Кіріспе

Адам ауруы Книст дисплазиясы - 12- хромосомадағы COL2A1 генінің мутациясы салдарынан болатын карликоздың сирек кездесетін түрі. COL2A1 гені ІІ типті коллагенді өндіруге жауапты. COL2A1 генінің мутациясы скелеттің қалыпты емес өсуіне және есту және көру қабілетімен байланысты проблемаларға әкеледі. Kniest дисплазиясын басқа II типтегі остеохондродисплазиядан ерекшелейтін нәрсе - бұл ауырлық деңгейі және қысқарған ұзын түтікше сүйектердің ақымақ қоңырау пішіні. Бұл жағдайды алғаш рет 1952 жылы доктор Вильгельм Книст 3 жарым жасар қыздың жағдайын жариялады. Дәрігер Книст пациенттің сүйектері бұзылып, буындардың қимыл-қозғалысы қиындағанын байқады. Сондай-ақ, науқастың бойы қысқа, ал кейіннен көкжалақтың ажырауы мен глаукомадан соқырлық пайда болды. 1992 жылы пациенттің ДНК-сын талдау кезінде секвенирлеу COL2A1 генінің 12- экзонындағы дәнекерлеу орнын және 50- экзонында G-ден A-ға ауысуын қамтитын 28 негіз жұптар тізбесін жоюды анықтады. Бұл жағдай өте сирек кездеседі және 1 000 000 адамнан 1-ден аз кездеседі. Бұл аурудың еркектер мен әйелдерде болуы мүмкіндігі бірдей. Қазіргі уақытта Книст дисплазиясын емдеу әдісі жоқ. Книст дисплазиясының баламалы атаулары Книст синдромы, швейцариялық ірімшік кеміршегі синдромы, Книст хондродистрофиясы немесе II типті метатрофикалық карлизмді қамтиды.

Генетика

Фенотип Орналасу Гены/Локусы Гены/Локусы МИМ нөмірі Ұрпақтылық Фенотип МИМ нөмірі Фенотип карталау Кілті Книст дисплазиясы 12q13.11 COL2A1 120141 Автосомалық доминантты 156550 3

Механизм

Зерттеулер COL2A1 генінің мутациялануының барлық II типті хондролизплазияларға, соның ішінде Книст дисплазиясына себепші екенін көрсетті. Нүктелі мутациялар немесе COL2A1 домендеріндегі шплиц орындарының өзгеруі Kniest дисплазиясына әкеледі деп есептеледі. COL2A1 доменінің аумағы әдетте 12 және 24-экзон аралығында орналасқан. Сплис донорлық бетке пайда болған мутациялар осы бетке функцияны жоғалтуға әкеледі. Бұл экзонды өткізіп тастауға және амин қышқылдарын жоюға әкеледі. Бұл амин қышқылдарының жоғалуы проколлаген II құрылымының ауытқуына әкеледі. Құрылымы прокологен II құрылымы сияқты тұрақты емес және әдетте жылдам ыдырайды.

Отбасылық/ медициналық анамнез

Книст дисплазиясы аутосомалық доминантты жағдай. Бұл дегеніміз, бұл ауруды жұқтыру үшін, адамда мутацияланған геннің бір ғана көшірмесі болуы керек. Отбасылық анамнезі бар адамдарда бұл аурудың туыстық анамнезі жоқ адамдарға қарағанда жоғары қауіп бар. Геннің кездейсоқ мутациясы отбасылық анатомиясы жоқ адамға да осы ауруды жұқтыруы мүмкін.

Емдеу

Kniest дисплазиясы әр түрлі ағза жүйелеріне әсер етуі мүмкін болғандықтан, емдеу әдістері хирургиялық емес және хирургиялық емдеудің арасында әр түрлі болуы мүмкін. Пациенттер уақыт өте келе бақыланатын болады және пайда болған асқынуларға байланысты емдеу ұсынылады.

Соңғы зерттеулер

2015 жылы жақында шыққан мақалада 23 апталық жүктілікте ұрықтағы тұрақты нотокорд туралы айтылған. Ұрықтың омыртқа бағанасы ауытқуы, ұзын сүйектері қысқарып, сол аяғы тұмсық. Өлімнен кейінгі зерттеулер мен ультрадыбыстық зерттеулер нәтижесінде зерттеушілер ұрықтың гипохондрогенезден зардап шегуі мүмкін деп есептеді. Гипохондрогенез COL2A1 генінің мутациясы салдарынан ІІ типті коллагеннің қалыпты емес қалыптасуынан пайда болады. Әдетте, кеміршекті нотокорд адам денесіндегі сүйектік омыртқаларға айналады. COL2A1 генінің нәтижесінде II типті коллаген пайда болады, ол коллагеннен сүйекке ауысуда өте маңызды. Бұл зерттеушілер COL2A1 мутациясының салдарынан адам денесінде тұрақты нотокордты алғаш рет тапты.

Епоним

Ол Вильгельм Книсттің есімімен аталған.