Кіріспе

Цивилизациялық құлдырау жағдайындағы білім жинағы

Білім сандығы (сондай-ақ, соңғы күннің сандығы немесе соңғы күннің қоймасы деп те аталады) – болашақ ұрпақтарға барлық көшірмелері жоғалған жағдайда, осы білімге қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз ететіндей етіп сақталған білімдер жинағы. Ақпаратқа қол жеткізудің мүмкін болмайтын жағдайлары (мысалы, Интернет) – экзистенциалдық тәуекелдер немесе жойылу деңгейіндегі оқиғалар деп сипатталуы мүмкін. Білім сандығы дәстүрлі кітапхана немесе қазіргі заманғы компьютерлік деректер базасы түрінде болуы мүмкін. Одан әрі, маңызды ақпараттың суреттері немесе маңызды процестердің схемалары түрінде бейнеленуі де мүмкін. Білім сандығының тиімді болуы үшін табиғи немесе адам тудырған апаттардың әсеріне төзімді болуы қажет. Мұндай сандықта адамзат цивилизациясының аман қалуы мен гүлденуіне қатысты ақпарат немесе материалдар болуы керек, бірақ олармен шектелмейді. Білімнің басқа түрлері генетикалық материалды, мысалы, ДНК банкін қамтуы мүмкін. Жеке ДНК реттілігі кеңінен қолжетімді болатын жағдайда, жеке адам өзінің генетикалық кодын кейіннен алуға мүмкіндік беретін цифрлық немесе аналогтық форматта сақтауға келісуі мүмкін. Егер түр жойылудан бұрын реттілігі анықталған болса, оның геномы зерттеу үшін қолжетімді болып қалады.

Мысалдар

ДНҚ банкының мысалы – Svalbard Global Seed Vault, маңызды дақылдар сияқты өсімдік тұқымдарын жойылу жағдайында сақтауға арналған тұқымдық банк. Адамзат естелігі жобасы адамзат білімін саз тақташаларға түсіріп, тұз шахтасында сақтауды қамтиды. Түсірілгендер микроскоптық өлшемде. Ай аркасы ұсынылған, ол құнды ақпаратты сақтап, Жердегі қабылдау станцияларына жіберуге тиіс. Бұл жобаның сәттілігі Жердегі үйлесімді қабылдағыш жабдықтарының болуымен және осы жабдықтың жұмыс істеуін жеткілікті білумен байланысты. Arch Mission Foundation 2019 жылы Израильдің Beresheet ғарыш кемесімен Айға 30 миллион беттен тұратын білім аркасы – Ай кітапханасын жіберді, ол ғарышта миллиондаған немесе миллиардтаған жылдар бойы сақталуға арналған. Ғарыш кемесі апаттық қонуға ұшырады. Дегенмен, кітапхананың сақталып қалғаны мүмкін. 2008 жылы Марс бетіне қонған Phoenix марс қондырғышы "Марстың көріністері" DVD-ін, жүздеген немесе мыңдаған жылдар бойы сақталуға арналған Марс туралы цифрлық кітапхананы қамтыды.