Кіріспе

Farragut класты эсминец

Бірінші USS Dewey (DD 349) – 1934 жылы суға түсірілген және адмирал Джордж Дьюидің құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Farragut класты эсминеці. Дьюи Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде Тынық мұхитында қызмет етті. Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде зақымданудан құтылғаннан кейін, Дьюи «Лексингтон» ұшақ тасушысын Коралл теңізі шайқасында оның жоғалуына дейін сүйемелдеді; содан кейін Гуадалканалға шабуыл кезінде және Шығыс Соломон аралдары шайқасында «Саратоганы» сүйемелдеді. Сан-Францискодағы жөндеуден кейін Дьюи 1943 жылы Аляска суларында Ату және Кискаға жасалған шабуылдарды қолдады. 1944 жылы Дьюи Маршалл, Каролин және Мариан аралдарындағы шабуылдарды қолдады, соның ішінде Филиппин теңізі шайқасында ұшақ тасушыларды сүйемелдеді. Филиппин аралдарын қайта басып алу кезінде «Кобра» тайфунынан зақымданғаннан кейін, Дьюи Иво Джимаға шабуыл жасады және соғыстың қалған бөлігін май құюшы кемелерді сүйемелдеуге жұмсады.

Тарих

Дьюи 1934 жылғы 28 шілдеде Мэн штатындағы Баф қаласындағы «Баф темір комбинаты» кеме жасаушылығында адмирал Дьюидің шөбере қызы А. М. Дьюидің демеушілігімен суға түсірілді. Ол 1934 жылғы 4 қазанда командир Х. В. Хилл басшылығымен құрамына қабылданды. Гуантанамо шығанағына (Куба) және Гаитидегі Порт-о-Пренске екі жаттығу круизінен кейін, «Дьюи» 1935 жылғы 1 сәуірде Виргиния штатының Норфолк портынан Сан-Диегоға (Калифорния) бағыт алып, 14 сәуірде жетті. 1938 жылға дейін ол негізінен осы порттан жергілікті операцияларды жүргізіп, сондай-ақ флот тактикасымен, жауынгерлік жаттығулармен және жоспарланған жаттығулармен айналысты. Ол Батыс жағалауында Аляскаға дейін, ал оңтүстікке Каллаоға (Перу) дейін круиз жасады және Гавай аймағына үш рет сапар шекті. 1939 жылғы 4 қаңтардан 12 сәуірге дейін ол флоттық мәселелерді шешу үшін Атлантика мұхитына оралды. «Дьюи» 1939 жылғы 12 қазанда Перл-Харборға келді және 1941 жылға дейін тактикалық жаттығуларға, жауынгерлік жаттығуларға, флоттық мәселелерге және маневрлерге қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағанда, Дьюиде күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатты. Ол жау ұшақтарына атыс ашып, сол күні Гавайи аймағында патрульдеуге шықты. 15 желтоқсанда ол TF 11 тобына қосылды, 23 желтоқсанда жаулап алынған Уэйк аралындағы әскери-теңіз күштерінің гарнизонына көмек көрсету үшін жүзіп кетті. Дьюи патрульдік міндетін жалғастырды. 1942 жылдың ақпанында ол Рабаулға шабуыл жасау үшін TF 11 тобына қайта қосылды. Күшті екі жау патрульдік ұшағы байқады және Дьюи патрульдік ұшақтың хабарлауынша, күшке бағытталған 18 жапондық бомбалаушының бірнешеуін жоюға көмектескеннен кейін шабуыл тоқтатылды. 10 наурызда Лексингтонмен бірге Лае мен Саламауаға шабуыл жасады, ал 26 наурызда Перл-Харборға оралды. TF 11 1942 жылдың 15 сәуірінде Соломон аралдарында операция жүргізу үшін Перл-Харбордан шықты. 5 мамырда жапондықтар Порт-Морсбиге қарай жылжып жатқаны хабарланды, содан кейін Дьюи тобы Коралл теңізіндегі шайқаста Йорктаунмен бірікті. Лексингтон қарқынды шабуылға ұшырағанда, Дьюи зениттік оқтармен қосылды, нәтижесінде бес экипаж мүшесі жаудың оқтарынан жараланды. Лексингтон ауыр зақымдар алды, өрт бақылаудан шығып, кеме тасталды, ал Дьюи 112 аман қалғанды құтқарып алды. Ол 12 мамызда Йорктаунды Нумеяға жеткізді, содан кейін 25 мамызда Энтерпрайз үшін Перл-Харборға оралды. Дьюи үш күннен кейін Энтерпрайзтің операциялық тобымен бірге кемеге мінді. Мидуэй шайқасы 2-6 маусым аралығында өтті, және Дьюи осы шайқас барысында Платтты қорғады. 9 маусымда Перл-Харборға оралған Дьюи 22-29 маусым аралығында Мидуэйге әуе эскадрильясын жеткізген Саратогаға сүйемелдеді. 7 шілдеде Гуадалканалға алғашқы десантқа жолдама алды, оны 7 тамызда бомбалады. Бірінші шабуыл күні Дьюи шабуылдаған бомбалаушыларға атыс ашып, бір экипаж мүшесі жараланды. Ол екі кемені құтқарып, Джарвиске қуатын қайтаруға көмектесті және Джордж Ф. Эллиотты сүйреп, зақымдану салдарынан оны тастап кетуге мәжбүр болды. Дьюи 40 аман қалғанды құтқарып алды. Дьюи Соломон аралдарында жабдықтау және байланыс желілерін қорғау үшін қалды және 1942 жылдың 24 тамызында Шығыс Соломон аралдарының шайқасында Саратоганы қорғады. Ол 31 тамызда суасты қайығының торпедасынан зақымдалған Саратоганы Перл-Харборға сүйемелдеді, 23 қыркүйекте жетті, ал 6 күннен кейін Сан-Францискода күрделі жөндеуге кірісті. 1942 жылдың 27 желтоқсанында ол Аляска суларындағы міндетін орындау үшін шықты. Уорден Амчиткада қағылғанда, Дьюи оны жартастан сүйреп алуға тырысты, содан кейін дауылды ауа райы салдарынан оны тастауға мәжбүр болғанда, аман қалғандарды құтқаруға көмектесті. 1943 жылдың 7 сәуірінде Дьюи 11 мамыздағы шабуылға арналған Атуға шабуыл тобын сүйемелдеу үшін Сан-Педроға бағытталды. Ол сондай-ақ 15 тамызда Кискаға десантқа қатысты, содан кейін 19 қыркүйекте Сан-Францискоға жеткен LST тобына сүйемелдеді.

1944 жыл

1944 жылдың 13 қаңтарында Сан-Диегодан шығып, 31 қаңтарда Кваджалейнге жетті және 11 ақпанда Маджуродағы авианосецтердің шабуылында, ал 18 ақпанда Эниветок шабуылында сүйемелдеді. Eniwetok, Roi және Majuro арасында конвойлерді сүйемелдеп, 17-18 наурызда Милле атолын бомбалады. 22 наурыздан 6 маусымға дейін TF 58 экранында жұмыс істеді, Палау, Яп, Улити және Волейиге шабуылдарға қатысты; 21 және 22 сәуірде Голландияға шабуыл; 29 сәуірден 1 мамырға дейін Трукқа шабуыл. 6 маусымда Тиньян мен Сайпанға қарсы авиациялық шабуылдарды сүйемелдеу үшін кемелерге жүзіп кетті, содан кейін 13 және 14 маусымда Сайпан мен Тиньянды бомбалады, осы кезде жау баржаларына оқ атты және мұнай қоймасында өрт шығарды. Мариана аралдарына қону кезінде Дьюи 19 және 20 маусымдағы Филиппин теңізіндегі шайқаста авианосецтерді сүйемелдеді, бірнеше ұшқыштар мен экипаж мүшелерін құтқарып алды. Дьюи 1944 жылдың 1 шілдесінде Гуамға шабуыл үшін көліктер экранына қосылды. Ол барлау тобына жақыннан оттық қолдау көрсетті, су астындағы сапёрлердің жұмысын қамтамасыз етті, түнгі уақытта мазалау оқтарын атты және 28 шілдеге дейін аралды күзетті, содан кейін Пьюджет Саунд кеме жасаушылығында қысқаша жөндеуге түсті. Дьюи 1944 жылдың 30 қыркүйегінде теңізге шығып, 10 қазанда 3-ші флоттың логистикалық тобына қосылды. Ол бұл топты Филиппинге шабуыл жасау үшін май құю операцияларында сүйемелдеді, 18 желтоқсандағы тайфунға дейін, ол 3-ші флоттың бөлімшелеріне ауыр зақым келтірді. Дьюи түске дейін барлық қуатын жоғалтты және 75 градустан астам бұрылды; оның бірінші түтіні жыртылып, кеме палубасына лақтырылды. 1945 жылдың 8 ақпанында Улитиде жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол өз тобына қайта қосылды. 17 ақпанда Иво Джимаға жетіп, Патуксенттегі өртті сөндіруге көмектесті. 19 ақпанда аралға шабуыл жасаған теңізшілерге көмектесіп, 23 ақпанда жарық снарядтарын атып, жапондық қарсы шабуылды тоқтатты. 1945 жылдың 4-6 наурызы аралығында Лейтеге конвойді сүйемелдегеннен кейін, Дьюи Окинава операциясы үшін логистикалық топқа қайта қосылды, авианосецтерге май құю кезінде май тасымалдаушыларды сүйемелдеді, сондай-ақ соғыс аяқталғанға дейін алыс шығыстағы шабуылдарды жалғастырды.

Тағдыр

21 тамызда ол Сан-Диегоға бағыт алды, 7 қыркүйекте жетті. Одан әрі ол шығыс жағалауға қарай жол тартты және 25 қыркүйекте Бруклин әскери-теңіз базасына келді. "Дьюи" 1945 жылғы 19 қазанда қызметтен босатылып, 1946 жылғы 20 желтоқсанда сатылды.

Марапаттар

Дьюи Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін 13 шайқас жұлдызымен марапатталды.