Кіріспе

Стромболиялық атылу – вулканологияда вулканның жарылысы салыстырмалы түрде қоңыл, әдетте оның Вулкандық жарылыс индексі 1 немесе 2-ге тең. Стромболиялық атылулар ондаған метрден бірнеше жүз метрге дейінгі биіктікке қызып тұрған күл, лапилли және жанартаулық бомбалардың шығарылуынан тұрады. Жарылыстар көлемі жағынан кішкентай немесе орташа, сирек күшті болып келеді. Бұл түрдегі атылу Италиядағы Стромболи жанартауының атымен аталған. Тефра, әдетте, газ шығару тесігінен шыққанда қызыл түсті болады, бірақ оның беткі қабаты суынып, қою сұрғылт немесе қара түске енеді және соққыға дейін айтарлықтай қатып қалуы мүмкін. Тефра жанартау конусының маңында жиналып, күл конусын құрайды. Күл – ең көп кездесетін өнім; жанартау күлінің мөлшері көбінесе шамалы. Лава ағындары сәйкес Гавайилік атылуларға қарағанда тұтқыррақ, сондықтан қысқарақ және қалыңрақ болады; олар пирокластикалық тау жыныстарының пайда болуымен қатар жүруі де, жүрмеуі де мүмкін. Оның орнына газ көпіршіктерге бірігіп, магма бағанасы арқылы жоғары көтеріледі, қысымның төмендеуіне байланысты жоғары жағында жарылып, магманы ауаға лақтырады, бұл көпіршіктер газ шашақтары деп аталады. Осылайша, әрбір эпизодта вулкандық газдар шығарылады, кейде бірнеше минут сайын. Газ шашақтары 3 километрге дейін тереңдікте пайда болуы мүмкін, сондықтан оларды болжау қиын. Стромболиялық атылу белсенділігі ұзаққа созылуы мүмкін, себебі газ шығару арнасы атылу белсенділігіне күшті әсер етпейді, сондықтан атылу жүйесі қайта-қайта өзін жаңарта алады. Моногендік конустар көбінесе стромболиялық стильде жарылады. Мысалы, Парикутин жанартауы 1943–1952 жылдар аралығында үздіксіз атылып тұрды, Эребус тауы (Антарктида) кем дегенде бірнеше онжылдық бойы стромболиялық атылыстарды туғызды, ал Стромболи өзі екі мың жылдан бері стромболиялық атылыстарды туғызып келеді. Римдіктер Стромболиді "Жертепе маяғы" деп атаған.

Қауіпті стромболиан

Ең күшті Стромболиялық жарылыстарды вулканологтар кейде "Күшті Стромболиялық" деп атайды. Күшті Стромболиялық жарылыстар, әдеттегі жарылыстардан (VEI 3 дейін) гөрі жарылғыш сипатқа ие, тұрақты лава ағындары мен бірнеше шақырым биіктіктегі жарылыс бағаналарын тудыруы мүмкін. Сирек жағдайларда, Күшті Стромболиялық жарылыстар Субплиниялық жарылыстарға ауысуы мүмкін. Күшті Стромболиялық белсенділіктің мысалдары ретінде Этна тауының күшті жарылыстары, 1943-1952 жылдардағы Парикутин вулканының жарылысы бар.