Кіріспе

Лоуренс Реджинальд Алоуэй (17 қыркүйек 1926 – 2 қаңтар 1990) – ағылшын өнер сыншысы және кураторы, 1961 жылдан бастап Америка Құрама Штаттарында жұмыс істеді. 1950-ші жылдары ол Ұлыбританиядағы Тәуелсіз топтың жетекші мүшесі болды, ал 1960-шы жылдары АҚШ-тағы ықпалды жазушы және куратор ретінде танылды. Ол 1950-ші жылдардың ортасында алғаш рет «жаппай танымал өнер» терминін қолданды, ал 1960-шы жылдары «поп-арт» терминін өнердің сол заманғы халық мәдениетіне негізделгенін және одан бейнелердің күшіне сенімділік алғанын көрсету үшін пайдаланды. 1954 жылдан 1990 жылы қайтыс болғанға дейін суретші Сильвия Слейгке үйленген болатын.

Ерте өмір және білім

1943-1947 жылдары Оллоуэй Лондон университетінде өнер тарихын оқыды, онда ол болашақ сыншы және куратор Дэвид Сильвестрмен танысты. "Тоғыз абстрактты суретші" (1954) еңбегінде ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ұлыбританияда пайда болған конструктивистік суретшілерді насихаттады: Роберт Адамс, Терри Фрост, Адриан Хит, Энтони Хилл, Роджер Хилтон, Кеннет Мартин, Мэри Мартин, Виктор Пасмор және Уильям Скотт. Оллоуэйдің заманауи өмірдің нақты материалдарын бейнелейтін өнер теориясы бұқаралық ақпарат құралдары мен тұтынушылыққа деген қызығушылыққа жол берді. Оллоуэй 1952 жылы Independent Group-қа қосылды және "халықтық өнер" мен "жоғары өнер" арасындағы айналма байланыс туралы теориясын оқыды. 1955 жылдан 1960 жылға дейін Лондондағы Қазіргі заманғы өнер институтының директорының орынбасары болды. Ол "Коллаждар мен заттар" (1954) көрмесін ұйымдастырды. 1956 жылы Оллоуэй "Бұл ертең" көрмесін ұйымдастыруға көмектесті. 1958 жылы АҚШ-қа сапары кезінде көрген осы және басқа туындыларын талқылаған мақаласында ол алғаш рет "жаппай халықтық өнер" терминін қолданды.

АҚШ-тағы мансабы

1961 жылы американдық суретші Барнетт Ньюманмен байланысы арқылы Аллоуэйге Вермонт штатындағы Беннингтон колледжінде лекция оқуға шақыру ұсынылды. Ол және оның әйелі, реалист суретші Сильвия Слей, Бенингтонда бір жыл ғана тұрды, содан кейін Аллоуэй Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайының кураторы болып тағайындалды және 1966 жылға дейін осы қызметте болды. 1966 жылы Аллоуэй американдық өнердегі геометриялық абстракцияны минимализм, пішінделген кенеп және қатаң жиекті сурет арқылы көрсеткен «Systemic Painting» көрмесін ұйымдастырды. Ол «жалпы, геометриялық сипаттағы өте қарапайым, стандартталған формаларды қолданумен сипатталатын абстракт өнер түрін сипаттау үшін «жүйелі өнер» терминін енгізді, бұл формалар бірыңғай шоғырланған бейнеде немесе нақты көрінетін ұйымдастыру принципі бойынша жүйелі түрде қайталанады». Аллоуэй сонымен қатар Рой Лихтенштейн, Клас Ольденбург және Энди Уорхол сияқты абстрактты экспрессионизм мен американдық поп-арт өкілдерін ынталы түрде қолдады. Гуггенхайм мұражайының директоры Томас М. Мессер Аллоуэйдің Венеция биенналесіне дайындаған, негізінен мүсіндерден тұратын таңдауларын қабылдамағаннан кейін ол мұражайдан кетті. 1966–67 жылдары Аллоуэй Оңтүстік Иллинойс университетінің Карбондейл қаласындағы Көркемөнер мектебінің қонақ профессоры болып тағайындалды, онда Джон МакХейл мен Бакминстер Фуллер де жұмыс істеді.

Поп-арт терминінің пайда болуы

Поп-арт терминінің пайда болуы туралы Оллоуэй: «Бұл термин Англияда мен тарапымнан, әсіресе, бірақ тек көру қабілетіне қатысты емес, жаппай коммуникацияларды сипаттау үшін қолданылды» деді.

Өлім

Ол неврологиялық ауруға шалдығып, 1990 жылдың 2 қаңтарында 63 жасында жүрек тоқтауынан көз жұмды.