Кіріспе

Массачусетс университетінің кітапханасы, Амхерст

В. Э. Б. Дю Бойс кітапханасы – Массачусетс университеті Амхерстінің үш кітапханасының бірі, қалғандары – Ғылым және Инженерлік кітапхана және Маунт-Ида кампусындағы Уодсворт кітапханасы. В. Э. Б. Дю Бойс кітапханасы негізінен гуманитарлық және әлеуметтік-тәртіптік ғылымдар салаларындағы ресурстарды қамтиды. 28 қабаттан тұратын және 286 фут 4 1/8 дюйм (шамамен 88 метр) биіктігіндегі бұл ғимарат, Индонезияның Джакартадағы Ұлттық кітапханасынан (414 фут, 126 метр) және Қытайдың Шанхай кітапханасынан (348 фут, 106 метр) кейін әлемдегі үшінші ең биік кітапхана болып табылады. Тек биіктігі бойынша қарағанда, Джакарта мен Шанхай кітапханаларының екеуі де 24 қабаттан тұрады. В. Э. Б. Дю Бойс кітапханасы сонымен қатар ең биік академиялық зерттеу кітапханасы деп есептеледі (UMass оны ең ірісі деп мәлімдегеніне қарамастан) және әлемдегі 32-ші ең биік білім беру ғимараты. Ғимаратта әртүрлі басшылар мен студенттік қызметкерлер басқаратын қауіпсіздік қызметі бар. UMass кітапханаларының қазіргі қорларында 4 миллионнан астам атау және 9 миллионнан астам жекелеген экземпляр бар, сондай-ақ 200 000-нан астам онлайн журналға, 1 700 000-нан астам электрондық кітапқа және 500-ден астам деректер базасына қол жеткізу мүмкіндігі қарастырылған. Бес колледж консорциумының құрамында UMass Amherst кітапханалары консорциумдағы әріптестерінің материалдарына қол жеткізе алады: Амхерст колледжі, Гэмпшир колледжі, Маунт Холиоке колледжі және Смит колледжі. Студенттер кітапханааралық қарыз беру қызметтерін пайдаланып, бес колледж жүйесінен тыс және бүкіл әлемдегі кітапханалардан материалдар ала алады.

Тарих

Массачусетс Амхерст университеті 1960 жылдары экспоненциалды түрде өсе бастаған кезде, кітапхана жүйесінің болашаққа қадам басуы үшін үлкен университет кітапханасының қажеттігіне келісті. Кітапхананың дизайнын жасаған Эдвард Дюррел Стоун, Бостон кітапханасының консультанты берген ұсыныстарды орындады. Консультант университетке студенттердің өсіп келе жатқан сұранысын қанағаттандыру үшін шамамен 310,000 шаршы фут көлемдегі ғимарат қажет екенін ұсынды. 1969 жылдың сәуір айында құрылыс жұмыстары басталды, ал ғимарат 1973 жылы жұртшылыққа ашылды, ал 1974 жылы ресми түрде пайдалануға берілді. 1979 жылдың қыркүйегінде сол кездегі канцлер Генри Коффлер ғимараттың сыртқы қасбетінен кірпіштердің түсіп қалуына байланысты туындаған "қабыршақтану" мәселесін шешу үшін ғимаратты жабуға бұйрық берді. Ең маңызды және жиі қолданылатын кітаптар бұрынғы Гудэлл кітапханасының қоймасына (ғимаратқа іргелес орналасқан) және кітапхана бөлімдерінің көп бөлігіне көшірілді. Ғимаратта қалған кітаптарды алуға рұқсат етілген қызметкерлерден басқа ешкімге кірпейтін болды. 1979 жылдың желтоқсанында ғимарат қайта ашылды, бірақ кіруге рұқсат беру үшін ең жоғары сыйымдылығы 500 адамды құрады және арнайы билет қажет болды. 1983 жылы университет ғимараттың кірпіш қаптамасын күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін штат заң шығарушы органынан 2,5 миллион доллар қаражат алды. Бұл қаражат ғимараттың негізгі вестибюлін қайта жаңартуға және алғашқы бірнеше қабаттарын қайта құруға да жұмсалды. 1985 жылы ғимарат толыққанды пайдалануға берілді, ал студенттер мен қызметкерлер 1986 жылы ғимараттың ішін тазалау және жаңарту мақсатында "Жаппай өзгеріс" атты бастаманы іске қосты. Ғимарат бастапқыда Университет мұнарасы кітапханасы деп аталды, бірақ 1994 жылы студенттердің танымал қозғалысының нәтижесінде В.Е.Б. Дю Бойс кітапханасы деп қайта аталды. Кітапханаға В.Е.Б. Дю Бойс есімін берудің орындылығы туралы қызу пікірталас болды, себебі ол АҚШ Коммунистік партиясымен байланысы бар еді. Университет саясаты сонымен қатар университетке елеулі үлесін қосқан адамдарға арнау рәсімдерін жүргізуді көздеді. Әкімшілік арнаудың практикалық себептеріне назар аударғанмен, студенттер оның империализм мен капитализмге қарсы күрестегі коммунистік көзқарастарына баса назар аударды. Кітапхананы Дю Бойс есімімен атаудың орындылығы туралы әкімшілік, студенттер және жұртшылық арасында көптеген даулар болды, бірақ ақырында арнау жеткілікті қолдауға ие болды және бүкіл қоғамдық қауымдастық тарапынан бірнеше күн бойы тойланды. "Арнайы коллекциялар" бөлімінде көрнекті афроамерикалық ғалым, жазушы және қоғам қайраткері В.Е.Б. Дю Бойс қағаздары мен естеліктері сақталады, олар бұрынғы канцлер Рэндольф Бромери, Дю Бойспен достық қарым-қатынаста болған адам, сатып алынған. Кітапхана сонымен қатар конгрессмен Сильвио О. Конте, Хорас Манн Бонд, Кеннет Р. Файнберг және Дэниел Эллсбергтің қағаздары сияқты әлеуметтік мәселелерге қатысты басқа да маңызды коллекциялардың сақтаушысы болып табылады.

Жалпы ақпарат

Кітапханада бірнеше компьютерлік зертханалар, оқу-әдістемелік орталық, жазу орталығы, Цифрлық медиа зертханасынан жабдықтарды алу мүмкіндігі, Цифрлық стипендия орталығы (бұрынғы Суреттер жинағы кітапханасы) және IT қолдау бюросы бар. Жоғарғы қабаттарда гуманитарлық және әлеуметтік-ұдайы ғылымдарға, соның ішінде Шығыс Азияның мол жинағына, өнер жинақтарына, UMass диссертациялық архивіне және "SCUA" – Арнайы жинақтар мен Университет мұрағаты арналған әртүрлі академиялық салалар бойынша кітаптар орналасқан. Кейбір қабаттарда аспиранттар мен докторантурадан кейінгі зерттеушілерге жеке оқу үшін арналған кеңселер мен оқу кабиналары да бар. Кітапхана 26 қабатында сабақтар, жазу семинарлары және қосымша оқу материалдары ұсынады. Кітапхананың ең жоғарғы қабаттары кампустың және айналасындағы Пионер аңғарының панорамалық көрінісін тамашалауға ниеттенгендер үшін танымал орын. 23-қабат ең биік қабат болғандықтан, ол ерекше танымал, себебі одан меценаттар ғимараттың барлық төрт жағынан аңғарға көрініс тамашалай алады. Кітапханаға UMass Amherst және 5 колледж студенттері қалыпты оқу жылында аптаның жеті күні кіре алады. Бұл ғимарат қоғамдық кітапхана болып табылады, сондықтан 18 жасқа толған Массачусетс штатының азаматтары ғимараттың көп бөлігіне және оның материалдарына қол жеткізе алады. Оқырман билетіне онлайн немесе кітапханада өтініш беруге болады. 2003 жылдан бері ғимараттың шатырында қара құстар ұялайды және олардың ұясын тікелей эфирде көрсету үшін камера орнатылды. 2011 жылы төменгі қабаттағы 25-бөлме "Топтық оқыту сыныбына" айналдырылды, ол шамамен 75 студентті қабылдай алады. 2017 жылдың күзгі семестріне дейін кіреберіс жаңартылып, жаңа цифрлық дисплейлер мен ақпараттық бюро орнатылды, 5-қабатта Graduate Commons ашылды және мұрағат үшін қосымша оқу кеңістігі дайын болды. STEM саласына қатысты жинақтың көп бөлігін қамтитын Ғылым және Инженерлік кітапхана Ледэрл ғылыми-зерттеу орталығының төменгі қабатында орналасқан.

Білім алу ортақ

W. E. B. Дю Бойс кітапханасының ерекшелігі – 2005 жылы ашылған, төменгі қабатта орналасқан Білім беру орталықтары. Бұл орталық кампустағы көптеген бөлімдер ұсынатын ресурстарға орталық қол жеткізуді қамтамасыз етеді, оның ішінде кітаптарды беру/резервтеу/кітапханалар аралық несиелер, Жазу орталығы, анықтама және зерттеу жөніндегі көмек, көмекші технологиялар орталығы, ақпараттық технологиялар жөніндегі көмек бюросы және Білім беру орталықтары мен техникалық қолдау бюросы. Білім беру орталықтарының ауданы 30 000 шаршы футтан астам, онда 450 орын бар. Студенттердің бірлесіп жұмыс істеуі үшін резервтеуге болатын 18 топтық оқу бөлмесі бар, сонымен қатар Mac және PC компьютерлерімен жабдықталған 200-ден астам жұмыс станциясы бар. Компьютерлерге кең ауқымдағы бағдарламалық қамтамасыздар орнатылған, олар жеке және бірлескен жұмыс үшін әртүрлі конфигурацияларда орналасқан. 2008 жылы бүкіл ғимаратта сымсыз интернет желісі пайда болды. Солтүстік бөлігінде топтық жұмыс үшін арналған түрлі отыру орналасулары мен теледидар экрандарынан тұратын микроклимат аймағы да орналасқан. Освальд Типпо кітапханасының ауласына осы қабаттан кіруге болады, онда Томас Матсуданың 1999 жылы жобалап, 2000 жылы орнатқан «Тауларда Будда іздеуі» атты мүсіні орналасқан.

Мифтерді құру

Ғимарат 1973 жылы ашылғаннан бері бірнеше аңызға тоналды, олардың ең танымалсы – «Батып бара жатқан кітапхана» аңызының бір түрі. Оған сәйкес, сәулетші ғимарат жобасында кітаптардың салмағын ескермегендіктен, ғимараттың негізі шөгіп қалған. Бұл көптеген университет кітапханаларына байланысты кең таралған, бірақ жалған аңыз. Кірпіштердің сынығынан ғимараттан кірпіштер түсіп, жердегі адамдарға тиеді деген жалған пікір қалыптасқан. Шындығында, кейде кірпіштердің ұсақ бөліктері түсіп жатса да, толық кірпіш ғимараттан түскен емес. Ғимаратқа ерекше карел қабаттарын қосу оның бастапқыда кітапхана емес, кеңсе ғимараты ретінде жобаланғаны және жоспарлар шатасқан деген сенімге әкелді. Ғимарат үш бірлік бойынша жұмыс істеу үшін жобаланған: екі қабатта ұқсас тақырыптар бойынша кітаптар орналасса, ал үшінші карел қабатында осы материалдармен байланысты бөлімдер мен кітапханашыларға арналған орындар болған. Алайда, бұл жоспар толыққанды жүзеге аспады, карелдер қазіргі таңда аспиранттар мен профессорлардың тыныш оқуына арналған кеңістік ретінде пайдаланылады. Бұл аңыз Чикагодағы Durell фирмасы салған Standard Oil ғимаратынан (қазір Aon Center) кейін одан әрі күш алды, ол да мармармен қапталған ұқсас дизайнға ие.

Жаңартулар

Ғимарат тұңғыш рет салынғаннан бергі жылдар аралығында кітапханада көптеген жөндеулер мен жаңартулар жасалды. Бұл жаңартуларға жаңа кіреберіс, толығымен жаңа лифт жүйелері, су шашырату және өрт сөндіру жүйесі, қайта жабдықталған кафе, сондай-ақ электр жаңартулары мен HVAC жүйесі кірді. Кітапхананың батыс жағындағы Оңтүстік колледж ғимаратының жөнделуімен бірге жаңа жүк тиеу алаңы мен қызметтік кіреберіс салынып жатыр. 2017 жылы Цифрлық зерттеу орталығы және Бірінші курс жазу бағдарламасы (бұрын Бартлетт залында орналасқан) тиісінше алтыншы және он екінші қабаттарға көшірілді, ал он үшінші қабаттағы Оқу ресурстары орталығына қосымша кеңістік беру үшін жөндеу жұмыстары аяқталды.