Калифорния университеті кітапхана жүйесі: зерттеулер мен білім берудегі рөлі
University of California Libraries
Калифорния университетінің кітапханалары – әлемдегі ең ірі академиялық жүйе. 40 млн-нан астам кітап, 10 кампустағы 100 кітапхана зерттеулерге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорния университеті әлемдегі ең ірі академиялық кітапхана жүйесін басқарады. Ол он кампустағы 100 кітапханада 40,8 миллионнан астам баспа кітабын қамтиды. Бұл кітапханалардың мақсаты Калифорния университетінің кампустарындағы зерттеу және оқыту процесіне көмектесу болып табылады. Әрбір кампус кітапханасы дербес болғанымен, олар (UC кітапхана жүйесі арқылы) сақтау, компьютерлік каталогтау, цифрлық кітапханалар және басқару салаларында бірлесіп жұмыс істейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, әр кампус өз кітапхана каталогын жүргізіп, сонымен бірге жүйелік біріккен каталог Melvyl-ге қатысқан. 2021 жылдың 27 шілдесінде барлық он кампус Ex Libris Alma/Primo платформасын негізге алған бірыңғай жүйелік кітапхана каталогы UC Library Search-ты пайдалануға кірісті. UC кітапханалары California Digital Library (CDL) деп аталатын цифрлық кітапхананы да басқарады. Олар сонымен қатар арнайы коллекцияларды және ғылыми зерттеулерге қатысты құжаттардың электрондық архивтерін сақтайды. Арнайы коллекцияларға Калифорния тарихына қатысты тарихи мұрағаттар, федералдық депозитарийлер, құқық кітапханалары, медициналық және ғылыми зерттеулерге арналған мамандандырылған коллекциялар, сондай-ақ түрлі мерзімді басылымдар кіреді. Кітапхана жүйесінің басты мәселесі – ғылыми журналдарға жазылу құнының өсуі және мақалалардың дерекқорларын пайдалану бағасы. Кітапхана ғылыми зерттеулерді онлайн форматта, негізінен eScholarship деп аталатын цифрлық репозиторий арқылы жариялауға бастама көтеріп келеді. Физикалық коллекциялар UC кампустарының барлық жеріне шашырап орналасқан. Олардың коллекциялары мен жеке кітапхана ғимараттары төменде тізімделген. 1980 жылдары кампустағы кітапхана ғимараттарындағы тығыздықты азайту мақсатында UC жүйесі екі аймақтық кітапхана құрылысын салды: UC Берклидің Ричмонд далалық станциясындағы Солтүстік аймақтық кітапхана (1982 жылы ашылды) және UCLA кампусының батыс жағындағы Оңтүстік аймақтық кітапхана (1987 жылы ашылды). 2019 жылғы мәліметтер бойынша Солтүстік аймақтық кітапханада 7,4 миллион том, ал Оңтүстік аймақтық кітапханада 6,5 миллион том сақталған. Әрбір құрылыс өзінің аймағындағы барлық UC кампустарынан түсетін материалдарды қабылдайды және климаттық бақылау және жоғары тығыздықтағы стеллаждармен жабдықталған. Кітаптар екі қатарға тізіліп, орынды тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін ретпен орналастырылған (бірақ дәстүрлі кітапханалық каталогтау жүйелері сияқты интуитивті емес). Осы себепті, кездейсоқ қарауға тыйым салынған, ал стеллаждарға тек кітаптарды дұрыс алып, орнына қоюды білетін кітапхана қызметкерлерінің ғана кіруіне рұқсат етіледі. Пайдаланушылар материалдарды оқу залына немесе өз кампустарындағы кітапханаға тапсырыс беруі керек.
The University of California operates the largest academic library system in the world. It manages more than 40.8 million print volumes in 100 libraries on ten campuses. The purpose of these libraries is to assist research and instruction on the University of California campuses. While each campus library is separate, they share (through the UC library system) facilities for storage, computerized indexing, digital libraries and management. Historically, each campus maintained its own library catalog and simultaneously participated in the systemwide union catalog, Melvyl. On July 27, 2021, all ten campuses went live with UC Library Search, a unified systemwide library catalog based on the Ex Libris Alma/Primo platform. The UC libraries also manage a digital library, the California Digital Library or CDL. They also hold special collections and electronic archives of research documents. Special collections include historical archives on California history, federal depositories, law libraries, specialized collections for medical and scientific research, and a series of periodicals. A major concern of the library system is the rising cost of scientific journal subscriptions, and the costs of renting article databases. The library is leading an effort to publish science research online in a persistently available electronic format, primarily through a digital repository called the eScholarship repository. The physical collections are scattered across the UC campuses. Their collections and stand alone library buildings are listed below. In the 1980s, to relieve overcrowding in existing on campus library buildings, the UC system constructed two regional library facilities: the Northern Regional Library Facility at UC Berkeley's Richmond Field Station (opened 1982), and the Southern Regional Library Facility on the western edge of the UCLA campus (opened 1987). As of 2019, Northern Regional Library Facility is home to 7.4 million volumes, while Southern Regional Library Facility is home to 6.5 million. Each facility receives items from all UC campuses in its respective region of the state, and has climate controls and high density stacks. Items are shelved two deep and are arranged in a sequence that results in efficient use of space (but is not quite as intuitive as traditional library indexing systems). As a result, casual browsing is prohibited, and the shelves are accessible only by library clerks trained to retrieve and put back items properly. Users must page materials to an on site reading room or to a library at their home campus.
Саясат
UC кітапхана жүйесіндегі көптеген кітапханаларда ашық кітап қоймалары бар, және бұл жұртшылыққа зерттеу жұмыстарын жүргізуге және оқуға тегін мүмкіндік береді. Сонымен қатар, барлық кампустар Калифорния штатының кез келген тұрғынына кітапхана карточкасына өтініш беруге және сол кампустағы кітапханалардан шектеулі мерзімге кітап алу құқығын алуға мүмкіндік береді, бірақ мұндай карточкалар әдетте ақылы болады. Материалдарды UC кампустарының кітапханалары арасында немесе аймақтық кітапханалардан кітапханааралық қарыз арқылы алуға болады; әдетте студент немесе университет қызметкері сынбас, резервте жоқ затты тапсырыс бере алады және оны бірнеше күн ішінде алуға мүмкіндік алады. Кітаптарды кампустар арасында жеткізуге бір күннен бір аптаға дейін уақыт жұмсалады.
The UC library system has open stacks at most libraries, and permits free research and reading by the public. In addition, all campuses allow any California resident to apply for a library card and thus gain limited borrowing privileges for libraries on that campus, although there is typically a charge for these cards. Materials may be borrowed between the UC campus libraries or from the regional library facilities through interlibrary loan; it is generally possible for a student or other university associate to order a nonfragile, unreserved item and have it within a few days. Books may take between a day to a week to be delivered between campuses.
Калифорния университетінің кітапханашылар қауымдастығы
Калифорния университетінің кітапханашылар қауымдастығы (LAUC) – Калифорния университетінің кітапхана жүйесінде кем дегенде жарты уақыт жұмыс істейтін кітапханашылардың бүкіл штаттық ұйымы. Әрбір кампус өз бөлімшесін де қолдайды. Кітапханашылар академиялық қызметкерлер болып тағайындалады, бірақ профессорлық құрамға жатпайды. LAUC-тің мақсаттары: университетке кәсіби және басқару мәселелері бойынша кеңес беру, Калифорния университетінің кітапханашыларының құқықтары, жеңілдіктері және міндеттері туралы ұсыныстар енгізу, сондай-ақ Калифорния университетінің кітапханашыларының кәсіби біліктілігін толыққанды пайдалануға көмектесу. LAUC өз мүшелеріне кітапханашылардың ғылыми зерттеулерін және кәсіби дамуын қолдау үшін зерттеу гранттарын да тағайындайды.
The Librarians Association of the University of California (LAUC) is the statewide organization of librarians employed at least half time in the UC Library system. Each campus also supports its own division. Librarians are academic appointees but not faculty. LAUC's objectives are to: advise the university on professional and governance matters, to make recommendations concerning UC librarians’ rights, privileges, and obligations, and to promote full utilization of UC librarians’ professional abilities. LAUC also awards research grants to its members to support librarian research and professional development.