Кіріспе

Литтл-Бэй – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдің шығыс жаққа орналасқан шағын қаласы. Литтл-Бэй Сиднейдің орталық бизнес ауданынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 шақырым қашықтықта жатыр және Рэндвик қалалық әкімшілігінің құрамына кіреді. Литтл-Бэй – Ботани-Бей шығанағының солтүстігіндегі жағалау маңындағы елді мекен. Бұл қаланың аты, сол жердегі шағын жағажайы бар Литтл-Бэй деп аталатын географиялық нысаннан шыққан. Бұрын Литтл-Бэйде орналасқан Принс Генри ауруханасы бұл аймақтың танымал нысаны болған.

Тарих

Литтл-Бэй аймағы алғаш рет 1881-1882 жылдары Сиднейдегі шешек індеті кезінде, ауруға шалдыққандардың денсаулырақ байланыстарындарын оқшаулау үшін санитарлық лагерь ретінде пайдаланылды. Бастапқыда жағажайда "шатыр қаласы" құрылды, бірақ үкімет инфекциялық ауруларды емдеу үшін мұнда тұрақты аурухана салуды шешті. Литтл-Бэй орналасқан жері елді мекендерден шалқап, бірақ Сиднейге жеткілікті жақын болғандықтан, идеалды таңдау болды. Бұл аурухана 1900 жылы Сиднейде болған оба індеті және 1919 жылы Еуропадан оралған солдаттармен бірге келген тұмау вирусы кезінде ерекше құнды болды. 1934 жылы Жағалау ауруханасы Принс Генри ауруханасы болып өзгертілді. 2001 жылы қызметтер Сиднейдегі Принс Уэльс ауруханасына көшірілді, ал аурухана орны тұрғын үйлер салуға қолданыла бастады. Қазіргі таңда Жағалау/Принс Генри кезеңінен қалған он тоғыз мұралық ғимарат сақталған. Аурухана кезеңінен қалған екі ескерткіш әлі де бар. Олардың бірі – Литтл-Бэйдің оңтүстігінде орналасқан Жағалау зираты. Онда екі мың бес жүзден астам адам жерленген, ең көне қабірлер Кейп Бэнксқа қарай оңтүстікке орналасқан. Ботани Бей ұлттық паркі құрылған кезде зиратты Жаңа Оңтүстік Уэльс Ұлттық парктері және жабайы табиғат қызметі басқаруға алды. Қабірлердің көп бөлігі қазір оларды қорғау үшін өсімдіктермен жабылып, көмектеседі. Тағы бір ескерткіш – Литтл-Бэйге көрініс беретін конфессияаралық соғыс ескерткіш шіркеуі. 1981 жылғы қазан айында өрттен қирады, бірақ 1982 жылы қайта салынды. Шіркеудің сыртында аурухананың бұрынғы қызметкерлеріне арналған естелік тақталар орналасқан. Литтл-Бэй бастапқыда Ярра-Джанкшн деп аталған, бірақ пошта хаттарды Мельбурнге (Виктория штаты) жіберіп жібергендіктен, тұрғындар ауданның атын өзгертуді сұрады. Олардың өтініші қабылданды және атау Филипп Бэй Хайтс (Филипп Бэй Литтл-Бэй мен Ботани Бэй арасында орналасқан) деп өзгертілді, бірақ барлығы осы аймақты Литтл-Бэй деп атағандықтан, ақырында бұл атау ресми түрде қабылданды. 1950 жылдары жердің көп бөлігі соғыстан оралған әскери қызметшілерге соғыс лотереясы арқылы берілді. 1969 жылы халықаралық суретшілер Кристо мен Жанна Клод Литтл-Бэйде "Жағалауды орау – Бір миллион шаршы фут, Литтл-Бэй, Сидней, Австралия" деп аталатын әлемдегі ең үлкен мүсінін жасады. Көптеген австралиялық суретшілер мен студенттер оларға 2,4 километрлік жағалауды орауға көмектесуге ерікті болды, оның ені 46-дан 244 метрге дейін, солтүстік жартастарда 26 метрге дейін, ал оңтүстік құмды жағалауда теңіз деңгейінде болды. Бұл сол кезде дау тудырған және қоғамды екіге бөліп тастаған радикалды өнер туындысын таныстырды. Бұл Австралиядағы қазіргі заманғы өнердің жаңа кезеңінің басталуын білдірді және бүгінде жеңіске жеткен жоба деп есептеледі. Кристо мен Жанна Клод кейіннен Германиядағы автокөліктерді, галереяларды, аралдарды және тіпті Рейхстаг ғимаратын да орады.

Кіші шығанақ жағажай

Сидней портынан оңтүстікке қарай жағалаудың бір бөлігінде (Порт-Джексон) Литтл Бей – Ботани шығанағына дейін соңғы маңызды құмды жағажай. Кішкентай шығанақтың атауы жақын маңдағы Малабардағы Лонг шығанағымен салыстырудан туындаған. 1797 жылдың 3 желтоқсанында Джордж Басс Оңтүстік Австралия суларындағы алғашқы маңызды саяхатын бастағанда, алты адамнан тұратын экипажымен ашық кит қайығында ол жерге тоқтады және оны күнделігінде Кішкентай порты деп атады. Литтл Бей жағажайы жартылай дөңгелек пішіндес және оңтүстік және солтүстік жағындағы тік жарлармен қоршалған. Оның тар кіреберісі теңіздің күшті толқындарынан қорғаныш береді. 1900 жылдардың басында жағажайдың оңтүстік жағында, жағалаудағы тастардан Little Bay Rock Pool немесе Little Bay Baths деп аталатын тас бассейн салынды. Бұл бассейн жақын маңдағы жағалау ауруханасындағы медбикелерге акуладан қауіпсіз суға түсу мүмкіндігін берді. Бассейннің бір бөлігі әлі де сақталған. Литтл Бей серфингке жарамды жағажай емес және оңтүстіктен немесе оңтүстік-шығыстан шығанаққа күшті толқындар келмесе, астын соқпайды немесе "жарылыс" болмайды. Жағажайда құтқарушылар патрульдік бақылау жүргізбейді. Дегенмен, серфинг құтқарушылары және Westpac Life Saver құтқару тікұшақ қызметі оқиғаларға жауап береді. Литтл Бейдің солтүстігіндегі және оңтүстігіндегі жартасты жағалауда жартастан балық аулау өте танымал, бірақ ол өте қауіпті, кейде қайғылы оқиғалар болады. Литтл Бейдегі су қауіпсіздігі туралы ақпарат Литтл-Бей-Бич веб-сайтында берілген. 2022 жылдың ақпан айында Литтл Бей жағажайынан жүзіп келе жатқан 35 жастағы британдық су астына түсу нұсқаушысы ақ акуланың шабуылынан қаза тапты. 1963 жылы Марсия Хатауэй қайтыс болғаннан бері Сиднейдің жағалау суларында акуладан қаза тапқан алғашқы адам ол болды.

Ластану

Сиднейдің халқы өскен сайын Малабар канализациялық тазарту станциясының оңтүстігіндегі Литтл-Бей сияқты жағажайлар күрделеніп ластанды. 1980 жылдары су қоңыр түсті болып, құм мен тастар майға толып, жабысқақ және жағымсыз иіс шығарды. 1990 жылы Малабар терең теңіз шығару құрылысы жұмысын бастағаннан кейін, оңтүстік жағажайлар өте қысқа мерзімде айтарлықтай тазаланды. Бүгінде Литтл-Бей судың мөлдірлігі және бактерия саны көрсеткіштері бойынша Сиднейдегі ең таза жағажайлардың бірі болып табылады.