Кіріспе

Филиппин тарихшысы Грегорио Фернандес Зайде (25 мамыр 1907 жылы 31 қазан 1986 жылы) - Филиппиннің Лагуна штатының Пагсанжан қаласынан шыққан филиппиндік тарихшы, жазушы және саясаткер. Көп мәрте марапатталған автор, Зайде 67 кітап пен 500-ден астам тарих туралы мақалалар жазды, ол "Филиппин тарихшыларының деканы" деп аталады. Ол Азияның халықаралық тарихшылары қауымдастығының (IAHA) негізін қалаушылардың бірі және Филиппин тарихи қауымдастығының үш мерзімге президенті болды. Саясатшы ретінде ол 1971 жылдан 1975 жылға дейін өзінің туған қаласы Пагсанжанның мэрі болып қызмет етті.

Өмірбаян

Зайде 1907 жылы 25 мамырда Лагуна штатының Пагсанжан қаласында дүниеге келген. Ол өзінің туған қаласы Пагсанжанның тұрғындары арасында "Гойо" деп аталатын. Ол Долорес (Лили) Магбануаға үйленген. 1964 жылы 25 мамырда зейнеткерлікке шығып, саясатқа кіріп, 1971 жылдан 1975 жылға дейін Пагсанжан қаласының әкімі болып сайланды. Ол өз лауазымында болған кезде 1975 жылы шыққан (оның үзінділері қаланың ресми веб-сайтында жарияланды) Пагсанжан туралы кітап жазды. Доктор Грегорио Ф. Зайде 1986 жылдың 31 қазанында қайтыс болды.

Білім

Грегорио Зайде бастауыш және орта білімді испан тілінде алды, ол Филиппиннің әлеуметтік тілі болған кезде. 1926 жылы Санта-Крус қаласындағы Лагуна орта мектебін (қазіргі Педро Гевара мемориалдық ұлттық орта мектебі) үздік бітірген. Ол 1931 жылы Маниладағы Филиппин университетінен өнер магистрі, 1934 жылы Маниладағы Санто-Томас университетінен өнер бакалавры және философия докторы дәрежесін алды.

Мансап

Өз уақытында Филиппиндегі және әлемдегі түрлі университеттер мен институттарда оқыту және зерттеу жұмыстарын жүргізген, Филиппин тарихшыларының ішіндегі ең көп саяхат жасаған тарихшы болды. Ол Филиппин университетінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Гавайи университетінде және АҚШ-та, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымында және Азияда оқытты және зерттеу жүргізді. Испан тілінде еркін сөйлегендіктен, Мексикада және Латын Америкасындағы испан тілінде сөйлейтін басқа да елдерде жұмыс істеді. Ол Аргентинадағы Instituto Historico de la Independencia Americana (Америка тәуелсіздігінің тарихи институты) және Мексикадағы Instituto Panamericano de Geografia e Historia (Панамерикан география және тарих институты) мүшелігіне ие болды. Ол Филиппин тарихи қауымдастығының президенті болып сайланды және бұл лауазымда 1965-1966 жылдар аралығында және 1971 жылы үш мерзім қызмет етті. Ол сонымен қатар Вашингтон қаласында орналасқан Америка тарихи қауымдастығының белсенді мүшесі болды. Ол Ұлттық ғылым және технология академиясының (NAST) және Филиппиннің ұлттық зерттеу кеңесінің (NRCP) мүшесі болды. Ол Азияның халықаралық тарихшылары қауымдастығының (IAHA) негізін қалаушылардың бірі болды. Доктор Зайде Ротари клубының Пол Харрис стипендиясына ие болды. 1956 жылы ол Ларри Сантьяго Продакшнс фильмінің сценариін жазды. Бұл фильмде Филиппин революциясының танымал емес батыры, генерал болған филиппиндік-қытайлық темірші Хосе Игнасио Пауа туралы фильм. 1964 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Қиыр Шығыс университетінің алғашқы абыройлы тарих профессоры болды.

Мұра

Зайде кітаптарының алғашқы басылымдары Филиппиннің екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңінде студенттер оқыған стандартты мәтіндер болды. Олар Филиппин тәуелсіздігінен кейінгі бірінші буынның білім алуына әсер еткендіктен және осы кітаптардың кейбіреулері жаңартылған басылымдарда шығарылатынына байланысты өте ықпалды болды. Зайдедің тарихи еңбектері әдетте жанды прозасымен танымал. "Зайде ұлттық тарихшылар Теодоро А. Агонцильо мен Ренато Константиноның еңбектерімен өскен ұрпаққа ескірген болуы мүмкін, бірақ мен оның екі томдық "Филиппин тарихының парадтары" атты еңбегін әрқашан бағалаймын. Зайдедің жазу стилі мен көзқарасы біреудің көңілінен шықпауы мүмкін, бірақ оның төменгі жазбаларында ол қызығушылық танытқан оқырманға негізгі көздердегі ізденістерді жалғастыруға мүмкіндік береді".