Кіріспе
Геллатин округіндегі бөгет, Монтана, АҚШ. Хебген бөгеті – АҚШ-тың батысындағы бетонды ядросы бар топырақты бөгет, Монтана штатының оңтүстік-батысындағы Мэдисон өзенінде орналасқан. Бөгеттің биіктігі 85 фут (26 метр), ал ұзындығы 721 фут (220 метр). Оның мақсаты – төмен жатқан су қоймалары мен гидроэлектр станциялары үшін суды сақтау және реттеу. Бөгетті бастап салған компания – Montana Power Company, 1997 жылы PPL Corporation компаниясы сатып алып, 2014 жылы NorthWestern Corporation компаниясына сатты.
Hebgen Dam is a concrete core earthen embankment dam in the western United States, located on the Madison River in southwestern Montana. The dam is 85 feet (26 m) tall and 721 feet (220 m) in length; its purpose is to store and regulate water for other downstream reservoirs and hydroelectric power plants. Montana Power Company originally built the dam, PPL Corporation purchased it in 1997 and sold it to NorthWestern Corporation in 2014.
Тарих
Хебген бөгеті 1914 жылы Монтана Энергия компаниясы тарапынан Мэдисон өзеніне Хебген көлін құру мақсатымен салынды. 1959 жылдың тамыз ортасында болған 7,5 балдық Хебген көлі жер сілкінісі кезінде бөгет зақымдалды, себебі жердің күшті қозғалысынан су төрт рет бөгеттің үстінен асып өтті, бірақ бірнеше аптадан кейін жөнделді. Жер сілкінісінің эпицентрі Хебген көлінің түбінде орналасқан деп анықталды. Сейсмологтар бұл оқиғаны АҚШ-та тіркелген төртінші ірі жер сілкінісі деп хабарлады. 2008 жылдың 30 тамызында бөгеттің төрт гидравликалық қақпасының екеуі істен шығып, Мэдисон өзеніне секундына белгілі бір көлемде су құйылды. Бөгеттің қалыпты су шығыны секундына белгілі бір көлемді құрайды, ал қақпаның бұзылуы өзенде 1 футқа көтерілуге себеп болды. 2021 жылдың 30 қарашасында гидравликалық қақпалар тағы да істен шығып, төменгі ағынның күрт төмендеуіне әкелді. Жақын маңдағы жергілікті тұрғындар жылтыраулы балықтарды құтқару үшін жедел түрде ұйымдастырылды, олар қосымша арналардағы су тобырларында қалып қойған. 2024 жылға дейін Northwestern Energy компаниясына қарсы жалғасып жатқан сот процесінде NWE өзен ағынын 150 CFS-тен жоғары деңгейде ұстау міндеттемесін орындамаған деп айыпталды.