Аден (1937-1963): Британдық колония, маңызды сауда порты, көмір станциясы. Суэц каналы ашылғаннан кейін әлемдік сауда орталығына айналды. Тарихы мен географиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1937–1963 жылдар аралығында Арабияның оңтүстік-батысындағы британдық колония, 1937–1963 жылдар аралығындағы Аден патшалық колониясы.
1937–1963 British colony in southwest Arabia
the 1937–1963 Crown colony
Аден Британдық Үндістан мен Қиыр Шығыс және Еуропа арасындағы сауда үшін маңызды транзиттік портқа және көмір станциясына айналды. 1869 жылы Суэц каналы ашылғаннан кейін Аденнің саудалық және стратегиялық маңызы едәуір артты. Сол кезден бастап 1960 жылға дейін Аден порты кемелерге отын құю, бажсыз сауда жасау және сауда-саттық жүргізу бойынша әлемдегі ең жұмысты порттардың біріне айналды. 1937 жылы Аден Британдық Үндістаннан бөлініп, Корольдік колония мәртебесін алды, ол 1963 жылға дейін сақталды. Оған Аден порты және оның төңірегіндегі аймақ кірді. Аден қонысы, кейіннен Аден колониясы, сонымен қатар Камаран (де-факто), Перим және Курия Мурия аралдарын да қамтыды (картаны қараңыз). 1937 жылға дейін Аден Британдық Үндістанның бір бөлігі ретінде басқарылды (алғашқыда Бомбей президенттігіндегі Аден қонысы ретінде, содан кейін Бас комиссардың провинциясы ретінде). 1935 жылғы Үндістан Үкіметі заңына сәйкес, аумақ Британдық Үндістаннан бөлініп, Ұлыбританияның жеке Таж колониясы ретінде қайта ұйымдастырылды; бұл бөліну 1937 жылдың 1 сәуірінде күшіне енді. Аден колониясының өмірінің соңғы жылдары азаматтық наразылықтармен күресті.
Aden soon became an important transit port and coaling station for trade between British India and the Far East, and Europe. The commercial and strategic importance of Aden increased considerably when the Suez Canal opened in 1869. From then and until the 1960s, the Port of Aden was to be one of the busiest ship bunkering, duty free shopping, and trading ports in the world. In 1937, Aden was separated from British India to become a Crown colony, a status that it retained until 1963. It consisted of the port city of Aden and its immediate surroundings (an area of ). The Aden Settlement, and later Aden Colony, also included the outlying islands of Kamaran (de facto), Perim and Kuria Muria (see map). Prior to 1937, Aden had been governed as part of British India (originally as the Aden Settlement under the Bombay Presidency, and then as a Chief Commissioner's province). Under the Government of India Act 1935 the territory was detached from British India, and was re organised as a separate Crown colony of the United Kingdom; this separation took effect on 1 April 1937. Through the latter years of its existence, Aden Colony was plagued by civil unrest.
Елизавета II-нің сапары
1954 жылғы 27 сәуірде Елизавета II патшайым және оның күйеуі Эдинбург герцогы Филипп алғашқы Ұлттар Достастығы сапары аясында колонияға келді. Патшайым сондай-ақ Таяу Шығыстағы Корольдік Әуе күштерінің Бас қолбасшысы Клод Пеллиге рыцарь атағын берді. Елизавета II Аль-Джумхурия ауруханасының негізін салғанда салған қола тақташа сақталған.
On 27 April 1954, Queen Elizabeth II and her husband Prince Philip, Duke of Edinburgh visited the colony as part of their first Commonwealth tour. The Queen also knighted Claude Pelly, who was Commander in Chief of the Royal Air Force in the Middle East. A bronze plaque marks the foundation stone Elizabeth II laid for Al Jumhuriyah hospital during the visit.
Әкімшілік
Аден Корольдік колониясы үшін негізгі заң 1936 жылғы 28 қыркүйектегі Кеңес бұйрығы болды, ол британдық колониялар үшін негізгі заңнаманың қалыпты бағыттарын ұстанады. Аден қаласы "Британ империясының құрылымымен тығыз байланысты" деп есептелді, оның даму қарқыны қоршаған аймаққа қарағанда жоғары болды. Аден ерекшелігі – колонияда шариғат заңы қолданылмады. "Барлық сот істері, оның ішінде мұсылмандардың жеке мәртебесі және мүліктік құқықтарына қатысты даулар, колонияның әдеттегі зайырлы соттарында қарастырылды". Аден колониясында жергілікті басқарудың үш органы болды: Аден муниципалитеті, қала, Тавали, Маалла және Кратерді қамтитын; Шейх Осман қалалық әкімшілігі және соңғы жылдары мұнай өңдеу зауыты мен жұмысшылар поселкесін қамтитын Кіші Аден жеке құрылым ретінде құрылды. Бұл органдардың барлығы Атқарушы кеңестің жалпы бақылауында болды, ал Атқарушы кеңес өз кезегінде Губернатордың бақылауында болды. 1955 жылдың 1 желтоқсанына дейін Атқарушы кеңес мүлдем сайланбады. Осы күнден кейін жағдай аздап жақсарды, өйткені төрт мүше сайланды. Сот әкімшілігі де толығымен британдықтардың қолында болды. "Британ иеліктерімен салыстырғанда, өзін-өзі басқаруға және жергілікті тұрғындардың қатысуын арттыруға қарай даму өте баяу болды".
The fundamental law for the Crown colony of Aden was the Order of Council 28 September 1936, which follows the usual lines of basic legislation for British colonies. The town of Aden was noted as being tied "much more closely into the fabric of the British Empire", with a faster rate of development, than the area surrounding it. Aden was notable in that sharia law was not used in the colony. "All suits, including those dealing with personal status and inheritance of Muslims, are entertained in the ordinary secular courts of the colony". Within Aden Colony, there were three local government bodies. The Aden municipality, which covered the town, Tawali, Ma'alla and Crater, the Township authority of Sheikh Othman and finally Little Aden had been established in recent years as a separate body, covering the oil refinery and the workers' settlement. All of these bodies were under the overall control of the Executive Council, which in turn was kept in check by the Governor. Until 1 December 1955, the Executive Council was entirely unelected. The situation improved only slightly after this date, as four members were elected. Judicial administration was also entirely in British hands. "Compared with other British possessions, the development towards self government and greater local participation has been rather slow".
Экономика және қаржы
1937 жылдан кейін Аден экономикасы көбінесе қаланың шығыс-батыс саудасы үшін транзиттік пункт ретіндегі рөліне тәуелді болып қала берді. 1955 жыл ішінде Аден портына 5239 кеме келді, бұл оның портын Нью-Йорктан кейін әлемдегі екінші ең жұқ жүк айналымы бар портына айналдырды. Дегенмен, колонияның соңғы жылдары туризм төмендеді, 1952 жылы 204 000 болған туристер саны 1966 жылы 128 420-ға дейін 37%-ға азайды. 1967 жылы британдық билік аяқталғанда, колонияның негізгі кірістері жылдық жалпы кірісі 1,75 миллион фунт стерлинг (2014 жылғы бағалар бойынша: 28,4 миллион фунт стерлинг) құраған Port Trust және Аден үкіметіне 1,135 миллион фунт стерлинг (2014 жылғы бағалар бойынша: 18,4 миллион фунт стерлинг) тікелей төлем жасаған British Petroleum мұнай өңдеу зауыты болды. 1956 жылы Аден колониясының кірісі 2,9 миллион фунт стерлинг (2014 жылғы баға бойынша шамамен 65 миллион фунт стерлинг) құрады. Бұл жан басына шаққанда шамамен 58 фунт стерлингке тең, бұл Ұлыбританияның кіші колониялары арасында Фолкленд аралдары, Бруней және Бермудадан кейін ең жоғары кіріс табатын көрсеткіштердің бірі еді. Алайда, Ұлыбритания үшін бұл пайда Аден протектораттарына қатысты міндеттемелерімен шектелді, олар жан басына шаққанда тек 2,5 пенс (2014 жылғы баға бойынша 23 пенс) кіріс алды. Британдық билік аяқталған кезде Оңтүстік Арабия Федерациясы, отарлықтың бір бөлігі болған, 1966-67 жылдарғы бюджетін қолдау үшін британ үкіметінен 12,6 миллион фунт (2014 жылы 209 миллион фунт) алды.
After 1937, the economy of Aden continued to be largely dependent on the city's role as an entrepôt for east–west trade. During the course of 1955, 5239 vessels called at Aden, making its harbour the second busiest in the world after New York. However, tourism declined over the last years of the Colony with the number of tourists landing dropping by 37% from 204,000 in 1952 to 128,420 in 1966. At the end of British rule in 1967, the main revenues of the Colony were the Port Trust with an annual gross revenue of £1.75 million (2014 prices: £28.4 million) and the British Petroleum refinery which made direct payments to the Aden Government of £1.135 million (2014 prices: £18.4 million). In 1956, Aden Colony had a revenue of £2.9 million (approximately £65 million in 2014 prices). This was equivalent to around £58 per capita, one of the highest per head revenue earners amongst Britain's smaller colonies behind only the Falkland Islands, Brunei and Bermuda. However, the benefit to the United Kingdom of this was tempered by their commitments to the Aden protectorates which had revenue per capita of only 2.5 pence (only 23p in 2014 prices). By the time British rule was ending the Federation of South Arabia, of which the Colony was a part, was receiving £12.6 million (£209 million in 2014) from the British government to support its 1966–67 Budget.
Адендегі еврейлер
Аден мен Йеменде мыңдаған жылдар бойы яһуди тайпалары болған, олар негізінен осы аймақтардың қолөнершілері мен шеберлерін құраған, бірақ 1839 жылы британдықтар Аденді басып алғаннан кейін ғана маңызды қауымға айналды. Екі дүниежүзілік соғыс кезінде Йемендегілер зардап шеккенде, Адендегілер өркендеп жатты. Балфур декларациясы Киелі жерге еврейлердің көшуін арттырды, нәтижесінде бүкіл Таяу Шығыстағы көптеген еврей қауымдастықтары жаңа үй іздеді. Палестина мәселесі Адендегі британдық беделге қатты әсер етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Йеменнен көптеген еврейлер Палестинаға бара жатқанда Аденге ағылып келді, онда олар негізінен өздерінің қауіпсіздігі үшін босқындар лагерьлеріне орналастырылды. Алайда лагерьдегі жағдай қиын болды, ал 1942 жылы тиф ауруы таралды. Лагерьдердің қажеттілігі 1947 жылдың желтоқсан айында, БҰҰ-ның еврей мемлекетін құру туралы декларациясынан кейін, Аден қаласында қатал тәртіпсіздіктер болған кезде, онда кем дегенде 70 яһуди өлтірілді және еврейлер кварталының көп бөлігі өртеніп, тоналды. Осы уақытқа дейін босқындардың барлығы дерлік Йемен мен Аден протекторатынан келген, бірақ қазір қаладағы еврейлерге қарсы күштеудің артуынан кейін көпшілігі кетуге тырысты. Бұл 1947 жылы шамамен 4500 адам болған халықтың санынан 1963 жылы 500-ден азға түсіп кеткенін көрсетті. "1947 жылғы оқиға үкімет саясатының бүкіл араб қауымымен, соның ішінде полиция күштерімен келіспейтінін көрсетті". 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы Израильге иммиграцияны өте қиын етті, өйткені Египет үкіметі Қызыл теңіз мен Суэц каналын жапты. 1949 жылы және атысты тоқтату туралы декларация жариялағаннан кейін Йемен, Аден және Протектораттан 12000 еврей лагерьлерге жиналды, содан олар күніне орташа есеппен 300-ге жуық Израильге "Солдат кілем" операциясы аясында әуемен жеткізілді.
There had been Jewish tribes in Aden and Yemen for millennia, where they had primarily constituted the artisans and craftsmen of these areas, but it was after the British occupation of 1839 that Aden became an important congregation. During the two World Wars the Jews in Aden had prospered while those in Yemen suffered. The Balfour declaration had encouraged increased Jewish immigration into the Holy Land, and as a result many of the Jewish communities from all over the Middle East sought a new home there. The Palestine issue had a serious effect on British prestige in Aden. During the Second World War, Jews from Yemen flocked in large numbers into Aden while en route to Palestine, where they were placed in refugee camps, primarily for their own safety. However conditions in the camps were difficult and in 1942 there was an outbreak of Typhus. The need for the camps was apparent when in December 1947, following the UN declaration for the creation of a Jewish state, there were serious riots in Aden Town, where at least 70 Jews were killed and much of the Jewish Quarter was burnt and looted. Until this point nearly all the refugees had been from Yemen and the Aden Protectorate, but now after the growing violence against Jews in the Town itself, most tried to leave. This was shown by the population figures which from a high of roughly 4,500 in 1947 less than 500 were left in 1963. "The 1947 incident found Government policies at odds with the whole Arab community, including those who manned the police forces". The 1948 Arab–Israeli War made immigration into Israel very difficult, as the Red Sea and Suez Canal were closed by the Egyptian government. By 1949 and after the declaration of a cease fire, 12,000 Jews from Yemen, Aden and the Protectorate were gathered in camps, from where they were airlifted on average 300 a day to Israel, in Operation Magic Carpet.
Сыртқы саясат мәселелері
Аден Қызыл теңіз бен Үнді мұхиты арасындағы маңызды кеме жолдарында стратегиялық тұрғыда орналасқан қала еді. Империя дәуірінде портың құндылығы Суэц каналы мен Үндістан арасындағы маңызды байланыс және жанармай толықтыру мүмкіндігін қамтамасыз етуде болды. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін де Аден Ұлыбританияның әлемдік қорғаныс желісіндегі маңызды актив ретінде саналды. 1958 жылға қарай Аден Нью-Йорктан кейін әлемдегі екінші ең жұқ жүргізілетін портына айналды, бұл аймақтағы британдық мұнай мүдделерін қорғаудағы маңыздылығын "бағалауға келмейтін" деңгейде сипаттады. Кіші Аден мұнай өңдеу зауыты Аден экономикасы үшін маңызды болды, себебі ол жылына 5 миллион тонна шикі мұнайды өңдей алатын және колонияның негізгі экспорт тауарындарының біріне айналды. Бұл зауыттың қауіпсіздігі Аден үкіметі үшін басты басымдық болып табылды. "Уақытша шара ретінде, Аден базасы Йемен азаматтық соғыспен бөлінген, Сауд Арабиясының патшалық үйі тұрақты билік орнатуға асықпаған, Ирак пен Сирия үкіметтері төңкеріске бейім, ал Мысырдың олармен арақатынасы белгісіз болған кезде тұрақтандырушы рөл атқарудың артықшылықтарына ие". Аденнің тарихының көп бөлігінде Біріккен Араб Республикасымен (БАР) қарым-қатынас ең маңызды мәселе болып келді. 1958 жылы құрылған БАР "Аденнің осы қиын аймақтағы британдық әскери база ретіндегі маңыздылығын арттырды" деп сипатталды. Алайда, БАР құрылғанға дейін Аден тұрғындары арасында араб ұлтшылдығының әсері күшейді. "1946 жылы студенттер Араб лигасының құрылған күнінің мерекесін мемлекеттік демалыс күні деп жарияламағанына наразылық білдірді". 1950-60 жылдары Аден алдындағы ең ауыр мәселе Йеменмен қарым-қатынас және Йеменнен жасалған шекаралық шабуылдар еді. Бірақ Йеменнің БАР-ға қосылуы жағдайды шиеленістірді және бірнеше саяси проблемалар тудырды. Колонияға көшіп келу жергілікті араб жұмыс күші үшін үлкен алаңдаушылық тудырды. БАР құрылғанға дейін Адендегі бейбітшілік шағын гарнизонның болуынан емес, наразылардың назарын аударушы араб орталықтарының болмауынан туындады. Алайда, Элизабет Монро сияқты кейбір заманауи авторлар британдықтардың Аденде болуы кері нәтиже бергенін, себебі ол араб ұлтшылдары үшін соғысқа себеп болатын жағдайға (casus belli) айналды деп санайды. Осылайша, Аден британдық бейбітшілік күш-жігерін қолдағанның орнына, аймақта британдықтарға қарсы сезімдердің күшеюіне себеп болды. "Кувейттегідей, жасы толы байлар британдық байланыстың артықшылықтарын бағалайды, бірақ жас араб ұлтшылдары мен белсенді кәсіподақтар оны ұятты деп санайды".
Aden was located in a vital strategic location, on the main shipping routes between the Red Sea and the Indian Ocean. During the days of Empire, the value of the port was in providing key communications and bunkering facility between the Suez Canal and India. Even after the independence of India, Aden continued to be regarded as a vital asset in Britain's worldwide defence network. By 1958, Aden was the second busiest harbour in the world, after New York City, described as having importance that "cannot be overestimated" while protecting British oil interests in the region. The Little Aden oil refinery was essential to the economy of Aden as it could process 5 million tons of crude oil annually and formed one of the Colony's only exports. The safety of this refinery was a clear priority for the government of Aden. "As a temporary expedient, the Aden base has the merits of a stabiliser at a moment when the Yemen is split by civil war, when the Saudi Royal house has not yet made itself a name for consistent rule, when the Iraqi and Syrian governments are prone to overnight revolutions and when Egypt's relations with both of them are uncertain". For much of Aden's later history, relations with the United Arab Republic (UAR) were of primary consideration. Its 1958 establishment was described as having "increased the importance of Aden as a British military base in this troubled corner of the world". However even before the formation of the UAR, Arab nationalism had been growing in the awareness of Adeni's. "In 1946, Students protested that the anniversary of the founding of the Arab league had not been made a public holiday". The most serious problem facing Aden in the late 50s and 60s was the relationship with the Yemen and Yemeni raids along the borders. But the adherence of Yemen to the UAR created a delicate situation and several political problems arose. Immigration into the Colony was a major concern of the local Arab workforce. Previously to the creation of the UAR, peace in Aden it was admitted came not from the presence of the tiny garrison, but from a lack of Arab poles of attraction for malcontents. However some contemporary writers, such as Elizabeth Monroe thought that the British presence in Aden may have been self defeating, as it provided a casus belli for Arab nationalists. So rather than supporting British peace efforts in the region, Aden was actually the cause of much anti British sentiments in the region. "As in Kuwait prosperous older men appreciate the advantages of the British connection, but young Arab nationalists and a vigorous trade union movement think it humiliating".
Адендегі ақша жүйесі
Британдық Үндістанның бір бөлігі болғандықтан, Британдық Үндістан рупиясы 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай Аденнің валютасы болды. 1951 жылы рупия шығыс африкалық шиллингпен алмастырылды, ол стерлинг шиллингімен бірдей шартта болды. Содан кейін, Оңтүстік Арабия Федерациясы құрылғаннан бастап, 1965 жылы жаңа Оңтүстік Арабия динары енгізілді, ол стерлинг фунтымен тең шартта болды. Оңтүстік Арабия динары ондық жүйедегі валюта болып, филске бөлінді. Аден 1967 жылдың 30 қарашасында Оңтүстік Йемен ретінде тәуелсіздік алды, бірақ Ұлттар Достастығына қосылмады, алайда Оңтүстік Арабия динары 1972 жылға дейін стерлинг фунтымен бір-бірлік теңдікте сақталды. 1972 жылдың маусым айында Ұлыбритания премьер-министрі Эдвард Хит стерлинг аймағын тек Ұлыбритания, Мэн аралы, Ла-Манш аралдары және Ирландия (сондай-ақ келесі жылы Гибралтар) қамтуға шешім қабылдады. Оңтүстік Йемен дереу өзінің валюталық бақылауын енгізіп, стерлинг фунтына байланыстырылған бекітілген бағамды тоқтатты. Алайда, Оңтүстік Йемен британдық заңнамада әлі де теңіздік стерлинг аймағының бір бөлігі ретінде тіркелді, ол 1979 жылға дейін Джеффри Хоу Ұлыбританияның барлық валюталық бақылауларын жойғанға дейін Ұлыбританиямен валюталық бақылау артықшылықтарын сақтаған аумақтардың тізімі болды.
Being an extension of British India, the British Indian rupee was the currency of Aden until shortly after India gained independence in 1947. In 1951, the rupee was replaced by the East African shilling which was on par with the shilling sterling. Then with the advent of the South Arabian Federation, a new South Arabian dinar was introduced in 1965 which was on par with the pound sterling. The South Arabian dinar was a decimal unit divided into fils. Aden became independent as the South Yemen on 30 November 1967 without joining the Commonwealth, but the South Arabian dinar continued at the one to one parity with sterling until 1972. In June 1972, the British Prime Minister Edward Heath unilaterally reduced the sterling area to include only the United Kingdom, the Isle of Man, the Channel Islands and Ireland (and Gibraltar the following year). The South Yemen reciprocated immediately by introducing its own exchange controls and ending the fixed peg to sterling. South Yemen was still however listed in British law as being part of the overseas sterling area, that being a list of scheduled territories which continued to enjoy some exchange control privileges with the United Kingdom right up until 1979 when Geoffrey Howe abolished all United Kingdom exchange controls.
Федерация және Аден колониясының соңы
Жоғарыда аталған көптеген мәселелерді шешу үшін, сондай-ақ империяның таратылуымен бірге жүрген өзін-өзі анықтау процесін жалғастыру мақсатында, Аден колониясы Шығыс және Батыс Аден протектораттарымен федерация құруы ұсынылды. Бұл арабтардың толық тәуелсіздік талаптарын басып тастауға, сонымен бірге британдықтардың сыртқы саясатты және Литтл-Адендегі BP мұнай өңдеу зауытын бақылауын сақтап қалуға септігін тигізер деп үміттенілді. Гарольд Макмиллан үкіметі дәстүрлі сұлтандар басымдық құратын федерация құру арқылы британдықтардың жанама басқаруын қамтамасыз ете алады деп санады, тіпті ол өзінің күнделігінде үкіметінің «сұлтандарды колонияны және оның маңызды қорғаныс нысандарын сақтауға көмектесу үшін» пайдалануды жоспарлағанын жазған. Алайда, Аден халқы қалалық, білімді, секулярлық және көбінесе солшыл болды, ал протектораттардың халқы ауылдық, көбінесе сауатсыз, діни және консервативті болды, бұл ұсынылған федерацияны үйлесімсіз етеді. Федерализмді алғаш рет колония мен протектораттардың министрлері ұсынды, олар мұндай бірігудің экономика, нәсіл, дін және тілдер жағынан тиімді болады деп мәлімдеді. Дегенмен, бұл қадам араб ұлтшылдығы тұрғысынан логикалық емес еді, себебі ол сайлауға дейін жасалды және Аден арабтарының, әсіресе көптеген кәсіподақтардың қарсылығына тап болды. Тағы бір мәселе – саяси дамудың үлкен айырмашылығы болды, өйткені Аден колониясы өзін-өзі басқаруға қарай қадам басқан, ал кейбір наразылардың пікірінше, автократиялық және артта қалған сұлтандықтармен саяси бірігу – кері қадам еді. Федерацияда Аден колониясының жаңа кеңесте 24 орынға ие болуы тиіс болды, ал әрбір он бір сұлтандық – алты орынға. Федерацияның баршасы Ұлыбританиядан қаржылық және әскери көмек алуға тиіс еді. Аден халқының көп бөлігі федерацияға қарсы болды, бұл ереуілдер мен наразылық шерулеріне әкелді, ал кеңес сайлауы федерацияны қолдаушылардың пайдасына бұрмаланды. Бастапқыда федерация заңсыз деп есептелді. 1963 жылдың 18 қаңтарында колония Оңтүстік Арабия Федерациясы құрамындағы Аден мемлекеті (араб. ولاية عدن Wilāyat ʿAdan) болып қайта құрылды. Осымен сэр Чарльз Джонстон Аденнің соңғы губернаторы лауазымынан кетті. Аденде колониялық кезеңде туған көптеген мәселелер федерация кезінде де шешілмеді. Ішкі тәртіпсіздіктер жалғасып, күшейді, нәтижесінде Адендегі төтенше жағдай туды және британдық әскерлердің толықтай кетуіне әкелді. Британдық үстемдік 1967 жылдың 30 қарашасында аяқталды. Федерация Оңтүстік Йемен Халық Республикасы болып қайта құрылды және Таяу Шығыстағы басқа бұрынғы британдық араб территориялары сияқты, Ұлттар Достастығына қосылмады.
To solve many of the above problems, as well as continuing the process of self determination that was accompanying the dismantling of the Empire, it was proposed that Aden Colony should form a federation with the protectorates of East and West Aden. It was hoped that this would lessen Arab calls for complete independence, while still allowing British control of foreign affairs and the BP refinery at Little Aden to continue. It was the hope of the government of Harold Macmillan that creating a federation that would be dominated by the traditional sultans would allow for indirect British control as he wrote in his diary that his government planned to use "the Sultans to help us keep the colony and its essential defence facilities". However, the population of Aden was urban, well educated, secular and generally left wing while the population of the protectorates were rural, mostly illiterate, religious and generally conservative, making the proposed federation a mismatch. Federalism was first proposed by ministers from both the colony and protectorates, the suggested amalgamation would be beneficial they argued, in terms of economics, race, religion and languages. However the step was illogical in terms of Arab Nationalism, for it was taken just prior to some impending elections, and was against the wishes of Aden Arabs, notably many of the trade unions. An additional problem was the huge disparity in political development, as at the time Aden colony was some way down the road to self government and in the opinion of some dissidents, political fusion with the autocratic and backward Sultanates was a step in the wrong direction. In the federation, Aden colony was to have 24 seats on the new council, while each of the eleven sultanates was to have six. While the federation as a whole would have financial and military aid from Britain. The federation was opposed by the majority of the people of Aden, leading to a series of strikes and protest marches while the elections for the council were rigged in favour of supporters of the federation. Right from start, the federation was seen as illegitimate. On 18 January 1963, the colony was reconstituted as the State of Aden (Arabic: ولاية عدن Wilāyat ʿAdan), within the new Federation of South Arabia. With this Sir Charles Johnston stepped down as the last Governor of Aden. Many of the problems that Aden had suffered in its time as a colony did not improve on federation. Internal disturbances continued and intensified, leading to the Aden Emergency and the final departure of British troops. British rule ended on 30 November 1967. The federation became the People's Republic of South Yemen, and in line with other formerly British Arab territories in the Middle East, it did not join the Commonwealth of Nations.
Жалпы сілтемелер
"Колониалдық есептер". Аден туралы баяндама: 1953 және 1954 жылдар, Корольдік кеңсесі, 1956. Пол Дреш. Қазіргі Йемен тарихы. Кембридж, Ұлыбритания: Кембридж университетінің баспасы, 2000. Р. Дж. Гэвин. Аден британдық үкімшілік астында: 1839–1967. Лондон: C. Hurst & Company, 1975. Джиллиан Кинг. Императорлық бекет: Аден: британдық сыртқы саясаттағы орны. Чатэм Хаус мақалалар сериясы, 1964. Х. Дж. Либенси. Арабиядағы басқару және құқықтық даму. "Жақын Шығыс журналы", 1955. Том Литтл. Оңтүстік Арабия: қақтығыстың аренасы. Лондон: Пэлл Молл баспасы, 1968. Элизабет Монро. Кувейт және Аден: британдық саясаттағы қарама-қайшылық. "Жақын Шығыс" журналы, 1964. Э. Х. Роулингс. Аденнің маңыздылығы. "Қазіргі заманғы шолу", 195, 1959. Джонатан Уокер. Адендегі көтеріліс: Оңтүстік Арабиядағы қатыгез соғыс 1962–67, Spellmount, 2004. Д. С. Уотт. Еңбек қатынастары және Адендегі кәсіподақтар: 1952–60. "Жақын Шығыс журналы", 1962.
Colonial Reports. Aden Report: 1953 & 1954, HM Stationery Office 1956. Paul Dresch. A History of Modern Yemen. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2000. R. J. Gavin. Aden Under British Rule: 1839–1967. London: C. Hurst & Company, 1975. Gillian King. Imperial Outpost: Aden: Its Place in British Foreign Policy. Chatham House Essay Series, 1964. H. J. Liebensy. Administration and Legal Development in Arabia. Middle East Journal, 1955. Tom Little. South Arabia: Arena of Conflict. London: Pall Mall Press, 1968. Elizabeth Monroe. Kuwayt and Aden: A Contrast in British Policies. Middle East Journal, 1964. E. H. Rawlings. The Importance of Aden. Contemporary Review, 195, 1959. Jonathan Walker. Aden Insurgency: The Savage War in South Arabia 1962–67, Spellmount, 2004. D. C. Watt. Labour Relations and Trade Unionism in Aden: 1952–60. Middle East Journal, 1962.