Берлиндегі құрмет үшін өлтірілген Айнур Сүрүджінің трагедиясы
Murder of Hatun Sürücü
Берлинде 2005 ж. болған құрмет үшін өлтіру. Хатүн Сүрюджү, мәжбүрлі некеден бас тартып, Германиядағы түрік отбасында қаныпешене қарындасынан өлтірді. Құрмет өлтіруі, мәжбүрлі неке туралы пікірталас.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылы Германияның Берлин қаласындағы кісі өлтіру оқиғасы
2005 murder in Berlin, Germany
Хатун "Айнур" Сюрюжұ (Hatin Sürücü; 17 қаңтар 1982, Батыс Берлин – 7 ақпан 2005, Берлин) – Германияда тұратын түрік әйел, оның отбасы Түркияның Эрзурумнан шыққан. Ол 23 жасында Берлинде кіші інісі тарапынан "намыс үшін" жасалған қылмыс пен қарындасты өлтіруге ұшырады. Сюрюжұ 16 жасында күштеп үйлендірілген туысынан ажырасып, неміс ер адаммен кездесіп жүргені хабарланды. Оның қазасы мұсылман отбасыларындағы күштеп некелесу мәселесі бойынша кең пікірталас тудырды. Сюрюжұ отбасы оны ата-бабаларының ауылына жіберіп, 16 жасында туысына күштеп үйлендірген. 1999 жылы ол ұл тауып, оған Кан есім қойды. 1999 жылдың қазан айында ол Берлиндегі ата-анасының үйінен қашып, кәмелетке толмаған аналарға арналған үйге паналады. Ол мектепке қатысып, Берлиннің Темпельхоф ауданындағы жеке пәтеріне көшіп келді. Ол өлтірілген кезде электрик мамандығы бойынша оқуын аяқтауға жақын еді.
Hatun "Aynur" Sürücü (also spelled Hatin Sürücü; 17 January 1982, in West Berlin – 7 February 2005, in Berlin) was a Kurdish Turkish woman living in Germany whose family was originally from Erzurum, Turkey. She was murdered at the age of 23 in Berlin, by her youngest brother, in an honor killing and sororicide. Sürücü had divorced the cousin she was forced to marry at the age of 16, and was reportedly dating a German man. Her murder inflamed a public debate over forced marriage in Muslim families. Sürücü was sent to her ancestral village by her family and forced to marry a cousin there at the age of 16. She gave birth to a son, Can, in 1999. In October 1999, she fled her parents' home in Berlin, finding refuge in a home for underage mothers. She attended school, and had moved into her own apartment in the Tempelhof neighborhood of Berlin. At the time of her murder, she was at the end of her training to become an electrician.
Өлтіру
2005 жылдың 7 ақпанында, ол тұратын үйінің жанындағы автобус аялдамасында Sürücü басына үш оқпен атқыланып өлтірілді.
On 7 February 2005, at a bus stop near her apartment, Sürücü was killed by three gunshots to the head.
Қылмыстық іс
2005 жылдың шілдесінде Берлин прокуратурасы Сюрюжидің бауырларын оны өлтіргені үшін айыптады. 2005 жылдың 14 қыркүйегінде Айхан Сюрюж, ең кіші інісі, әпкесін өлтіргенін мойындады. 2006 жылдың сәуірінде Айхан тоғыз жыл үш айға түрмеге кесілді, ал оның екі үлкен ағасы әпкесін өлтіруге қатысқандығы туралы айыптардан ақталды. Прокуратура Федералды сотқа заңдық мәселе бойынша шағымданып, Федералды соттың 5-ші қылмыстық бөлімі сот шешімін күштен шығарып, істі қайта қарауға рұқсат берді. 2008 жылдың тамызында жаңа қылмыстық іс басталды. 2014 жылдың 4 шілдесінде Айхан Сюрюж түрмеден босатылып, Германиядан Түркияға депортацияланды.
In July 2005, the Berlin Public Prosecutor's office charged Sürücü's brothers with her murder. On September 14, 2005, Ayhan Sürücü, the youngest brother, confessed to murdering his sister. In April 2006, Ayhan was sentenced to nine years and three months in prison, and his two older brothers were acquitted of charges of conspiring to murder their sister. The prosecution appealed on a point of law at the Federal Court of Justice, the Bundesgerichtshof, immediately and the 5th criminal division of the Federal Court of Justice overturned the conviction and allowed the revision. A new criminal proceeding was to take place in August 2008. After completing his sentence on July 4, 2014, Ayhan Sürücü was released from prison and deported from Germany to Turkey.
Халықтың ашуы
Сюрюджидің қазасы 2004 жылдың қазан айынан бері "ар-намыс" үшін жасалған алтыншы қылмыс болды. 2005 жылдың 22 ақпанында Берлиндегі геилер мен лесбиянкалар қауымдастығы ұйымдастырған еске алу шарасы қылмыс орнында өтті, оған шамамен 100 неміс және түрік қатысты. 24 ақпанда неміс саясаткерлері мен әртістері шақырған екінші еске алу шарасы өтті. Сюрюджинің өлтірілуі және Германияда және Еуропаның басқа жерлеріндегі бірнеше ұқсас жағдайлар Түркияның Еуропалық Одаққа қабылдануына қарсы шығушы саяси оппоненттер тарапынан түрік мәдениетінде адам құқықтарын ескермеудің мысалы ретінде келтірілді. Сюрюджи күрд тегінен шыққан. Сегіз айдан кейін Берлиннің Темпельхоф аудандық соты оның өтінішін қабылдамады. Арзу Сюрюджи бұл шешімге шағым жасады, бірақ шағым қабылданбады. Халық Хатунның қайтыс болған күнін еске алу үшін демонстрациялар өткізуде. Белсенділер мен азаматтар оның естелігіне гүл шоқтарын қойып, күштеп некеге тұрғызылған және ар-намысқа байланысты зорлық-зомбылыққа тап болған қыздарға көмек көрсету үшін науқан жүргізуде. Гьясетин Саян, күрд саясаткері, Сюрюджинің өлтірілуінен кейін күрд өкілдерінің демонстрацияларға шақырылмағанына наразылық білдіріп, "Біздің бәріміз Түркияданбыз, бірақ бәріміз түрік емеспіз" деді.
Sürücü's murder was the sixth incident of "honour" killing since October, 2004. On 22 February 2005, a vigil called by the Berlin Gay and Lesbian association was held at the scene of the crime, which was attended by about 100 Germans and Turks together. A second vigil, called for by German politicians and artists, was held on 24 February. Sürücü's murder, and several similar cases in Germany and elsewhere in Europe have been cited by political opponents of Turkey's admission to the European Union, as an example of disregard for human rights in the Turkish culture. Sürücü was of Kurdish descent. Eight months later, the district court of Berlin Tempelhof rejected the request. Arzu Sürücü appealed this decision, but the appeal was rejected. The public continues to demonstrate for Hatun on the anniversary of her death. Activists and citizens lay wreaths in her memory and campaign for help for girls who are faced with forced marriage and honour related violence. Giyasettin Sayan, a Kurdish politician, complained that no Kurdish representatives were invited to demonstrations after Sürücü's murder, saying, "we are all from Turkey, but we are not all Turks."
Мұра
Берлиндегі Нойкөлльн ауданындағы көпір құрбанның құрметіне аталды. "Die Fremde (When We Leave)" – 2010 жылы осы оқиғадан шабыттанған тұңғыш фильм болды. Бұл қылмыс туралы "Әдеттегі әйел" фильмі түсірілді. Ол 2019 жылы көрсетілімге шықты.
A bridge in Neukölln, Berlin was named after the victim. Die Fremde (When We Leave) was the first film released in 2010 inspired by the events. A Regular Woman, a film, was made about the crime. It was released in 2019.