strategically important film market for Japan and a convenient outpost for moving films into and out of Southeast Asia. The Japanese film studios shot a number of films in Shonan (what the Japanese renamed Singapore during the occupation) depicting the area in similar ways to the Japanese frontier. Films such as Southern Winds II (続・南の風, 1942, Shochiku Studios), Tiger of Malay (マライの虎, 1942, Daiei Studios) or Singapore All Out Attack (シンガポール総攻撃, 1943, Daiei Studios) presented the area as an exotic land rich in resources, occupied by simple but honest people. Japanese colonial films also associated the region with sex as many 'Karayuki san', or prostitutes, had been either sold to brothels or chosen to go to Southeast Asia to earn money around the turn of the century. Karayuki san (からゆきさん, 1937, Toho Studios), Kinoshita Keisuke's Flowering Port (花咲く港, 1943, Shochiku Studios), and later, Imamura Shohei's Whoremonger (女衒, 1987, Toei Studios), which were all shot at least partly on location, are examples of the extent to which this subgenre dominates the representations of Malaya in Japanese cinema.
Даму және құлдырау, 194575
1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Шоу ағайындылары 1947 жылы Раджханның "Сингапур ди таталу малам" (Сингапур түнде) атты түсірген фильмін қайтадан бастады. Олар кинотеатрлардың желісін қолдап, фильм жақсы қабылданады. Шоу ағайындылары көбірек фильмдер түсіріп, жаңа тұлғаларды таныстырды, соның ішінде Суматрада туған Касма Бути. Оның алғашқы фильмі "Семпака" аралдық қыздың өмірі туралы болды. 1948 жылы П. Рамли, кейіннен малай киносының ең көрнекті тұлғаларының біріне айналды, ол өзінің алғашқы фильмін "Синта" (Махаббат) фильмінде түсірді. Рамили композитор және әнші ретінде өзінің музыкалық қабілеттері арқасында танымал болды. Ол жетекші актер, комик, драматург, сценарист және кинорежиссер ретінде өте көпжақты болды. Оның алғашқы фильмдерінің көпшілігі ән мен би сахналарын қамтиды, бұл үрдісті үнді кинорежиссерлері енгізді. Раджханнан кейін Шоу ағайындылары көптеген басқа да үнді кинорежиссерлерін әкелді, олардың ішінде С. Раманатан, К. Р. Сейтарама Састри, Фани Мажумдар және Д. Л. Кришнан, К. М. Башкер сияқты жергілікті кинорежиссерлер тәжірибе мен шәкірттер арқылы кәсіп пен техниканы үйренді. 1960 жылдары шетелдіктердің көбі жергілікті директорлармен алмастырылды. Shaw Brothers киностудиясының табысы басқа кәсіпкерлерді де осы бизнеске кірісуге талпындырды. Бұған мысал ретінде 1951 жылы Хсу Чиу Менг бастаған "Нусантара" кинокомпаниясын айтуға болады. Алайда ол тәуелсіз театрларға қатты тәуелді болды, ал оншақты фильм түсіргеннен кейін, Нусантара 1954 жылы жабылды. 1952 жылы Хо Ах Лок Сингапурдың Тампинес-роудта студия ашты, ол өзінің компаниясын Rimau Film Productions деп атады, кейіннен Keris Film Productions деп аталды. Хо кино таратушы ретінде кішкентай театрлардың иесі болды. Ол бірнеше фильм түсіруге қол жеткізді, ал 1956 жылы миллионер Лок Ван Тоға тиесілі Cathay Organisation компаниясымен бірікті. Компанияның аты Кэти Керис Филм Продакшнс болып өзгертілді, оның студиясы Сингапурдың Шығыс жағалауындағы жолда орналасқан. Малайя мен Сингапурдағы өз театр желісімен қолдау тапқан Катей Керис фильмдері Шоудың MFP студиясы шығарған фильмдерге қарсы шықты. Шоу студиясы мен Катей Керис жылына 10 фильм түсіреді. Сол алғашқы жылдары фильмдердің бәрі ақ-қара түсті болатын. Студияның өз зертханасы, жазба және монтаждау орындары болды. Тiкелей дыбыс жазу 1960 жылға дейiн бастапқыдан бастап стандартты практика болды; кейiннен синхрондау немесе дубляж жүйелерi қол жетімді болды және олар бүгiн де қолданылады. Сценарийлер көбінесе халық ертегілеріне, сахналық пьесаларға және ойдан шығарылған немесе шынайы тарихи кейіпкерлер немесе оқиғалар туралы аңыздарға негізделген. 1956 жылы МФП "Ханг Туа" фильмін түсірді. Фильмді Eastman Color-та өңдеп, режиссері - үндістандық Фани Мажумдар. П. Рамли Ханг Туа рөлін ойнады және фильмге музыка жазды. Осыған жауап ретінде Катей Керис Ханг Джебат фильмін шығарды. Бұл фильм Ханг Туахтың ең жақын досы туралы, ол өмір мен өлімге қарсы күреске түседі. Олар жұмысын тоқтату алдында MFP және Cathay Keris әрқайсысы үш түсті фильмдер шығарды. Шоу ағайындылары Рибут (Шорм), Ханг Туа және Раджа Берсионг (Тілті патша) фильмдерін шығарды. Кейінгісі - Кедах штатының аңызы, оны Малайзияның бірінші премьер-министрі, марқұм Тунку Абдул Рахман жазған. Катай Керис "Бұлух Перинду" ("Сақыллы флейта"), "Сина Гадис Римба" ("Борнеоның қыз-келіншегі") және "Махсури" ("Ланкавидің қыз-келіншегі") атты фильмдерді шығарды. Бұл кезеңде көптеген жаңа компаниялар пайда болса да, соның ішінде Нусантара фильмдері, Тан және Вонг кинокомпаниясы, Римау продюсерлері және Катай Керис, көптеген өндіріс шығындарының артуы мен аудиторияның азаюы салдарынан жабылып, Сингапурда тек MFP және Cathay Keris жұмыс істейді. 1961 жылы Х. М. Шах Куала-Лумпурдың шетінде жердің бір бөлігін сатып алып, оны "Мердека" студиясына айналдырды. Бастапқыда кішігірім болса да, Сингапурдағы екі студиядан ең ірі жұлдыздар кетуін бастағаннан кейін, оның өсуі күрт өсті. Ол ұлттық зоопарктің жанында, Хүлү Келанг жолынан 13 шақырым жерде орналасқан. Бүгінде бұл ғимарат Малайзияның Ұлттық кино даму корпорациясының (FINAS) бас кеңсесі болып табылады. Шоу ағайындылары Сингапурдағы кейбір кинорежиссерлерін, соның ішінде Л. Кришнан, П. Рамли, Салех Гани, Джамил Сулонг, Омер Рожик, С. Кадарисман, Судармаджи, Наз Ахнас, М. Амин және Джинс Шамсуддинді Мердекада фильмдер түсіру үшін жіберді.
Following the end of World War II in 1945, the Shaw Brothers resumed production in 1947 with a Rajhans directed film called Singapura Di Waktu Malam (Singapore by Night) starring Siput Sarawak. Backed by their chain of theatres, which they either owned or rented, the film enjoyed a good response. The Shaw Brothers proceeded to produce more films and introduced new faces, including the Sumatran born Kasma Booty. Her first film, Cempaka, revolved around the life of a native island girl. In 1948, P. Ramlee, who later became one of the foremost figures in Malay cinema, made his debut in the film Cinta (Love). Ramlee rose to prominence thanks to his musical abilities as both a composer and singer. He was very versatile as a leading actor, a comic, dramatic artiste, scriptwriter and film director. Most of his early films contained numerous song and dance scenes, a trend introduced by Indian film directors. After Rajhans, the Shaw Brothers imported many other Indian film directors, among them S. Ramanathan, K. R. Seetharama Sastry, Phani Majumdar and D. Ghoss. Local film directors such as L. Krishnan and K. M. Bashker also learned the trade and techniques through experience and apprenticeship. By the 1960s, many of the expatriates were replaced by local directors. The success enjoyed by the Shaw Brother’s film studio, known as Malay Film Productions (MFP), encouraged other entrepreneurs to venture into the same business. One such example is the Nusantara film company, which was started in 1951 by Hsu Chiu Meng. However, he depended heavily on independent theatres, and after producing about a dozen films, Nusantara closed down in 1954. In 1952, Ho Ah Loke opened a studio on Tampines Road, Singapore, calling his company Rimau Film Productions, later to be known as Keris Film Productions. Ho owned a few small theatres through his earlier venture as a film distributor. He managed to produce a number of films, and in 1956 merged with Cathay Organisation, owned by millionaire Loke Wan Tho. The company was renamed Cathy Keris Film Productions, with its studio on East Coast Road, Singapore. Supported by their own theatre chain throughout Malaya and Singapore, Cathay Keris films posed a challenge to the films produced by Shaw’s MFP studios. Shaw studios and Cathay Keris each produced about 10 films per year. During those early years, all of the films were black and white. The studios had their own laboratories and recording and editing facilities. Direct sound recording was the standard practice from the beginning, until the advent of the 1960s; post synching or dubbing systems subsequently became available and are still in use today. Screenplays were mostly based on folk tales, stage plays, and legends of fictional or real historical heroes or events. MFP made Hang Tuah in 1956, about the legendary Melaka warrior Hang Tuah who lived during the heyday of the Melaka Sultanate. It was processed in Eastman Color and directed by Indian Phani Majumdar, who was specially brought in to ensure that the film made it to the East Asia Film Festival. P. Ramlee played the role of Hang Tuah and composed the background music, for which the film won an award. In response, Cathay Keris produced Hang Jebat, about Hang Tuah’s closest friend who becomes involved in a life or death struggle with him. Just before they ceased operations, both MFP and Cathay Keris produced three colour films each. The Shaw Brothers produced Ribut (Storm), Hang Tuah and Raja Bersiong (The Fanged King). The latter, a legend from the state of Kedah, was written by Malaysia’s first Prime Minister, the late Tunku Abdul Rahman. Cathay Keris produced Buluh Perindu (The Magic Flute), Cinta Gadis Rimba (The Virgin Of Borneo) and Mahsuri (The Maid of Langkawi), another Kedah legend written by Tunku Abdul Rahman. Although many new companies emerged during this period, including Nusantara Films, Tan & Wong Film Company, Rimau Productions and Cathay Keris, many closed down due to escalating production costs and diminishing audiences, leaving only MFP and Cathay Keris both operating in Singapore. In 1961, H. M. Shah bought a desirable piece of land on the fringe of Kuala Lumpur and turned it into Merdeka Studio. In spite of its humble beginnings, its growth surged dramatically once the biggest stars began their exodus from the two Singapore studios. Located adjacent to the National Zoo on Hulu Kelang Road, it is 13 kilometres from the city. Today, it is the headquarters of the National Film Development Corporation, Malaysia (FINAS). The Shaw Brothers dispatched some of their Singapore film directors, among them L. Krishnan, P. Ramlee, Salleh Ghani, Jamil Sulong, Omer Rojik, S. Kadarisman, Sudarmaji, Naz Achnas, M. Amin and Jins Shamsuddin, to make films at Merdeka.
Қайта өрлеу, 1975 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1975 жылы қайта өрлеу "Сабах Фильмс" компаниясы "Кеуле Комат" (Кеуле Комат) атты алғашқы фильмінің табысын орасан зор етіп жинады. Көп ұзамай басқа компаниялар, мысалы, Перфима, Сайед Кечик, Индра, Джинс Шамсуддин және басқалар пайда болды. 1980 жылдары көптеген өзгерістер болды. 1981 жылы FINAS-ті құру кино индустриясының өсуін дамыту және ынталандыру және әртүрлі құралдармен, соның ішінде зерттеу және консультациялық қызметтер көрсету арқылы стандарттарды сақтау үшін маңызды болды. FINAS осы уақыттан бері осы саланы дамыту үшін көптеген құралдарды құрды, соның ішінде жас кинорежиссерлерге өз әлеуетін сынап көруге мүмкіндік беретін несиелік бағдарлама бар. Өнеркәсіптің қайта жандануы жергілікті кино өндірісінің кейбір форматтарына да өзгерістер енгізді. Фильмдердің барлығы дерлік түсті түсірілді, кейбіреулері ауқымы мен кейбіреулері стандартты форматта. Белгілі бір компанияға немесе студияға тіркелген суретшілерге белгіленген жалақылар болған жоқ. Компания үш функцияның тек екеуін ғана орындай алады: өндіріс, тарату немесе көрме, белгілі бір тараптың монополиясынан аулақ болу үшін. Сондай-ақ, өндірушілер ойын-сауық салығын қайтарып, өздерінің инвестицияларының бір бөлігін қайтарып алуы мүмкін. Жергілікті кино түсірушілерді тағы бір ынталандыру - оларды теледидар бағдарламаларын фильмдер немесе бейне форматында жасауға шақыру. Нәтижесінде, қазір FINAS-та 300-ден астам кинокомпания тіркелген. 1989 және 1990 жылдары 20-дан астам көркем фильмдер түсірілді, бұл сан 1995 жылы 15-ке дейін төмендеді, бірақ 1985 жылы түсірілген бес көркем фильмнен көп. 2000 жылдардың ортасында Малайзияның кино индустриясы отандық фильмдер өндірісінің санының 1999 жылы жеті фильмнен 2009 жылы 26 фильмге дейін өсуін көрді. Жергілікті кинотеатрлар жаңа кинотеатрлар ашуға және шетелдік фильмдерді жергілікті кинотеатрларда көрсетуге шектеу қоюға байланысты. Қазіргі уақытта Малайзияның кино индустриясы Индонезия, Таиланд, Филиппин және Үндістан сияқты көршілес аймақтық кинотеатрлардан бәсекеге түседі. 2007 жылы Тан Чуй Муидің "Сүйіспеншілік бәрін жеңеді" фильмі 36-шы Халықаралық Роттердам кинофестивалінде "Тайгер" сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылы Лиу Сенг Таттың "Керсектегі гүл" фильмі 37-ші Халықаралық Роттердам кинофестивалінде "Тайгер" сыйлығын жеңіп алды. 2011 жылы Малайзияда 40-тан астам фильм түсірілді. 2012 жылы FINAS жергілікті кино индустриясы кезігетін экранның кешігуін шешу үшін Skim Wajib Tayang компаниясымен бірлесіп, жергілікті кинотеатрларда аптасына 2 жергілікті фильмді көрсетуге рұқсат берді. 2012 жылы Малайзияда 70 фильм көрсетілді. Әлемдік пандемия кезінде кинотеатрлар 2020 жылдың наурызынан бастап 2021 жылдың қыркүйегіне дейін бір жылға дейін жабық болды. 2022 жылдың шілдесінде кинотеатрларға келушілердің қайта жанданыуына Сямсул Юсуфтың режиссерлік "Мат Килау: Кебанкитан Баһлаван" ("Мат Килау: Жауынгердің өрлеуі") фильмінің көп келушілері дәлел болды, онда ол "13 күнде RM53 миллион тапқан" деп мәлімдеді, осылайша өзінің режиссерлік фильмі "Мунафик 2" фильмін жеңіп, өзінің кіші інісі "Полис Эво 3" фильмінің алдында тарихи эпопеяға ие болды.
In 1975, a renaissance prompted a revitalised growth when Sabah Films grossed huge profits with its maiden offering, Keluarga Comat (Comat’s Family). Soon, other companies mushroomed, such as Perfima, Syed Kechik, Indra, Jins Shamsuddin, and others. The 1980s saw numerous changes. A vital one was the setting up FINAS in 1981 to develop and stimulate the growth and maintain the standards of the film industry by various means, including the provision of research and advisory services. FINAS has since set up numerous facilities to promote the industry, including a credit facility scheme which enables young film makers to test their potential. The revival in the industry also made changes to certain formats of the local film productions. Nearly all the films were made in colour, some using the scope format and some the standard format. There were no fixed salaries for artists attached to a certain company or studio. A company can only do two of three functions: production, distribution or exhibition, to avoid a monopoly by a certain party. The producers also might be able to recover part of their investment by the return of the entertainment tax as a way of incentive. A further incentive to local film makers is that they are invited to make television programmes either in film format or video format. As a result, there are now more than 300 film companies registered with FINAS. In 1989 and 1990, over 20 feature films were produced, a number that decreased to 15 in 1995, but still more than the five feature films made in 1985. In the mid 2000s, Malaysian film industry saw an increase in number of domestic film production, from only seven films in 1999, to 26 films in 2009. The increase of domestic film production is because of new opening of cinemas and limitations on the screening of foreign films in local cinemas. Currently, the Malaysian film industry faces competition from surrounding regional cinemas such as those from Indonesia, Thailand, the Philippines and India. In 2007, Tan Chui Mui's Love Conquers All won a Tiger Award at the 36th International Film Festival Rotterdam. In 2008, Liew Seng Tat's Flower in the Pocket also won a Tiger Award at the 37th International Film Festival Rotterdam. In 2011, over 40 films were released in Malaysia. In 2012, FINAS cooperated with Skim Wajib Tayang to allow 2 local films to be screened at local cinemas every week, effective on 24 May, to solve the delay of screening faced by local film industry. As such, in 2012, 70 films queued up to be shown in Malaysia nationwide. During the global pandemic, cinemas were closed for up to a year beginning around March 2020 till late September 2021. In the July 2022, the resurgence of cinema attendance was evidence by the high attendance for Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan ('Mat Kilau: The Rise of a Warrior') directed by Syamsul Yusof, in which he was reported to claim 'earned RM53mil in 13 days', thus earning the historical epic as the highest grossing Malaysian film of all time beating his own directed film, Munafik 2 before Polis Evo 3 directed by his younger brother, Syafiq Yusof snatch 2nd place for collecting RM54 million in 11 weeks also collecting more than RM1 million in just 7 days in Astro First.
18+ санаттағы фильмдер
Малайзия кино өнеркәсібінің басталуында фильмдер көру кезінде жас шектеулері болмаған, фильмдер қатаң нұсқаулар бойынша түсірілді. Мысалы, жыныстық көріністер мен қылмыстарға жол берілмеді. Малайзия киносының классификациясы 1996 жылы кіші балалардың ата-аналарына балаларының орынсыз материалдарды көруіне жол бермеу үшін мүмкіндік беру үшін енгізілді. Малайзияда 18+ санаты бойынша төрт категория қолданылады, басқа елдерден айырмашылығы, олар әр жасқа бір ғана сыныптама қолданды. Бұл 18PA, 18PL, 18SG және 18SX, бірақ 18PA сирек қолданылады. 1996 жылға дейінгі фильмдер де рейтингке ие, ал 1996 жылға дейінгі кейбір жергілікті фильмдер кейін 18+ рейтингке ие болды, мысалы, Mekanik (1983) (кейін 18SX) және Pelumba Malam (1989) (кейін 18PL). Алғашқы екі фильмнің рейтингі 18+, Литар Касих (1996) және Панас (1998) фильмдері 18SX болып саналды. Алайда, бұл фильмдер әлі де Малайзияда кассада таңғажайып табыстарға қол жеткізді. Малайзия фильмдері үшін 18+ рейтингісі қолданылған соңғы фильм - Адриан Техтің режиссері 2022 жылы жарық көрген "Ассистент" фильмі.
At the beginning of Malaysian film industry, while watching movies, there were no age restrictions, and films were done under strict guidelines. For instance, no sex scenes and crimes were permitted. Malaysian film classification was introduced in 1996 to provide parents of minors a chance to prevent their children from being exposed to inappropriate materials. There are four 18+ categories used in Malaysia, unlike other countries, which only used one classification for each age. These are 18PA, 18PL, 18SG and 18SX, however, 18PA is rarely used. Movies prior to 1996 also carry ratings, and some of the local movies prior to 1996 later carry 18+ ratings, for example, Mekanik (1983) (later rated 18SX) and Pelumba Malam (1989) (later rated 18PL). Two of the earlier local movies with 18+ ratings since its introduction, Litar Kasih (1996) and Panas (1998), were both classified 18SX. However, these movies still enjoyed surprising box office successes in Malaysia. The latest film which used the 18+ rated for Malaysian film is The Assistant film published in 2022 directed by Adrian Teh.
Малай тілінде емес кино
Малайзия фильмдері тамил және мандарин тілдерінде де түсіріледі. Жағат атты малайзиялық тамил фильмі 2016 жылы ең жақсы малайзиялық фильм деп танылды.
Malaysian films are also produced in Tamil and Mandarin. A Malaysian Tamil film titled Jagat won the best Malaysian film in 2016.
Жаңа фильмдер жіктелуі
2012 жылдың 29 наурызында Малайзияның киноцензуралық кеңесі кинофильмдерді жіктеу үшін жаңа түсті кодталған логотип дизайнын шығарды. U немесе "Umum" енді көк түсті, бұл фильмді барлық жастағы адамдар көре алады дегенді білдіреді және ол Басқарманың пікірінше құндылықтарды оңтайлы бейнелеуден тұрады. P13 немесе "Penjaga 13" сары түсті, бұл фильмді 13 жасқа толмағандарға емес, ата-анасының немесе қамқоршысының басшылығымен көруге болатындықтан, оны қарау кезінде сақ болу керектігін білдіреді. 18 қызыл түсті, бұл фильм 18 және одан жоғары жастағы көрермендерге ғана жарамды, өйткені онда зорлық-зомбылық, қорқыныш және жыныстық бейнелер, сондай-ақ діни, саяси және әлеуметтік элементтер бар. Барлық осы өзгерістер 2012 жылдың 1 сәуірінен бастап күшіне енеді. 2023 жылдың 1 ақпанынан бастап P12 немесе "Penjaga 12" жасыл түсті P13 орнына ауысады, ал P13 "кәмелетке толмағандарды" қорғау үшін 13-ке дейін жаңартылады және түсі бірдей (сары) болады. 16 жастан асқандар үшін - бұл тек қана 16 жастан асқандар үшін.
On 29 March 2012, the Film Censorship Board of Malaysia released new color coded logo designs for cinema films' classification. U or 'Umum' is now blue, which meant that the film can be watched by all ages and consists of what the Board deems positive depictions of values. P13 or 'Penjaga 13' is yellow, which signifies that caution should be taken when watching the film as it is not suitable for individuals below 13 and any viewers of that age must be guided by a parent or guardian. 18 is red, which meant that the film is only suitable for viewers aged 18 and above as it contains images of violence, horror and sex, as well as religious, political and social elements. All those changes are effective starting 1 April 2012. Starting 1 February 2023, P12 or 'Penjaga 12' by the color of green will replace P13 while P13 upgraded into 13 to protect 'underage' and the color remains the same (yellow). For 16 is orange means that only viewers who aged 16 and above only.