Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Токарь иті – құйма темірден, болаттан немесе алюминийден жасалған, беттік тақтадан токарьдағы орталықтар арасында бекітілген детальға айналма қозғалысты жеткізетін механикалық құрылғы. Иттің құйрығы жүргізуші беттік тақтадағы ойық, беттік тақтаға орнатылған тіреу немесе кейде патрон жағынан айналады. Деталь иттің тесігі арқылы өтеді, онда бір немесе бірнеше бекіткіш бұрандалар немесе қысқыш арқылы бекітіледі. Детальдің ең үлкен көлденең қимасы иттің тесігінің өлшемдерімен шектеледі. Токарь иті тік құйрықты немесе иілген құйрықты түрде келеді және бір немесе екі құйрықты болуы мүмкін. Төртбұрышты, тіктөртбұрышты немесе ерекше пішінді детальдарды ұстауға арналған, әдетте екі қақпақ бұрандасымен бекітілген қозғалмалы бөлігі бар токарь иті қысқыш иті деп аталады. Иілген құйрықты итілер тікелей жүргізуші беттік тақтаның ойығымен немесе патрон жағымен жұмыс істей алады, бірақ иттің құйрығы мен беттік тақтаның жабық ұшы арасында кеңістік болмаса, деталь ортадан қауыпты жағдайға түсуі мүмкін. Тік құйрықты итілерде мұндай қауіп жоқ, бірақ кем дегенде бір жүргізуші тіреуді беттік тақтаға орнату қажет. Егер иттің орнатудың айналма массасы теңгерімсіз болса, детальдің эксцентрлі қозғалысы пайда болуы мүмкін. Тепе-теңдікті сақтау немесе шпиндельдің айналу жылдамдығын төмендету қажет болуы мүмкін. Токарь итін пайдаланғанда оператор сақтық танытуы керек, себебі оған ілігіп қалу оңай. Сыртқы бетінен шығып тұрмайтын, көп жалпақты (spline) жетегі бар, басы жоқ бекіткіш бұрандаларды пайдалану ұсынылады. Токарь итін кейбір индекстеу бас жақтарымен және ортада айналатын ұқсас беттік тақталары бар басқа құралдармен де қолдануға болады.
A lathe dog is a mechanical device typically made of cast iron, steel or aluminum that transmits rotary motion from a faceplate to a workpiece mounted between centers in a lathe. The tail of the dog is rotated by a slot in a driving faceplate, a stud mounted on a faceplate, or sometimes a side of a chuck jaw. The workpiece passes through an aperture in the dog into which the work is secured by one or more setscrews or a clamp arrangement. The maximum cross sectional dimension of the workpiece is limited by the dimensions of the dog aperture. Lathe dogs are provided in straight tail or bent tail form, and may be single tail or double tail. A lathe dog designed to hold square, rectangular or odd shaped work and having a moveable portion secured typically by two cap screws is called a clamp dog. Bent tail dogs are able to engage directly with a driving faceplate slot or a chuck jaw but can crowd work off centre if clearance is not present between the dog tail and a closed end of the faceplate slot. Straight tail dogs do not present the issue of crowding work off centre but require at least one driving stud to be mounted on the faceplate. If the rotating mass of the dog setup is not balanced, eccentric motion of the work may occur. Counterbalancing or reduced spindle speed may be required. Care must be taken by the operator when using lathe dogs, as it is easy to get snagged on one. Use of headless setscrews, preferably of multiple spline drive design, that do not protrude above the outer surface of the dog is recommended. A lathe dog may also be used with some indexing heads and other tools with similar faceplates that turn about a center.