Кіріспе

Өнерді бағалауда маманданған адам – өнер сыншысы, өнерді талдау, түсіндіру және бағалауда маманданған тұлға. Олардың жазбаша сын-пікірлері немесе шолулары өнер сын-тәжірибесіне үлес қосады және газеттерде, журналдарда, кітаптарда, көрмелердің буклеттерінде, каталогтарда және веб-сайттарда жарияланады. Бүгінде кейбір өнер сыншылары кең аудиториямен байланысу және өнер туралы пікірталасты кеңейту үшін өнер блогтары мен басқа да онлайн платформаларды пайдаланады. Өнер тарихынан өзгеше, өнер сыншылары үшін институционалды оқыту жүйесі жоқ (шамалы ерекшеліктерден басқа); өнер сыншылары әртүрлі салалардан келеді және олар университетте оқыған немесе оқымаған болуы мүмкін. Кәсіби өнер сыншыларынан өнерді жіті байқау және өнер тарихы туралы терең білім күтіледі. Әдетте, өнер сыншысы көрмелерде, галереяларда, мұражайларда немесе суретшілердің шеберханаларында өнерді тамашалайды және Халықаралық өнер сыншылары қауымдастығының ұлттық бөлімшелеріне мүше болуы мүмкін. Өнер сыншыларының көбінесе жазу арқылы табыс табуы өте сирек. Өнер сыншыларының пікірлері өнерге қатысты мәселелер бойынша пікірталастарды қозғауға жарайды. Осы себепті, өнер журналдары мен газеттерде жазатын өнер сыншыларының көзқарастары өнер мен мәдениетке қатысты қоғамдық пікірсайысқа үлес қосады. Өнер коллекционерлері мен демеушілер көбінесе олардың қарастырып отырған өнеріне деген құндылығын арттыру үшін мұндай сыншылардың кеңесіне жүгінеді. Көптеген қазіргі танымал және белгілі суретшілер өз замандастарының өнер сыншыларынан танылмаған, көбінесе олардың өнері оларға әлі түсінікті болмаған немесе ұнамайтын стильде болғандықтан. Керісінше, кейбір сыншылар жаңа өнер бағыттарын түсіндіруге және насихаттауға көмектесу арқылы ерекше маңызға ие болды – мысалы, Роджер Фрай пост-импрессионизм қозғалысымен, ал Лоуренс Аллоуэй поп-артпен.

Даулар

Джеймс Элкинстің пікірінше, институционалдық, контексттік және коммерциялық критерийлерге негізделген өнер сыны мен өнер тарихы арасында ерекшелік бар; өнер сынының тарихы университеттерде оқытылады, бірақ өнер сынының практикасы академиялық ортадан мүлдем шығарылған. Бұл мәселеге қатысты Агнешка Гратцаның да зерттемесі бар. Джеймс Элкинстің сөзіне сәйкес, кіші және дамып келе жатқан елдерде газеттегі өнер сыны көбінесе өнер тарихының орнында қолданылады. Джеймс Элкинстің көзқарасы оның жеке өнер тарихымен және өнер тарихшыларымен байланысын көрсетеді, ал «Өнер сыны неге келді?» еңбегінде ол өнер тарихшылары мен өнер сыншылары арасындағы қақтығысты одан әрі айқындайды, олардың біріншілері екіншілерін көбінесе дереккөз ретінде сілтемейтінін, ал екіншілерінің сілтететін академиялық саласы жоқ екенін көрсетеді.