Кіріспе

Бірполюсті мотор (сонымен қатар гомополярлы мотор деп аталады) – бұл тұрақты ток (DC) моторы, әдетте цилиндрлі ротордың екі шетінде де сырғанақ сақиналарымен, ал статорда магнит өрісін тудыратын дала магниттері немесе DC өріс орамасы болады. Роторда әдетте орам болмайды, тек сырғанақ сақиналары арасында осьтік бағытта тік байланыстар болады (мысалы, роторды қоршап тұрған мыс түтік немесе роторға енгізілген таяқшалар). Өріс цилиндрлі ротор бетіне біркелкі перпендикуляр болады және ротордың цилиндрлі бөлігінің 360 градус периметрі бойынша полярлығын өзгерте алмайды. Яғни, егер өріс роторға сырғанақ сақиналары арасынан кірсе, онда ол ротордың соңғы беттері арқылы шығуы керек. Магниттік өріс статордан туындауы міндетті емес; ұқсас өріс ротордан да бірдей әсермен жасалуы мүмкін (магниттік өрістер ротормен бірге айналмайды). Технологияның жетілуіне байланысты бірполюсті моторлар мен генераторлар қазір сирек қолданылады. Ротордың қосылымдары (сырғанақ сақиналары) арасындағы кернеу әдетте төмен болады, ал айтарлықтай қуатты өндіру үшін ток жоғары болуы керек. Ірі моторлар үшін килоамперлік ток қолданылды. Бұл құрылғы керісінше, генератор ретінде де жұмыс істей алады, егер оны сыртқы күшпен қоздырса. Бұл төмен кернеуде өте үлкен токтарды өндіруге ыңғайлы. Бұл құрылыс Максвелл теңдеулерінің қарапайым түсіндіріліміне толық сәйкес келмейді, себебі магнит өрісі электромагниттік әсерді тудыратын жабық орамнан ешқандай нүктеде өтпейді.

Басқа анықтама

Бірполярлы қозғалтқыш – шағын, портативті кассета ойнатқыштарда көп кездесетін шағын тұрақты ток электр қозғалтқышының бір түрі. Мұнда "бірполярлы" термині ток бағытын өзгертуді қажет етпейтін орамына байланысты, сондықтан оны қарапайым транзистормен (мысалы, IGBT) басқаруға болады. Ол қадамдық қозғалтқыштарда да қолданылады.