Кіріспе

Калифорнияның оңтүстігінде жер сілкінісі болды.

Жер сілкінісі

Негізгі соққы Пуэнте-Хиллздің солтүстік-батыс шекарасына жақын, Уиттиер-Нарроуздың солтүстігінде болды. Бірінші қозғалыс полярлықтары және телесейсмикалық P және S толқындарының модельдеуі соққыға жауапты итермелі жарықшақтың шығыс-батыс бағытында, 25° солтүстікке қарай еңкейгенін анықтады. Соққы батыс-солтүстік-батыс бағытындағы Уиттиер жарықшағының жанында орналасқан, ол негізінен жылдамдыққа байланысты жарықшақ, бірақ кішігірім итермелі компоненті де бар. Лос-Анджелес қаласының көп бөлігінде Меркалли интенсивтілігінің VI (күшті) немесе VII (өте күшті) деңгейлеріндегі дірілдер сезілді, бірақ Уиттиерде VIII (ауыр) ММИ деңгейлеріне сәйкес әсерлер тіркелді. Ескі сауда ауданы ең көп зардап шекті, себебі бұл ең көне ғимараттар еді және 1929 жылғы Уиттиер жер сілкінісінде де ауыр зақымдар алған. Бұл соққы Норвок жарықшағындағы қозғалыс нәтижесі болуы мүмкін. Барлығы сегіз адам қаза болды, ал үйлердің қирауы айтарлықтай болды. Лос-Анджелес, Оранж және Вентура округтерінде 123 үй және 1347 пәтер толығымен қирады, ал тағы 513 үй және 2040 пәтер зақымдалды. 605 тас жолындағы көпірді тексеру кезінде тіреу бағаналарында сынықтар анықталды, нәтижесінде уақытша жабылды және 28 басқа көпірге де аз көлемде зақым келді. Басқа да көп кездесетін зақымдардың ішінде 1000-нан астам газ ағып шығу оқиғалары (көптегені өртке әкелді), жоғары кернеулі подстанциялардың керамикалық элементтерінің сынуы және телефон желілерінің жүктеме артуы болды.

Қатты қозғалыс

Калтех ғалымдары оқиғаны бүкіл аймаққа орналастырылған он екі күшті қозғалыс сенсорының кластерінде тіркеді, барлығы 87 арнадан дерек жиналды. Осы құралдардың тоғызы Калтех кампусында, екеуі тоғыз қабатты 180-ғимараттағы реактивтік қозғалтқыш зертханасында (кампустан солтүстік-батысқа қарай он миль қашықтықта) және соңғы құрылғы батысқа қарай 5 км қашықтықтағы төбеге орналастырылды. Осы бірліктерден алынған акселерограммаларды зерттеу көрсеткендей, ең күшті дірілдеу 4–5 секундқа созылған. Вертикальді үдеулер салыстырмалы түрде жоғары деп есептелді, ал алдын ала талдау (цифрлық өңдеуден бұрын) негізгі сілкіністің күрделі екенін көрсетті, P толқындарының екі тізбегі 1,4–1,8 секунд интервалмен келді. Ұлттық күшті қозғалыс аспаптар желісі (NSMIN) (АҚШ Геологиялық қызметі және басқа ұйымдармен бірлескен жоба) Лос-Анджелес аймағындағы 52 күшті қозғалыс стансасын бақылады. Көптеген стансалар оқиғаны сәтті тіркеді, ал негізгі сілкініске ең жақын орналасқан Гарви су қоймасындағы тас алаңы 0,47 g көлденең үдеудің ең жоғары мәнін тіркеді. Альгамбрадағы он екі қабатты болаттан жасалған ғимараттың жертөлесінде, ортаңғы қабатында және жоғарғы жағында акселерографтар орнатылған. Жоғарғы қабаттағы құралдар 1971 жылғы Сан-Фернандо жер сілкінісі кезінде 0,18 g үдеуді, ал алтыншы қабаттағы құралдар Уиттиер сілкінісі кезінде 0,47 g үдеуді тіркеді. Уиттиердегі (7215 Bright Ave.) он қабатты темірбетон ғимараттың жертөлесіндегі көрсеткіш 0,63 g құрады.

Кейінгі толқындар

Үш күннен кейін, 4 қазанда 5,2 магнитудалы жер сілкінісі болды, ол Альгамбра, Пико Ривера, Лос-Анджелес және Уиттиерде қосымша зақымдарға әкелді. Меркалли қарқындылық шкаласы бойынша сілкіністің әсері VII (өте күшті) деңгейінде бағаланды – мұнаралардың бұзылуы, терезелердің сынуы және Сан-Габриэль азаматтық аудиториясындағы екі қоңырау мұнарасының құлауы тіркелді. Бұл оқиға бірнеше адамның жарақаттануына және тағы бір адамның қаза болуына себеп болды. Келесі жылдың 11 ақпанында болған тағы бір шағын жер сілкінісі Пико Ривера, Пасадена және Уиттиерде мұнараларды зақымдады, терезелерді сынатырды, гипсокартон қабырғаларды жарылды және кейбір үйлердің іргетасын қиратты.

Басқа іс-шаралар

1929 жылғы Уиттиер жер сілкінісі 8 шілдеде болды, жергілікті магнитудасы 4,7 және Меркалли қарқындылық шкаласы бойынша ең жоғары сезілген қарқындылығы VII (өте күшті) болды. Дүмпуі белгілі бір тереңдікте болды және қаланың оңтүстік-батысында ең қатты сезілді, онда бір мектеп және екі үй ауыр зақымдар алды, ал басқа үйлердің мұржалары құлады. Санта-Фе-Спрингс қаласында мұнай мұнаралары зақымдалып, жер бетінде қысқа жарықтар пайда болды. Бұл жер сілкінісі Вильсон тауынан Санта-Анаға дейін, Гермоса жағасынан Риверсайдқа дейін сезілді. Алғашқы бірнеше сағатта көптеген серпілістер болды және олар 1931 жылдың басына дейін жалғасты.

Салдары

Қайта құруға көмектесу үшін қаражат жинау мақсатында Уиттиер қаласы 521 акрлық жер сілкінісінен кейінгі қалпына келтіру дамыту аймағын құруды бекітті. Осы бастама арқылы мүлік салығынан түсетін кірістер бастапқыда белгіленген алушылар – округ пен мектептерге емес, қалаға бағытталады. Бұл келісім 2037 жылға дейін күшінде болады. Уиттиер тар жер сілкінісінен кейін көп ұзамай "Уиттиер консервациясы" атты коммерциялық емес ұйым құрылды. Бұл ұйым қаланың тарихи құрылыс стилін сақтауға көмектеседі. Жер сілкінісі кезінде Харви пәтерлері сияқты бірнеше маңызды ғимараттар қирады. Олар 19 ғасырда қолмен жасалған кірпіштермен салынған, ал оларды жасауға қолданылған саз Сан-Габриэль өзенінен алынған. Консервация бұл кірпіштерді тарихи құндылығы үшін ғана емес, сонымен қатар эстетикалық тұрғыдан да сақтап қалудың маңызды екенін сезінді. Гринлиф даңғылы мен Хэдли көшесінің қиылысындағы тарихи пәтерді қайта құру үшін кірпіштерді сақтап қалуға күш салынды. Олар ғимаратты соңғы бұзу кезінде пайдалы кірпіштерді алып кетуге жол бермеу үшін 15 000 доллар жұмсады. Кірпіштер тазаланып, пәтерді қайта құруға дейін сақтауға қойылды. "Уиттиер консервациясы" Хэдли ауданының қайта жоспарлануына да қатысып, жаңа көппәтерлі үйлердің салыну қарқынын бақылауға көмектесті.

Танымал мәдениетте

Сполдинг Грей "Қораптағы жәндік" фильмінде жер сілкінісіне қатысты өзінің басынан өткендерін айтты.