Кіріспе
"N-ші дәреже" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериясының 93-ші эпизоды және төртінші маусымның 19-шы эпизоды. 24-ші ғасырда өтетін сериалда Федерацияның "Энтерпрайз-D" жұлдыз кемесінің Жұлдыздық Флоты экипажының шытырман оқиғалары көрсетіледі. Роб Легато эпизодтың визуалды эффекттерін жасатты және бақылады. Ол цитерианның алып басы экраннан секіріп шығатын 3D эффектін жасады, бұл Пикардпен тікелей әңгімелесуге мүмкіндік берді.
Rob Legato directed and oversaw visual effects for the episode. He created a 3 D effect where the Cytherian's huge head appears to pop out of the screen, allowing him to have a face to face conversation with Picard.
Сюжет
"Энтерпрайз" кемесі Аргус массивінің – терең ғарыш телескопы мен радио антеннасының – істен тоқтауын зерттеуге жіберілді. Джорди Ла Фордж және лейтенант Реджинальд Барклей масситті жақыннан тексеру үшін шаттлмен аттанады, сол жерде жатқан шетелдік зондты анықтайды; зонд оларға жақындағанда импульс жіберіп, шаттлды істен шығарып, Барклейді есінен айырады. "Энтерпрайз" экипажы шаттлды құтқарып алады және Аргус массивіне ұқсас импульс салдарынан зонд кемеге ілесіп келгенін сезіп, оны жоюға мәжбүр болады. Барклей есін жинайды, бірақ экипаж оның бұрынғыдан едәуір ақылды болғанын байқайды. Оның IQ-сы үздіксіз өсе береді, ал Ла Фордж оның Альберт Эйнштейнмен кванттық физика тақырыбында пікір таласып, холодекте түнді өткізгенін біледі. Массив бірден-бір апаттық бұзушылықтарға ұшырай бастайды. Барклей, жаңадан қол жеткізген ақыл-ойымен, "Энтерпрайз" компьютерлерін пайдаланып, тек екі күн ішінде бұзушылықтарды болдырмауға болатынын бейжай түрде түсіндіреді, бұл оның әріптестерінде күмәндік тудырады. Барклейдің шешімі уақытша нәтеже береді, бірақ бұзушылықтардың саны артады, және Барклей "Энтерпрайз" компьютерінің осы қарқынға ілесе алмайтынын түсінеді. Ол голодекке барып, "Энтерпрайз" және массивтің компьютерлік жүйелерімен тікелей байланысуға мүмкіндік беретін құрылғы жасайды, соның арқасында массивтің бұзушылықтарына тоқтама салады. Экипаж Барклейдің компьютермен тым жақын байланысқа түскенін анықтайды, және олар компьютерді өшіруге тырысқанда, Барклей кемені "субғарыштық инверсияға" жіберіп, оны қалыпты жылдамдықтан әлдеқайда жоғары жылдамдықпен үлкен қашықтыққа итереді. Олар Самағай галактикасының ортасына жетеді, онда адамдардан әлдеқайда дамыған және "екі аяқты қозғалыс" пен "иерархиялық ұжымдық басқару құрылымына" қызығушылық танытатын Ситериялықтардың өкілімен кездеседі. Олар Барклейді компьютерден босатады, ал ол, күшейген интеллектинен айырылып, болған жағдайды түсіндіруге көмектесу үшін көпірге келеді. Ситериялықтар Федерация сияқты бейбіт зерттеушілер, бірақ басқа түрлермен кездесу үшін саяхаттаудың орнына, олар басқа жаратылыстардың өздеріне келуі үшін қажетті техникалық білімді жеткізетін зондтарды ұшырады. Зонд Аргус массивін және "Энтерпрайз" шаттлын қайта бағдарламалай алмады, нәтижесінде олар істен шықты. Бірақ ол Барклейді қайта бағдарламалай алды, оған осы міндетті орындауға қабілеттілік берді. "Энтерпрайз" Ситериялықтармен он күн бойы бірге болады, ондаған жылдар бойы толыққанды түсінуге қажетті біліммен алмасады. Содан кейін Ситериялықтар "Энтерпрайзды" Аргус массивіне қайтарады. Барклей өзін қалыпқа келтіреді, бірақ уақытша трансформациясының жарқын естеліктерін сақтайды.
Мәдени сілтемелер
Women at Warp веб-сайты "жанындағы адамнан суперзұлымға айналу" жағдайын "Buffy the Vampire Slayer" эпизодының "Grave" сериясымен салыстырады. "N-ші дәрежеде" Барклейдің супергенійлігі қысқа ғана уақытқа созылса, ал Уиллоудың қара магиямен күшті сиқыршыға айналуы бірнеше эпизодты қамтиды, бірақ олардың даму жолдары керемет ұқсас. Барклей де, Уиллоу да (әсіресе алғашқы 4 маусымда) тартымсыз және ұялшақ болып бейнеленген, өздерін өз ойларында күшті достарына көмектесуші ретінде қарастырады. Екеуі де кенеттен зор күшке ие болғанда, олардың достары олардың қаншалықты шалқалап кететінінен қорқады. Соңында екеуі де бұрынғы, әлсіз күйлеріне оралуға мәжбүр болады, бірақ олар өздерінің жақындарына келтірген қорқынышты еске алады.
Қабылдау
Джеймс Хант, Den of Geek! сайтына шолу жазып, сюжетті қысқаша баяндайды ("Олар Геркулес: Аңыз саяхаттарынан автобуста келгендей сөйлейтін алып, қалықтап жүзетін ғарышкермен кездеседі. Бұл жұлдыздық жүйедегі халықтар тым жалтақ, сондықтан олар кемелерді өздеріне әкеліп зерттеуді жақсы көреді, ал Баркли олар қалағандай істеді. "Энтерпрайз" экипажы ақпарат алмасу үшін қалады және жөндеуге тырыспаған матрица туралы ойламауға тырысады."), эпизод туралы қызықты деректерді келтіреді және оған баға береді: Менің ең ұнаған нәрсем – бұл сюжеттен шығудың оңай жолы болатын "Алгернонға гүлдер" фильміне толыққандай көшпегені. Керісінше, "Энтерпрайз" экипажы жағдайды толық бақылаудан шығарып алады және жағдай оңай болмағанда олар қаза таруы мүмкін еді. Бұл басты кейіпкерлер үшін оқиғаның кульминациясын пассивті түрде бақылау жағынан аса қанағаттандырмауы мүмкін, бірақ ғылым фантастикасын жақсы көретін адам ретінде мен идеяны оның логикалық аяғына дейін зерттеуден ләззат алдым. Кит Декандидо, Tor.com сайтындағы шолуында эпизодқа 10 балдық шкала бойынша 8 бал берді, "Бұл барлық жағынан жұмыс істейтін тамаша эпизод. Бұл "Бос ізденістерге" керемет жалғасы, өйткені ол Барклиге әрқашан қалаған нәрсені – сенімділік, шығармашылық, интеллект – береді, бірақ соңында оны одан алады. Ол, "Жұлдызды жол" дәстүріндегі, қауіпті көрінетін, бірақ күрделірек болып шығатын, тамаша ғарышкерлерді ұсынады. Ол адам театры тарихындағы ең ұлы пьесалардың бірі – "Сирано де Бержеракты" өте жақсы пайдаланады. Ақырында, эпизодты Дуайт Шульц сатады, ол керемет актерлік шеберлік көрсетеді." Джамал Эпсикохан да Дэниел Киестің классикалық ғылыми-фантастикалық ромалына сілтеме жасай отырып, 4 жұлдыздық шолуда былай деп жазады: "Кейіпкердің суреті – "Алгернонға гүлдер", бірақ ақыл-ойы кемістігі бар адамды генийге айналдырудың орнына, бұл экипаж үшін орташа интеллекті бар адамды алып, оны өте сенімді, ғарыштық супергенийге айналдырады. Бастапқы сахнада Баркли Сирано де Бержерак рөлін ойнайды, оның актерлігі, мойындауымыз керек, оның бар күш-жігеріне қарамастан, өкінішті. Кейін, гений Барклидің актерлігінің қаншалықты әсерлі екенін көріңіз, ол тіпті Крашерді жылатуға дайын. Ол былай деп жалғастырады: "Экипаждың бұған реакциясы – таза адам табиғаты, олар болжамауға немесе түсінбеуге болмайтын нәрседен қорқады, әсіресе Баркли кеменің оң жағында энергиялық өріс құрып, экипажды 30 000 жарық жылына жіберуге дайындалғанда. Осы аралықта не күтіп тұрғанының күдігі – "Жұлдызды жол" тарихындағы ең керемет сәттердің бірі. Алайда, онда күтіп тұрған нәрсе сол күдікке сай келмейді, бірақ мен эпизодтың осы қызықтылыққа толы атмосферасын ұнатып қалдым, онда дамыған ғарышкерлер Барклиді галактиканы зерттеу үшін "Энтерпрайзды" осында әкелу үшін құрал ретінде пайдаланған. Баркли, әрине, қалыпқа келтіріледі. "N-ші дәреже" – бұл ерекше реңктер мен тақырыптардың, сюжет пен кейіпкерлердің, қиял мен таңғажайыптың керемет үйлесімі, және ол TNG-нің ең қызықты сағаттарының біріне айналады. 2020 жылы ScreenRant Cytherians-ті "Жұлдызды жол" франшизасының ең ақылды ғарышкерлерінің тізімінде 8-орынға қойды, олардың субғарыш бұрмалаулары туралы білімдерін атап өтті.
Perhaps my favourite thing is that it didn't just go full Flowers For Algernon, which would've been the easy way out of the plot. Nope, the Enterprise crew completely loses control of the situation and basically they would've died if the circumstances had been less benevolent. In narrative terms it's probably not particularly satisfying for the lead characters to be passive observers to the story's climax, but as a sci fi nerd I enjoyed the exploration of an idea through to its natural conclusion. Keith DeCandido, in his review for Tor. com, gave the episode an 8 out of 10, writing, "It's an excellent episode that works on pretty much every level. It's a good sequel to 'Hollow Pursuits,' as it gives Barclay what he always wanted—confidence, creativity, intelligence—but yanks it away from him at the end. It provides a wonderfully alien species in the Cytherians, who are in the fine Star Trek tradition of aliens who seem menacing but turn out to be more complicated than that. It makes very good use of Cyrano de Bergerac, one of the greatest plays in the history of human theatre Ultimately, what sells it is Dwight Schultz, who gives a superb performance "
Jamahl Epsicokhan, also citing Daniel Keyes's classic science fiction novel in a review of 4 out of 4 stars, writes, "The character outline is Flowers for Algernon, except instead of taking a mentally challenged man and turning him into a genius, it takes a man of average intelligence (for this crew) and turns him into an ultra confident, cosmic super genius. In the opening scene, regular Barclay is playing Cyrano de Bergerac in a performance that, let's face it, is pathetic despite his best efforts. Later, watch how genius Barclay's acting is so mesmerizing that it practically makes Crusher weep." He goes on,
The way the crew reacts to all this is absolutely honest human nature; they fear what they cannot predict or understand especially when Barclay puts an energy field off the starboard side of the ship and prepares to send the crew 30,000 light years through it The suspense of what waits at the other side is one of the true moments of unpredictable awe in the Trek canon. What actually waits there, alas, cannot live up to that awe, but I did still enjoy the episode's sense of whimsical curiosity, in which it turns out that advanced aliens used Barclay as an implement to bring the Enterprise here in carrying out their own exploration of the galaxy. Barclay is of course returned to normal "The Nth Degree" is a splendidly unique amalgam of tones and themes, plot and characterization, imagination and bemusement, and it ends up being one of the most fascinating hours in TNG's run. In 2020, ScreenRant ranked the Cytherians the 8th smartest aliens of the Star Trek franchise, highlighting their knowledge of subspace distortions.
Үй бейнесі
Бұл эпизод 2002 жылдың 3 қыркүйегінде АҚШ-та "Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ" сериалының төртінші маусымдық DVD жинағының бір бөлігі ретінде шықты. CBS 2011 жылдың 28 қыркүйегінде, сериалдың жиырма бесінші жылдығын мерекелеу үшін, "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалының түпнұсқа 35 мм пленкадан алынған негативтерінен 1080p жоғары сапада толыққанды қайта өңделетінін хабарлады. Қайта өңдеу үшін шамамен 25 000 түпнұсқа пленка рулоны қайта сканерленіп, өңделді, ал барлық арнайы эффектілер бастапқы үлкен форматты негативтерден және жаңадан жасалған CGI кадрларынан цифрлық түрде қайта құрастырылды. Бұл шығарылым 7.1 DTS Master Audio форматында болды. 2013 жылдың 30 шілдесінде "N-ші дәреже" эпизоды АҚШ-та 4-ші маусымның Blu-ray жинағының бір бөлігі ретінде 1080p жоғары сапада шығарылды. Бұл жинақ 2013 жылдың 29 шілдесінде Ұлыбританияда жарық көрді.