Кіріспе
HTML элементі көрсетілмей қалғанда пайда болатын балама мәтін. Alt атрибуты – HTML және XHTML құжаттарында элементтің көрсетілмеуі жағдайында орнына балама мәтінді (alt мәтіні) көрсету үшін қолданылатын HTML атрибуты. Alt атрибуты қысқаша сипаттамалар үшін пайдаланылады, ал толықрақ сипаттамалар үшін longdesc атрибуты қолданылады. Әлемдік желі консорциумы (W3C) HTML арқылы көрсетілген әрбір суретте alt атрибуты болуын ұсынады, бірақ alt атрибуты мәтінмен міндетті түрде толтырылуы қажет емес. Веб-сайттардағы суреттерде дұрыс alt атрибуттарының болмауы қолжетімділік мәселелеріне байланысты бірнеше сот процесіне әкелді. Alt атрибуты қолжетімділікті және пайдаланушыға ыңғайлы жағдай жасау үшін қолданылады, соның ішінде веб-серфинг үшін арнайы бағдарламалық жасақтаманы пайдаланатын көзі жоқ интернет қолданушылары үшін де. HTML-де көрсетілген суреттер үшін alt атрибутын пайдалану W3C-нің веб-мазмұнының қолжетімділік нұсқауларының (WCAG) бір бөлігі болып табылады. Экранды оқырмандар және мәтіндік веб-браузерлер суреттің орнына alt атрибутын оқиды. Alt атрибутындағы мәтін, мәтін ретінде көшіріліп жапсырылғанда суреттің орнын басады және суреттерді машинамен оқуға қолайлы етеді, бұл іздеу жүйесін оңтайландыруға (SEO) көмектеседі.
The alt attribute is the HTML attribute used in HTML and XHTML documents to specify alternative text (alt text) that is to be displayed in place of an element that cannot be rendered. The alt attribute is used for short descriptions, with longer descriptions using the longdesc attribute. The standards organization for the World Wide Web, the World Wide Web Consortium (W3C), recommends that every image displayed through HTML have an alt attribute, though the alt attribute does not need to contain text. The lack of proper alt attributes on website images has led to several accessibility related lawsuits. The alt attribute is used to increase accessibility and user friendliness, including for blind internet users who rely on special software for web browsing. The use of the alt attribute for images displayed within HTML is part of W3C's Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). Screen readers and text based web browsers read the alt attribute in place of the image. The text within the alt attribute substitutes the image when copy pasted as text and makes images more machine readable, which improves search engine optimization (SEO).
Тарих
Атрибут алғаш рет 1993 жылы HTML 1.2 жобасында мәтіндік браузерлерді қолдау мақсатымен енгізілді. 1999 жылы жарық көрген HTML 4.01 нұсқасында бұл атрибут img және area тегтері үшін міндетті болып бекітілді. input тегі және қолданыстан шығарылған applet тегі үшін ол міндетті емес. Internet Explorer 7 және одан ертерек нұсқалары alt атрибутындағы мәтінді құралдар мәтіні ретінде көрсетіп, World Wide Web Consortium (W3C) HTML стандарттарына қайшы келеді. Осы ерекшелік көптеген веб-дамытушыларды сурет туралы қосымша ақпаратты көрсету үшін арналған title атрибутын пайдаланудың орнына, alt атрибутын қате қолдануға итермеледі. 2009 жылы шыққан Internet Explorer 8 нұсқасынан бастап alt атрибуттары Internet Explorer-де құралдар ретінде көрсетілмейді.
Қолданылуы
Alt атрибутындағы мәтін сурет жүктеле алмаған жағдайда, беттің мазмұнының мақсатты мағынасын өзгертпей, оны алмастыру үшін қолданылады. W3C веб-контентінің қолжетімділік нұсқауларында alt атрибуты суреттің тура мағынасын сипаттаудың орнына, оның мағынасы мен мақсатын жеткізу үшін пайдаланылады. Мысалы, мекеменің логотипінің суреті үшін alt атрибуты логотиптің сыртқы түрін сипаттаудың орнына, оның мекеменің логотипі екенін білдіруі керек. Alt атрибуты суреттің қысқа және айқын сипаттамаларын беруге арналған. Егер сипаттама ұзақ болса, longdesc атрибутын қолдануға болады, ол толыққанды ақпаратты ұсынады және alt атрибутын толықтырады, бірақ алмастырмайды. Lynx сияқты мәтіндік веб-браузер суреттің орнына alt мәтінін көрсетеді (ал егер сурет батырма болса, value атрибутын көрсетеді). Графикалық браузер әдетте тек суретті көрсетеді, ал alt мәтінін пайдаланушы сурет қасиеттерін қарағанда ғана, немесе браузерде суреттерді көрсету өшірілгенде, немесе браузер суретті жүктеуге немесе декодтауға қабілетсіз болғанда ғана көреді. Alt атрибутындағы сипаттамаларды пайдалану іздеу жүйесін оңтайландыруға көмектеседі және Google Images сияқты суретке арналған іздеу жүйелеріне веб-сайттарда қолданылатын тиісті суреттерді іздеуге және іздеу нәтижелерінде көрсетуге мүмкіндік береді. Суретсіз іздеу нәтижелері үшін alt атрибутындағы мәтін іздеу жүйелерімен беттегі кәдімгі мәтіндей оқылады. W3C мағыналық ақпаратты бермейтін, тек әшекейлік суреттерді HTML белгілеуінде емес, CSS-те көрсетуді ұсынады. Егер әшекейлік суреттер мазмұнға қосымша ақпарат қоспаса, онда W3C бос alt атрибутын alt="" түрінде қосуды ұсынады. Бұл экранды оқу құралдарын пайдаланушыларға немесе графикалық емес браузерлерге мағынасы жоқ суреттерді өткіріп жіберу арқылы бетпен оңай жүзуге мүмкіндік береді. Егер alt атрибуты берілмесе, суретті көрсетуге қабілетсіз браузерлер суретті елемейді, бірақ оның орнына URL мекенжайын немесе басқа идентификаторды оқиды немесе көрсетеді. Бұл түсініксіздік тудырады, себебі пайдаланушы әдетте URL мекенжайын оқып, сурет мәтінмен байланысты екенін немесе веб-беттің әшекейлік элементі екенін анықтай алмайды. 2021 жылғы Google Lighthouse аудитінде тексерілген alt мәтін атрибуттарының 27%-ы бос екені анықталды, тіпті көптеген суреттер әшекейлік емес, ақпараттық суреттер болғанына қарамастан.
Сот іс-әрекеттері
Веб-сайттардың қолжетімділігі және веб-сайттардағы дұрыс alt атрибуттарының болмауына байланысты көптеген сот процестері болды. Австралияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы веб-сайттың оған қатысты кемсітушілік жасағанын, себебі ол веб-сайттарды көзі көрмейтін адамдарға қарастыруға мүмкіндік беретін қолжетімділік стандарттарына сәйкес келмегенін анықтады. Сот процесі барысында Австралия Ұлттық үкіметі, штаттар мен аумақтар Кең жолақты байланыс, коммуникациялар және цифрлық экономика департаменті арқылы W3C-нің барлық gov.au веб-сайттары үшін қолжетімділік нұсқауларын қабылдайтынын бірлескен мәлімдеме жасады. АҚШ-та американдықтардың мүгедектер туралы заңын (ADA) бұзды деген айыппен бірнеше маңызды сот процестері болды, олар суреттерде alt атрибуттарының болмауына қатысты. АҚШ Әділет департаменті веб-сайттың қолжетімділігіне кедергі келтіретін мысал ретінде alt атрибуттарының болмауын келтіреді. 2006 жылы болған National Federation of the Blind v. Target Corp. ісі – Target.com компаниясы ADA-ны бұзды деген айыппен жүргізілген топтық сот процесі, себебі суреттерде alt атрибуттары қолданылмаған. Бұл сот процесі АҚШ-та веб-сайттың қолжетімділігі және ADA-ға сәйкестік бойынша заңдық үлгі құрды.