Фос Уильямс: Футболшы және жаттықтырушының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Австралиялық футболшы және жаттықтырушы Фостер Нил "Фос" Уильямс (21 ақпан 1922 - 1 қыркүйек 2001) – көрнекті австралиялық футболшы, Порт-Аделаида және Батыс Аделаида футбол клубтарында ойнаған және оларды жаттықтырған. 1946-1978 жылдар аралығында Оңтүстік Австралия Ұлттық футбол лигасы (SANFL) аясында Оңтүстік Аделаида командасын жаттықтырды. Ол сонымен қатар Оңтүстік Австралия құрама командасы сапында 34 матч өткізіп, 1954-1958 жылдары команда капитаны болды және 1955-1969 жылдары 45 матчқа жаттықтырушылық етті.

Ерте өмір

Флиндерс тауларында орналасқан Кворн қаласында, Порт-Аугустадан солтүстік-шығысқа қарай 39 шақырым жерде, Мелвилл Джордж Уильямс пен Эмма Отеллия Уильямстың (құрметті әкесі Макмиллан) ұлы болып дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Уильямс футболды тек Кворнда ғана ойнады. Ол "Quorn Albions" клубында ойнады, сондай-ақ Кворн орта мектебінің негізгі ойыншысы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде армия мен флот (19421946)

[[Файл:Kiama (AWM 300888).jpg|thumb|left|Фос Уильямс корветте телеграфшы болып қызмет етті.

1943 жылдың 32 наурызында Уильямс Австралия Корольдік Әскери-теңіз күштеріне ауыстырылды, онда ол HMAS Kiama корветінің телеграфшысы болып қызмет етті. Kiama корветінің алғашқы міндеті Жаңа Гвинея жағалауында конвойлерді сүйемелдеу болды. 1944 жылдың маусым айында оған Соломон теңізінде су асты кемелеріне қарсы патрульдік іздеу жүргізуге тапсырма берілді. Қыркүйекте Kiama Жаңа Гвинея мен Жаңа Британия арасында сарбаздарды тасымалдау үшін пайдаланылды. 25 желтоқсанда экипаж демалыстан шақырылып, неміс су асты кемесі U 862 торпедалаған тауарлық кемені құтқаруға көмектесу үшін жіберілді. 1945 жылдың 3 қаңтарында Аделаидада бір айлық жөндеуден өтуге дейін Kiama 1945 жылдың соңғы күндері Сидней маңында су асты кемелеріне қарсы патрульдеуге тағайындалды. Қараша айында Kiama демилитаризацияланған жапондық крейсер Kashima-ны сүйемелдеуге тағайындалды, крейсер Жаңа Гвинеядан жапон сарбаздарын репатриациялау үшін алып кетті. Фос Уильямс 1946 жылдың 6 маусымында, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін тоғыз ай өткен соң қызметтен босатылды. 1949 жылдың соңында Фос Уильямсқа Батыс Австралия мен Викторияның, әсіресе Джилонг пен Субиако клубтарының өкілдері келіп, оны Батыс Аделаидадан ауыстыруға тырысты.

Порт-Аделаиданың ойыншы-тренері (1950-1958)

1953 жылы Уильямс басқа клубтардан жомарт ұсыныстар алғанмен, Порт-Аделаиданың Джек Маккартиді бас бапкер ретінде алмастырудағы бірінші таңдауы Оңтүстік Аделаиданың Джим Дини болды. Дегенмен, Джим Диін Порт-Аделаиданың бас бапкері болуға ниет білдіргеніне қарамастан, Оңтүстік Аделаида оны келісімшартынан босатудан қатты бас тартты. Порт-Аделаида сапындағы алғашқы жылында ол клубтың үздік ойыншысы атанып, команданы жартылай финалға жеткізді, бірақ ол жерде Гленелгтен айқын есебімен жеңілді. 1951 жылы ол ойыншы ретінде екінші рет SANFL чемпиондығын жеңіп алды, ал жаттықтырушы ретінде тоғыз рет жеңіске жеткен рекордты ашты. Порт-Аделаиданы Тебартон Овалдың лайлы алаңында маусым бойы тек бір ғана ойында жеңіліске ұшыратқаннан кейін Солтүстік Аделаиданы 11 ұпаймен жеңді. Уильямстың 1950 жылдан 1958 жылға дейінгі басшылығымен Порт лигадағы күшті позициясына оралды. 1951 жылғы жеңісінен кейін, олар 1954 жылдан 1958 жылға дейін бес рет қатарынан жеңіске жетті және 1953 жылы Батыс Торренске екінші орын алды. 1950 жылдан кейін Порт-Аделаида Фос Уильямстың басшылығымен тек 1952 жылы Норвудқа 11 ұпаймен жеңіліп, Ұлы финалға шығу мүмкіндігінен айырылды. 1953 жылы Фос Уильямс Порт-Аделаиданы Ұлы финалға қайтарды, одан кейін клуб жеті маусым бойы осы сахнада қалып қойды. 1953 жылғы SANFL Ұлы финалында Порт-Аделаида Батыс Торренске 7 ұпаймен есебімен жеңілді. 1954 жылы Фос Уильямс Порт-Аделаиданы өзінің басшылығымен екінші рет чемпиондыққа жеткізді, 1954 жылғы SANFL Ұлы финалында бұрынғы клубы Вест-Аделаиданы 3 ұпаймен жеңді. 1955 жылы Порт-Аделаида 1955 жылғы SANFL Ұлы финалында Норвудты 63 ұпаймен жеңді. 1956 жылы Фос Уильямс тағы да бұрынғы клубы Вест-Аделаиданы жеңіп, бұл жолы 1956 жылғы SANFL Ұлы финалында 16 ұпаймен жеңілді. 1957 жылы Порт-Аделаида Норвудты үш жылдың ішінде екінші рет жеңіп, чемпиондыққа ие болды. Бес жылдың ішінде үшінші рет және ойыншы ретінде зейнеткерлікке шығуға және 1959 жылы футболдан толығымен кетуге дейінгі соңғы рет Фос Уильямс Порт-Аделаиданы өзінің бұрынғы командасы Вест-Аделаиданы 2 ұпаймен жеңіп, Ұлы финалға жеткізді. 1958 жылдың соңында Альбертоннан кеткеннен кейін Уильямстың Порт-Аделаидаға тигізген әсері оның үш жылдық болмауында да көрінді, команданың ойын стилі жаңа бапкер (және Уильямстың бұрынғы командаласы) Геф Мотли басшылығымен көп өзгермеді. Мотли капитан-бапкер болды, ал Порт 1959 жылы алтыншы рет жеңіске жетті және 1960 және 1961 жылдары үшінші орын алды, содан кейін 1962 жылы Уильямс қайта оралды. Порт-Аделаиданың капитан-бапкері болған кезінде Фос Уильямс клубтың қағидасын жазды.

thumb|left|200px|Fos Williams in 1953|alt=Despite Williams having lucrative offers from clubs interstate, Port Adelaide's first preference to replace Jack McCarthy as head coach was to appoint South Adelaide's Jim Deane. However, despite Jim Deane being Port Adelaide's first preference for head coach, South Adelaide vehemently refused to release him from his contract. In his first year at Port, he won the club's best and fairest award and led the team to a preliminary final, where they were however well beaten by Glenelg. In 1951, he won his second SANFL premiership as a player and the first of a then record nine as a coach when he led Port Adelaide to an eleven point win over North Adelaide in the Grand Final after losing only one game on a Thebarton Oval mudheap all season. Under the coaching of Williams from 1950 until 1958, Port returned to a position of power in the league and along with the 1951 win they won five consecutive from 1954 to 1958 and finished second to West Torrens in 1953. After 1950, Port Adelaide only missed the Grand Final under Fos Williams guidance when they lost the preliminary to Norwood by eleven points in 1952. In 1953, Fos Williams returned Port Adelaide to the Grand Final, a stage where the club would remain for seven consecutive seasons. During the 1953 SANFL Grand Final Port Adelaide would fall to West Torrens by 7 points. In 1954 Fos Williams led Port Adelaide to its second premiership under his guidance, defeating his old club West Adelaide by 3 points in the 1954 SANFL Grand Final. In 1955, Port Adelaide defeated Norwood in the 1955 SANFL Grand Final by 63 points. In 1956, Fos Williams again defeating his old club West Adelaide, this time by 16 points in the 1956 SANFL Grand Final. In 1957, Port Adelaide defeated Norwood for the second time in three years for the premiership. For the third time in five years, and what would be his last before retiring as a player and stepping away from football for 1959, Fos Williams guided Port Adelaide to a Grand Final victory over his old side West Adelaide by 2 points. After leaving Alberton at the end of 1958, Williams' influence at Port Adelaide was still evident in his three year absence with the team's style of play changing little under new coach (and Williams' old teammate) Geof Motley. Motley took over as captain coach and Port would win a sixth successive flag in 1959 and finish third in both 1960 and 1961 before Williams returned in 1962. During his time as captain coach of Port Adelaide, Fos Williams wrote the club creed.

Футболдан бір жыл қашықтықта (1959)

1958 жылдан кейін шаршағанын айтып, Уильямс бір жылға қана спорттан шеттеді.

Оңтүстік Аделаиданың жаттықтырушысы (1960)

Фос Уильямс ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін бір жыл футболдан тыс болғаннан соң, лига футболына қайта оралуға ниеттенді. Уильямстың лига футболына ойыншы емес жаттықтырушы ретінде қайта кірісуі 1960 жылы «Оңтүстік Аделаида» командасын қабылдағанда басталды. Алайда, «Оңтүстік Аделаида» және Уильямс үшін, нашар өнер көрсеткен «Panthers» командасымен ештеңе жасай алмады, және клуб оның басқаруындағы жалғыз маусымды тек үш жеңіспен жетінші орында аяқтады.

Порт-Аделаидаға жаттықтырушы ретінде оралу (1962-1973)

Уильямс 1962 жылы Альбертонға ойыншы емес жаттықтырушы ретінде оралды, Геоф Мотлиден команда капитаны қызметін жалғастырды. Уильямс Порт-Аделаиданы 1962 жылы тағы да премьерлікке жеткізді. Порт-Аделаида футбол клубының ұстанымы алғаш рет 1962 жылы Фос Уильямспен жазылып, айтылды. Порт-Аделаида 1963 жылы екі жыл қатарынан премьер-лига жеңімпазы атанды. Бұл Порт-Аделаиданың соңғы 10 премьер-лиганың 8-ін жеңіп алғанын білдірді, ал SANFL бұл үстемдікті әлсірету үшін, кем дегенде ішінара, көршілес Вудвилл Вудпекерстерін қосты. Бұл өзгерістің ең айқын нәтижесі – жас кезінде Портты қолдаған Малкольм Блайттың Порт-Аделаида аймағынан Вудвилл аймағына өтуі болды. Порт-Аделаида 1964 жылы SANFL Grand Final-ға шықты, бірақ ең соңғы премьер-лигасында Оңтүстік Аделаидадан жеңілді. Порт-Аделаида 1965 жылы SANFL Grand Final-да Стуртты 62 543 көрерменнің алдында жеңіп алды, бұл Аделаида Овалдағы спорттық іс-шара үшін рекордтық көрсеткіш болып табылады. Стюрт 1966, 1967, 1968 жылдары келесі үш SANFL Grand Final-да Порт-Аделаиданы жеңді. Фос Уильямстың басшылығымен Порт-Аделаида 1969 жылы SANFL финалдық турниріне алғаш және жалғыз рет қатыспады. Порт-Аделаида 1970 жылы кіші премьерлерді аяқтады, бірақ алдын ала финалда Гленелгке 18 ұпаймен жеңілді. Порт-Аделаида 1971 жылы SANFL Grand Final-да сол жылғы кіші премьер Солтүстік Аделаидаға есе жіберді. Өткен жылғы финалдың қайталануы ретінде Норт-Аделаида 1972 жылы SANFL Grand Final-да Портты жеңіп, 1972 жылғы Австралия чемпионатында Карлтонды ұтты. Фос Уильямс 1973 жылғы маусым соңына дейін Порт-Аделаиданың жаттықтырушысы болды. Порт-Аделаидадағы 21 маусым бойы клуб жиырма финалдық серияға қатысты (1969 жылы қатыспады), он алты Гран-финалға шықты және тоғыз премьер-лига жеңімпазы атанды. Ол кезде бұл SANFL-дегі жаттықтырушылық рекорд болды. Уильямстың шәкірті және ізбасары Джон Кейхилл 1974 жылы Порт-Аделаиданың жаттықтырушысы болды және Порт-Аделаидамен 10 жеңіс алып, Уильямстың 9 премьер-лига жеңісін бұзды.

Williams returned to Alberton in 1962 as non playing coach taking over from Geof Motley, who stayed on as team captain. Williams once again led Port Adelaide to premierships in 1962. The Port Adelaide Football Club's creed was written and spoken for the first time in 1962 by Fos Williams. Port Adelaide would win back to back premierships in 1963. This would mean that Port Adelaide had won 8 of the last 10 premierships and the SANFL would subsequently introduce the neighbouring Woodville Woodpeckers in an effort, at least partially, to weaken Port Adelaide's dominance. The most tangible impact of this change would be Malcolm Blight, a Port supporter in his youth, falling out of the Port Adelaide zone into Woodville's. Port Adelaide made the 1964 SANFL Grand Final but lost to South Adelaide in what remains their most recent premiership. Port Adelaide won the 1965 SANFL Grand Final defeating Sturt in front of 62,543 spectators which is still the record crowd for a sporting event at Adelaide Oval. Sturt defeated Port Adelaide in the following three SANFL Grand Finals in 1966,1967,1968. Port Adelaide missed the SANFL finals for the first and only time in 1969 with Fos Williams as coach. Port Adelaide finished minor premiers in 1970 but lost the preliminary final to Glenelg by 18 points. Port Adelaide would lose the 1971 SANFL Grand Final to that year's minor premiers North Adelaide. In a repeat of the previous year's decider North Adelaide would beat Port in the 1972 SANFL Grand Final and would go on to beat Carlton for the 1972 Championship of Australia. Fos Williams continued to coach Port Adelaide until the end of the 1973 season when they finished fifth. During his 21 seasons at the helm of the Port Adelaide, the club competed in twenty finals series (missing only in 1969), sixteen Grand Finals and had won nine premierships. At the time this was the record for coaching in the SANFL. John Cahill, protege and successor of Williams took over as Port Adelaide coach for 1974 and would go on to break Williams' record of 9 premierships as coach, when he won 10, all with Port Adelaide.

Батыс Аделаиданың жаттықтырушысы (1974-1978)

1974 жылы Уильямс Вест-Аделаидаға бапкер ретінде қайта оралды, бірақ команда қатарынан үшінші рет "ағаш қасыққа" ие болды. 1975 жылы Уильямс бұрынғы Порт-Аделаида ойыншысы Тревор Гримвудты шақырды және "Бладс" командасы жақсарды, 1969 жылдан бергі алғашқы финалдық турнирге қатысып, 1976 жылы бесінші орын алды, ал 1977 жылы тағы да финалға өтті, нәтижесінде Футбол паркінде өткен жартылай финалда "Гленелгке" ұтылып үшінші орынға табан тіреді. 1977 жылы Гримвуд Магарей медалін жеңіп алды. 1977 жыл Фос Уильямстың бапкер ретіндегі SANFL финалдық турнирлеріндегі 23-ші және соңғы қатысуы болды. 1977 жылы 14–8 есебімен аяқтағаннан кейін, Батыс Аделаида Фос Уильямстың SANFL лигасының бапкері ретіндегі соңғы жылында құлдырады. "Бладс" тек бес жеңіс пен тең түсуге және тоғызыншы орынға ие болды; алайда, жеңістердің бірі Ұлы финалға дейін "Стёртке" келтірілген жалғыз жеңіліс еді. Бұл көңіл көншітпейтін нәтижеден кейін Уильямс бапкерліктен кетті.

Мемлекетаралық футбол

Шілде айының басында Фос Уильямс жарақат алған Джек Оэйти орнына алғаш рет 1947 жылғы Хобарт карнавалына қатысу үшін Оңтүстік Австралия құрамасына шақырылды. Уильямс 1954 жылдан 1958 жылға дейін Оңтүстік Австралия штатының капитаны болды. 1955 жылы Перт қаласында өткен Батыс Австралияға қарсы матчта ең үздік ойыншы атандырып, Симпсон медалін жеңіп алды. 1963 жылғы Виктория – Оңтүстік Австралия матчы: G B Барлығы Виктория 10 13 73 Оңтүстік Австралия 12 8 80 Өтетін орны: Мельбурн Крикет Граунды Көрермендер саны: 59,260

Уильямс 1955 жылдан 1958 жылға дейін, 1960 жылдан 1966 жылға дейін, сондай-ақ 1968 және 1969 жылдары Оңтүстік Австралия құрамасының бас жаттықтырушысы болды. Штаттық жаттықтырушы ретіндегі кезеңінде Уильямс өз ойыншыларына әдеттегі қарсыластары Викториядан кем емес екендігіне сенім ұялатты. Бұл 1963 жылы Мельбурн Крикет Граундында (МКГ) «Биг V» командасын жеті ұпаймен жеңіп, 1926 жылдан бергі Мельбурндағы алғашқы жеңіске әкелді. Фос Уильямс 1950 және 1951 жылдары «Жыл командасы» құрамына «Sporting Life» басылымынан енді. Екі жағдайда да ол шабуыл шебіне (Forward pocket) қосылды. Ойыншылық карьерасы барысында Фос Уильямс Оңтүстік Австралия құрамасы сапында 34 рет штатта маңызы бар матчтарда ойнады. Футбол тарихшысы және «Норвуд» клубының жанкүйері Бернард Уимпресс Фос Уильямстың штаралық футболға деген құштарлығы бәсекелестікті жақсартқанын айтады.

Жеке өмір және отбасы

1903 жылы Албертон Овалда салынған Фос Уильямс отбасының трибунасы Фос Уильямстың құрметіне аталды. Бұл Аделаида Овалында да Фос Уильямстың құрметіне аталған трибунаға қосымша. Фос Уильямс Мелвилл Джордж Уильямс пен Эмма Отеллия Уильямстың (құрметті әкесі Макмиллан) ұлы болды. Ол сонымен қатар Вест Аделаида және Порт Аделаида клубтарында да ойнады. Ең кіші ұлы Стивен Уильямс 268 ойын ойнап, Порт Аделаиданы SANFL-де сегіз маусым жаттықтырды, ойыншы және жаттықтырушы ретінде тоғыз чемпионат жеңіп алды. Қызы Дженни Уильямс бірнеше спорт түрінде Австралияны өкілдік етті, бірақ лакросс ойыншысы ретінде ең жақсы танылды. Уильямс 2001 жылдың 1 қыркүйегінде 79 жасында қайтыс болды. Одан кейін әйелі Вон, ұлдары Марк және Стивен, қызы Дженни қалды.