Оз елiнде қашқын саяхатшы

Кіріспе

Джон Р. Ниллдің кітабы

"Оздағы қашқын" – ұзақ жылдар бойы Оз суретшісі болған Джон Р. Ниллдің Оз кітабы. Ол алғаш рет 1943 жылы жазылған және Оз сериясының отыз жетінші кітабы болуы тиіс еді. Бірақ Нилл кітапты өңдеп, суреттеуге үлкермей қайтыс болды. Оз баспасы Reilly & Lee Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан туған тапшылықтарға байланысты кітапты жарияламауға шешім қабылдады. Мәтін Нилл отбасының меншігінде қалды. 1995 жылы кітапты Озға арналған Books of Wonder баспасы шығарды, суреттерін Эрик Шэноуэр салған. Шэноуэр Ниллдің мәтінін өңдеп, кеңейтті де. Тағы бір нұсқасы бар, жеке басылған, Фред М. Мейердің өзгеше редакциясымен, ол Халықаралық Оз клубының ұзақ жылғы хатшысы болған.

Қысқаша мазмұны

Емрельд қаласындағы маңызды рәсім алдында Скрапс - Пачмаша қыз әдеттегіден де көп мазалап жүрді. Jellia Jamb және Jenny Jump-пен жанжалдасып болған соң, Скрапс өз spoolicle-ымен (тігін катушкаларынан жасалған велосипед) қашуға шешім қабылдайды. Ол Жинжурдың Мунчкин ауылдық шаруашылығына барады; бірақ Жинжур Скрапсты жұмысқа қойғысы келеді, сондықтан Скрапс дереу кетеді. Профессор Вогольбагтың Корольдік спорт колледжінде Скрапс 12 жасар дарынды Алексемплмен танысады. Олар профессордың жақын арадағы демалысы үшін армандаған әуе сарайына таңғалады, ол колледждің үстінде қалықтап тұр. Өкінішке орай, Скрапс сарайды ұстап тұрған арқанды босатып алады, соның салдарынан әуе сарайы ұшып кетеді, ал Алексемпл арқанға ілініп қалады. Ашулы Вогольбагтың қуып жететінінен қашқан Скрапс. Скрапс Жөндеушімен кездеседі, ол оның соңғы іс-әрекеттерінен келген зақымдарды сиқырлы түрде жөндеп береді. Көңілі қалған Скрапс Оздан мүлдем қашып кеткісі келеді, бірақ Қазалы шөлді қалай кесіп өтуге болатынын білмейді. Жөндеуші оған Оздың ең биік тауында тұратын Ауа райы сиқыршысы туралы айтады; ол бүкіл Жер үшін жел тегершігінен ауа райын жасайды. Скрапс Ауа райы сиқыршысын шөлдің арғы жағына желмен ұшырып жіберуге көндіруді және тауға беттейді. Жолда Скрапс "әлемдегі ең қуатты электр станциясы" - Попламен кездеседі. (Popla әдемі жас әйелдің беті бар үлкен бұта сияқты көрінеді.) Попла өзінің жалғыз және қозғалмайтын өмірінен құтылуды аңсайды және Скрапсқа қосылу үшін гүлді құмыраға асыға түседі; Попланың күші мен тапқырлығы олардың алдағы оқиғаларында маңызды артықшылықтарға айналады. Күшті желге қарамастан, екі батыл саяхатшы таудың шаңырағына жетеді. Фанни Ауа райы сиқыршысы оларды Өлім шөлінен ұшырып жіберуге келіседі; бірақ салдарынан Скрапс жел тегершігінің қанатына ілініп, оларды атмосфераға жоғары лақтырады. Осы уақытта профессор Вогольбаг Смарагд қаласына қарай жүгіріп барады, Скрапсты іздеу үшін шыққан Jenny Jump және Jack Pumpkinhead-пен кездеседі. Вогольбаг өзінің әуе сарайын қайтарудың ең тікелей жолы ретінде оларға қосылуға шешім қабылдайды. (Кітаптың кейінгі тараулары екі сюжет арасында ауысады: қашқан Скрапс пен оның серіктері және оларды іздегендер.) Скрапс пен Попла достық бұлтқа қонады, ол оларды жақын маңдағы жұлдызға жеткізеді. Жұлдыз - сымдар мен электрлік компоненттерден жасалған жартылай механикалық көлік, оны капитан Батт басқарады. Күткендей, Скрапс онымен ұрысқа келеді; ол оның түйме мұрнына соққы береді, ол оның қосу-өшіру батырмасы болып шығады. Капитан Батт өшірілген кезде олар жұлдыздың техникалық қызметкері Твинклермен кездеседі (ол Капитан Биллге ұқсайды). Попла жұлдызды басқаруға тырысады және жоғалған әуе сарайымен соқтығысады. Олар Алексемплді табады және оның сарайлық ортасында бірнеше күн тыныштықпен өмір сүреді. Олар аспандағы жұлдыздар мен әуе жұлдыздарымен, сондай-ақ бұлтты итергіштер мен аспанды сүргіштердің қолында жүрген бұлт қойларымен танысады. Сондай-ақ, Скрапс пен серіктері аспандағы қарақшылардың шабуылын тойтарады. Төмендегі іздеушілер үшін жағдай нашарлайды; олар дауылға ұшырап, Джек тығыз басын жоғалтады. Дженни мен профессор оның бассыз таяқ денесін өздерімен бірге сүйреп әкелуге мәжбүр болады. Олар сиқырлы бақтарға кіріп, бүлікшіл квинстердің әскерімен кездеседі. Осы уақытқа дейін Вогольбагтың жоспарланған демалысының аптасы аяқталды және әуе сарайының уақыты бітті: ол еріді, жарылды, ыдырады, сынып, тұрғындарының айналасында әртүрлі жағдайларға ұшырады. Олар сиқырлы бақ, іздеу тобы және квинс әскеріне құлап түседі. Соңғы кездескенде, квинс сарбаздары өздерінің қара сабақтарын Скрапске атып, жаппай өзін-өзі өлтіреді. Ол көктейге соншалықты қарағандықтан, әлемнен жасырынуға тырысады. Басқалары Скрапсты Смарагд қаласына қайтуға көндіреді, онда оны сиқырлы түрде жөндеуге болады. Скрапс келіседі, бірақ ол қала көшелерінде жүргенде, өзін жайманың астына жасырады (Оздың Пачмаша қызындағы Ожо сияқты); ол әуедегі рух деп қате саналғандықтан үрей туғызады. Алайда Озма Скрапсты өзінің Сиқырлы белбеуімен қалыпқа келтіруге еш қиындық таппайды (егер бұл термин қолданылса). Попла мен Алексемпл Озманың ізбасарларының тобына қосылады.

On the eve of an important ceremony in the Emerald City, Scraps the Patchwork Girl has been making more of a nuisance of herself than usual. After confrontations with Jellia Jamb and Jenny Jump, Scraps decides to run away on her spoolicle (a bicycle made of thread spools). She visits Jinjur's Munchkin Country farm; but Jinjur wants to put Scraps to work, so Scraps leaves quickly. At Prof. Wogglebug's Royal Athletic College, Scraps falls in with a 12 year old prodigy named Alexample. They marvel at the air castle the Professor has dreamed into existence for his coming vacation, as it hovers above the college. Through unfortunate clumsiness, Scraps knocks the mooring line loose and the air castle floats away, with Alexample hanging onto the tethering rope. Scraps flees from the pursuit of the irate Wogglebug. Scraps meets a Repairman who magically fixes the damage and staining she's endured in her recent actions. The exasperated Scraps longs to run away from Oz entirely, but doesn't know how to cross the Deadly Desert. The Repairman informs her of a Weather Witch who lives on the highest mountain in Oz; she makes weather for the entire Earth from her windmill there. Scraps decides to get the Weather Witch to blow her across the Desert with wind, and sets out for the mountain. On the way, Scraps meets Popla, "the one and only power plant the most powerful plant in the world." (Popla looks like a large shrub, with the face of a beautiful young woman.) Popla longs for release from her bleak and stationary existence, and eagerly transfers herself into a flowerpot to join with Scraps; Popla's strength and resourcefulness prove to be important advantages in their coming adventures. Despite tempestuous winds, the two intrepid travelers reach the top of the mountain. Fanny the Weather Witch agrees to blast them across the Deadly Desert; but additional clumsiness gets them stuck on one of the windmill's blades, which hurls them high into the atmosphere. Meanwhile, Prof. Wogglebug stomps toward the Emerald City to complain about Scraps to the Wizard. He encounters Jenny Jump and Jack Pumpkinhead, who have set out in search for the missing Scraps. The Wogglebug decides to join up with them, as the most direct approach to recovering his air castle. (The later chapters of the book alternate between the two plots: the runaway Scraps and her companions, and the searchers pursuing her.) Scraps and Popla land on a friendly cloud, who takes them to a nearby star. The star is a kind of semi mechanical conveyance, commanded by Captain Batt, who is built of wires and electric components. Predictably, Scraps gets into a fight with him; she punches him in his button nose, which proves to be his on off button. With Captain Batt shut down, they meet the Twinkler, the star's maintenance man (he looks like Cap'n Bill). Popla tries piloting the star — and crashes into the missing air castle. They find Alexample there, and endure a few peaceful days in its palatial environs. They get to know the inhabitants of the upper air, who include sky fairies and air sprites, and cloud sheep herded by cloud pushers and sky sweepers. Scraps and company also repel an attack from sky pirates. Things go badly for the searchers below; they are caught in a storm, in which Jack loses his pumpkin head. Jenny and the Professor have to lead or drag his headless stick body along with them. They wander into an enchanted orchard, where they confront an army of rebellious quinces. By this time, the week of the Wogglebug's planned vacation has expired, and the air castle's time is up: it melts, cracks, dissolves, shatters, and otherwise falls apart around its occupants. They come tumbling down upon the enchanted orchard, and the search party, and the quince army. In a final confrontation, the quince soldiers commit mass suicide by shooting their sooty stems at Scraps. She is so blackened by the soot that she tries to hide from the world. The others convince Scraps to return to the Emerald City, where she can be magically repaired. Scraps agrees, but she hides herself under a sheet as she walks through the city streets (like Ojo in The Patchwork Girl of Oz); she causes a panic when she is mistaken for a ghost. Yet Ozma has no trouble in restoring Scraps to normal (if that term applies) with her Magic Belt. Popla and Alexample are welcomed into the ever growing circle of Ozma's followers.