Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финкампен (швед. Finnkampen, сөзбе-сөз "Фин шайқасы"), Suomi Ruotsi maaottelu (сөзбе-сөз "Финляндия-Швеция матчы") немесе Ruotsi ottelu (Sverigekampen, сөзбе-сөз "Швеция шайқасы") – 1925 жылдан бері Швеция мен Финляндия арасында жыл сайын өткізілетін халықаралық жеңіл атлетика жарысы. (1980-ші жылдардың соңынан бері) бұл тек екі елдің қатысуымен өтетін жалғыз жыл сайынғы халықаралық жеңіл атлетика жарысы, ол кәсіби деңгейде ұйымдастырылады. Екі күндік жарысқа көп көрермен келеді, 2011 жылғы жарысқа 50 000-нан астам билет сатылды. Үш мәрте әлем чемпионы атанған Каролина Клюфт 2012 жылы өткен жарыста Швеция құрамасы сапында соңғы рет өнер көрсетті.
Finnkampen (Swedish, literally The Finn Battle), Suomi Ruotsi maaottelu (literally The Finland Sweden match) or Ruotsi ottelu (Sverigekampen, literally The Sweden Battle), is a yearly international athletics competition held between Sweden and Finland since 1925. It is (since the late 1980s) the only annual athletics international with only two participating countries still held at a professional level. The two day event attracts significant audiences, with a combined total of over 50,000 tickets sold for the 2011 competition. Three time heptathlon world champion Carolina Klüft made her final international appearance for Sweden at the meeting in 2012.
Жарыс
Жарыс екі халықаралық жарысқа бөлінеді: біреуі ерлерге, екіншісі әйелдерге арналған. Сонымен қатар, ерлер мен әйелдер арасында жастар жарыстары да өткізіледі. Әр ел әр түрдегі жарыстардағы ең үздік үш қатысушысын ұсынады, бірақ эстафеталарда әр елден төрт қатысушы (бір команда) болады. Дәстүр бойынша, жарыстар кезекпен ұйымдастырылып келеді, Финляндия жұп жылдары, ал Швеция тақ жылдары қабылдайды. Бірақ соңғы жылдары бұл тәртіп бірнеше рет өзгерді, кейде бір ел қатарынан екі рет жарыс өткізді. Мұның себебі стадиондарды жөндеу жұмыстары мен ірі халықаралық жарыстардың болуы. Әр жарысын аяқтаған барлық қатысушыларға ұпай беріледі (біліктіліксіз жарыстан шеттетілген, жарысты аяқтамаған немесе жарыс бағдарламасында нәтиже көрсетпеген спортшыларға ұпай берілмейді), ол жарыстағы соңғы орынға байланысты есептеледі. Әр жарыста 1-ден 6-ға дейін ұпайлар беріледі: 7, 5, 4, 3, 2, 1, ал эстафеталарда 1-ші орынға 5, 2-ші орынға 2 ұпай беріледі. Нәтижелеріне қарағанда, бұл жарыс әлемдік деңгейдегі жарысқа жатпаса да, әлемде одан да қатал және беделді жарыстар аз. Бұл көбінесе орта қашықтыққа жүгіруде байқалады, онда уақыттан гөрі тактика маңыздырақ, және жылдар бойы осындай жарыстарда түрлі әдістер қолданылып келді. Мысалы, 1992 жылы ерлер арасындағы 1500 метрлік жүгіруде алты спортшының барлығы дисквалификацияланды. Бұл жарыстың тағы бір маңызды ерекшелігі – ол командалық жарыс екендігі. Күтілген алтыншы орынның орнына төртінші орынға қол жеткізген қатысушының нәтижесі, күтілген бірінші орынды жеңіп алған "жұлдыз" спортшының нәтижесімен бірдей, тіпті одан да маңызды болуы мүмкін. Жеңімпаздан жарты айналым қалып қойған бесінші және алтыншы орынды таластырушылардың күресі де жеңімпаздың өзінен маңызды болуы мүмкін. Жарыс соңғы қатысушы марафондық жолды асып өткенше аяқталмайды. Көптеген қатысушылар үшін бұл халықаралық жарыс жылдың ең беделді жарысы болып табылады. Финляндиядағы жарыстар әрдайым Хельсинкиде, 1939 жылдан бері Хельсинки Олимпиадалық стадионында өткізіледі, бірақ 2016 және 2018 жылғы жарыстар Олимпиадалық стадионды жөндеуге байланысты Тампередегі Ратина стадионында өтті. Швециядағы жарыстар көбінесе Стокгольмдегі Стокгольм Олимпиадалық стадионында өткізіледі. 1999 жылдан 2012 жылға дейін олар Гетеборгтегі Улеви стадионында, көрермендер сыйымдылығының артық болуына байланысты өткізілді.
The competition is actually divided into two internationals, one for men and one for women. Youth competitions for men and women are also held. Each country provides their three best participants in each of the events, except for the relays where there are four participants (one team) from each country. Traditionally, the competitions have been arranged alternatively, with Finland hosting in even years and Sweden in odd years. This has changed few times in recent years, seeing one country arranging the international twice in a row a few times. The reasons for this include stadium renovations and major international competitions. Points are given to all contestants completing their event (no points are given to athletes who are disqualified, do not finish the event or don't get the result in field competitions), based on the final position in every event. Points given in each event are, from 1st to 6th place: 7 5 4 3 2 1, and in relays 1st and 2nd place are awarded with 5 and 2 points. The competition may not be a world class one looking at the results, no single world record has been set, but there are few competitions in the world that are fiercer and more prestigious. This is most often seen in the middle distance running, where tactics are more important than time, and these events have seen many foul tricks during the years, in 1992 resulting in the disqualification of all six runners in the men's 1500 metres event. Another important aspect of the event is that it is a team competition. A competitor who manages to reach fourth place instead of a projected sixth place can be just as important, or even more important, for the result as a "star" that secures the expected first place. A fight to the finish between competitor number five and six, half a lap behind the winner, can be just as important as the actual winner. The race is not over until the last competitor crosses the line. For many of the competitors the international is the most prestigious competition of the year. The events in Finland have always been held in Helsinki, after 1939 at the Helsinki Olympic Stadium, but 2016 and 2018 events took place at Ratina Stadium in Tampere due to renovation of the Olympic Stadium. The Swedish events have mostly been held in Stockholm at the Stockholm Olympic Stadium. From 1999 until 2012 they were held in Gothenburg at the Ullevi Stadium because of larger spectator capacity.
Тарих
Финнкампен алғаш рет 1925 жылы Хельсинкиде өткізілді. Оған қатысушылардың бірі 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының бес дүркін олимпиада чемпионы Пааво Нурми болды. Жарыстар 1927, 1929 және 1931 жылдары ұйымдастырылды. Сегіз жылдық үзілістен кейін келесі жарыс 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын өтті, соның салдарынан 1941 және 1944 жылдар аралығында жарыс тоқтатылды. 1940 жылғы жарыс Финляндия, Швеция және Германия арасында үш елдің қатысуымен өтті, әр елден тек екі спортшыдан ғана әр түрден бақ сынасты. Халықаралық жарыс 1945 жылдан бері ерлер арасында, ал 1964 жылдан бері әйелдер арасында үздіксіз өткізіліп келеді, дегенмен әйелдер арасындағы алғашқы жарыс 1953 жылы өткізілген.
Finnkampen was held for the first time in Helsinki in 1925, with one of the participants being the five time Olympic champion in the 1924 Summer Olympics, Paavo Nurmi. Competitions were held in 1927, 1929 and 1931. After a pause of eight years the next competition was held in 1939, just before the outbreak of the Second World War, which led to the cancellation of the competition between 1941 and 1944. The 1940 competition was held as a triple event between Finland, Sweden and Germany, with only two athletes from each country competing in each event. The international has been continually held for men since 1945 and for women since 1964, although the first women's competition was held already in 1953.
1931 жылғы бөліну
Алғашқы жарыстар Швеция мен Финляндия арасындағы күйреу-көтерілу қарым-қатынасының күшті ықпалында болды. 1931 жылғы жарыс Финляндияның жеңісімен аяқталды, бірақ тректе туған шиеленіс 800 метрлік жүгіруде екінші орын алған спортшылардың арасында төбелес салдарына әкелді. Ойындардан кейінгі банкетте Финляндияның жаңа төрағасы және болашақ президенті Урхо Кекконен Финляндия енді бұл жарыстарға қатыспайтынын жариялады. Бұл шиеленістің көп бөлігі IAAF президенті және IOC вице-президенті Зигфрид Эдстрем бастаған шведтердің Пааво Нурмиді кәсіби спортшы деп жариялап, халықаралық жарыстардан шеттету әрекеттерінен туындады. Кекконеннің сөйлегенінен кейін шведтердің күш-жігері күшейді және Нурмиге 1932 жылғы Лос-Анджелестегі жазғы Олимпиада ойындарына қатысуға тыйым салынды. 1939 жылға дейін сегіз жыл өтті, содан кейін финдер 1940 жылы Хельсинкиде жоспарланған жазғы Олимпиада ойындары қарсаңында қайтадан қатысуға шешім қабылдады.
The first competitions were very much influenced by the love hate relationship between Sweden and Finland. The 1931 event was a victory for Finland, but tensions at the track led to a knuckle fight between the runners up in the 800 metres race. At the banquet after the games, the new chairman of the Finnish athletics union and future president of Finland, Urho Kekkonen announced that Finland would no longer take part in the event. The tension was in a large part caused by Swedish attempts, spearheaded by Sigfrid Edström, the Swedish president of the IAAF and vice president of the IOC, to have Paavo Nurmi declared a professional athlete, and thus banned from international competitions. After Kekkonen's speech Swedish efforts intensified, and Nurmi was banned from the 1932 Summer Olympics in Los Angeles. It took eight years until 1939, before the Finns again decided to participate in the games, at the eve of the planned 1940 Summer Olympics in Helsinki.