Кіріспе

Поухатанның Виргиниядағы ағылшын колониясына шабуылы 1622 жылғы үндістер жасаған қырғын Виргиниядағы ағылшын колониясында 1622 жылдың 1 сәуірінде [Е.С. 22 наурыз 1622] болды. Англиялық саяхатшы Джон Смит өзінің "Виргиния тарихы" еңбегінде поухатан жауынгерлерінің "үйлерімізге қарусыз келіп, бізге бұғы, түйеқұс, балық, жеміс-жидектер және басқа да азық-түлік сатқандарын" жазған. Олар сол кезде қолдарына түскен құралдар мен қаруларды алып, кездескен барлық ағылшын қоныс аударушыларын – ер, әйел, бала, ересек-шағалысын қырған. Поухатан Конфедерациясының басшысы Опечанканоф Вирджиния колониясы халқының төрттен бірін құрайтын 347 адамды өлтірген, алдын ала жоспарланған шабуылдарды ұйымдастырды. 1607 жылы құрылған Вирджиния штатының Джеймстаун қаласы Солтүстік Америкадағы алғашқы табысты ағылшын қонысы болып табылады және Вирджиния колониясының астанасы болды. Қаланың темекі шаруашылығы жерді тез құртты және жаңа жерді қажет етті, бұл қоныс аударушылардың Поухатан жерлерін үнемі кеңейтіп, басып алуына себеп болды, соңынан қырғынға әкелді.

Өмірбаян

1607 жылы қоныс құрылғаннан кейін, жергілікті тайпалар Джеймстаун отаршылдарына металл құралдары үшін азық-түлікпен сауда жасауға ынта білдірді. 1609 жылы Вирджиния колониясының губернаторы Джон Смит жергілікті елді мекендерден азық-түлік талап ету үшін шабуыл жасаушы топтарды жіберді. Бұл топтар талаптарына бағынбаған елді мекендерді өртеп, жиі азық-түлік ұрлады, бұл отаршылардың наразылығына және қақтығысқа себеп болды. Шабуыл жасаушы топтар отаршыларды жергілікті тайпалардан одан әрі алшақтатты, олар бірнеше ай бойы Джеймстаун бекінісін қоршауға алды. Азық-түлікпен қамтамасыз ете алмаған көптеген отаршылар 1609-1610 жылдардағы "Аштық кезеңінде" ашықтықтан қайтыс болды. Лондон компаниясының басты мақсаты колонияның сақталуы болды. Компанияның мүддесіне байланысты, отаршылар Поухатанмен бейбіт қарым-қатынас орнатуға тиіс болды. Поухатан мен ағылшындар бейбітшілік орнатылғаннан кейін сауда арқылы бір-бірінен пайда көре алатындарын түсінді. Басшы Поухатан азық-түлікке өтеу ретінде отаршылардан металл балталар мен мыс беруді сұрады. Джон Смиттен өзгеше, Вирджинияның Томас Дейл және Томас Гейтс сияқты басқа ерте лидерлері өз әрекеттерін басқаша ойларға негіздеді. Олар әскери адамдар болды және Поухатан конфедерациясын негізінен "әскери мәселе" деп қарастырды. Поухатан халқы ағылшындардың Джеймстаунға сауда үшін емес, жерді "иелену" үшін келгенін түсінді. Басшы Поухатан айтқандай:

Бірінші ағылшын-поухатан соғысы

1610 жылы Лондон компаниясы жаңа тағайындалған колониялық губернатор Гейтске, жергілікті халықты христиан дініне өткізіп, оларды колонияға сіңіруді бұйырды. Ал бас Поватанға қатысты Гейтске былай деді: "Егер оны әзірге тұтқынға алудың қажеті болмаса, оны өзіңе бағынышты етуің керек, ал оның барлық бағынышты басшылары (вероанстары) бірінші болып басқа ешкімді, тек король Джеймсті ғана өздерінің билеушісі деп мойындауы тиіс".

Жаңа басқару

1618 жылы Поухатан қайтыс болғаннан кейін оның бауыры Опитчапам, ақсап, тыныш қарт кісі, конфедерацияның басты басшысы болды. Олардың кіші інісі Опечанканоф, досы, соғыс басшысы және кеңесшісі Нематтаневпен бірге, іс жүзіндегі басшы болды. Екеуі де отаршылармен бейбіт қарым-қатынас сақтау мүмкін емес деп ойлады. Шамамен 1620-1621 жылдары Опитчапам зейнетке шықты немесе тақтан түсірілді (бірақ, мүмкін, ол 1630 жылы қайтыс болды), және оның орнына ең кіші ағасы келді. Опечанканоу мен Нематтанев болмайтын соғысқа дайындалуды бастады. Бірінші ағылшын-Поухатан соғысында Памунки жауынгерлеріне басшылық етудегі жеңілістен кейін, олар ағылшындарды жаңа плантациялармен аймақты кеңейтудің орнына, шағын сауда бекетіне тығылып отыруға мәжбүр ететін күтпеген шабуылмен дүрлікетті етуді жоспарлады. 1622 жылдың көктемінде, бір қоныс аударушы оның кеңесшісі Нематтаньюды өлтіргеннен кейін, Опечанканоу кем дегенде 31 жеке ағылшын елді мекені мен плантациясына бірден шабуыл жасады, көбінесе Джеймс өзені бойында, тіпті Хенрикусқа дейін созылды.

Джеймстаун ескертілді

Джеймстаунды Ричард Пейстің үйінде тұратын бір үнді жасының ескертуі құтқарып қалды. Жас жігіт Пейсті оятып, жоспарланған шабуыл туралы ескертті. Джеймстауннан өзен арғы бетінде тұратын Пейс отбасын қауіпсіз жерге көшіріп, қонысқа хабар жеткізу үшін қайықпен жүрді. Джеймстаун қорғанысын арттырды. Паске ескерту жасаған үндінің аты замандас жазбаларында кездеспейді. Аңыз бойынша оны "Чанко" деп атағанмен, бұл дұрыс болмауы мүмкін. 1623 жылғы 4 сәуірде Виргиния Кеңесінің Лондонның Виргиния компаниясына жолдаған хатында "Чауко" есімді үнді туралы айтылады. Ол жасөспірім емес, "ағылшындардың арасында көп тұрған және қырғын күнінде құпияны ашып, көптеген адамның өмірін сақтап қалған адам" деп сипатталады. "Чауко" 1624 жылғы 25 қазандағы сот тізімінде лейтенант Шарп, капитан Уильям Пауэлл және капитан Уильям Пирспен бірге тұрған "Чакроу" деген үнді болуы мүмкін, бұл "Сэр Тос Дейл билігінің кезінде" – яғни 1616 жылға дейін болған. Ескі үнді Чауко мен Ричард Пейсті ескерткен жас жігіт біріктірілген болуы мүмкін.

Басқа елді мекендерді жою

Бір күндік күтпеген шабуыл кезінде Поухатан тайпалары көптеген кішігірім елді мекендерге шабуыл жасады, оның ішінде Хенрикус және жергілікті халықтың және қоныс аударушылардың балалары үшін ашылған жаңа колледжі. Мартинс-Хунд аймағында 73 адам қаза тапты. Волстенхолм Таунында халықтың жартысынан астамы қаза болды, онда тек екі үй мен шіркеудің бір бөлігі ғана тұрды. Барлығында, Поухатан шамамен төрт жүз колонистті (ақ халықтың үштен бір бөлігі) өлтіріп, 20 әйелді тұтқынға алды. Тұтқындар Поухатан тайпасының құрамында, өлгенше немесе құны төленгенше өмір сүрді және жұмыс істеді. Қоныс аударушылар Фоллинг-Крик темір зауытын, Хенрикусты және Смитс-Хундты тастап кетті.