Кіріспе
Дэвид Кинг Удалл, аға (7 қыркүйек 1851 – 18 ақпан 1938) – американдық саясаткер, Аризона аумақтық заң шығарушы жиналысының депутаты және Удалл саяси әулетінің негізін қалаушы.
David King Udall, Sr. (September 7, 1851 – February 18, 1938) was an American politician who was a representative to the Arizona Territorial Legislature and the founder of the Udall political family.
Балалық шағы
Дэвид Кинг Удалл Миссури штатының Сент-Луис қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы, Дэвид Удалл мен Элиза Кинг, сол жылдың басында Англиядан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. 1852 жылы олар Мормон жолымен Ютаға барды. Олар Нефи қаласына қоныстанды. Удалл балалық шағын ферма шаруалығымен айналысып өткізді. Жасөспірім шағында ол қысқа мерзімге дейін Юнион Пасифик теміржолын салуға жұмысшы болып жұмыс істеді, ол Бірінші құрлықтан құрлыққа өтетін теміржолдың бір бөлігі болды.
Ерте жастағы ересек
1875 жылы Удалл өзінің алғашқы әйелі Элиза Луэлла Стюартқа үйленді. Ұзақ өтпей ол ЛДС шіркеуі тарапынан Англияға миссияға шақырылды және 1877 жылға дейін онда қызмет етті. 1880 жылы, тағы да Нефиде тұрғанда, Удалл Аризона штатының Сент-Джонс қаласында мормон епискобы болып тағайындалды. Сол кезде Сент-Джонс кішкентай, көбінесе испандық католиктер тұратын қауымдастық болды. Отбасын сол жерге көшіргеннен кейін, Удалл жер сатып алып, аймақта үлкен мормон қонысын құруға бағытталған жақсарту жұмыстарын бастады.
Көп әйел алу және түрмеге қамау
1882 жылы Удалл екінші әйелге үйленді, Ида Фрэнсис Хант, Джефферсон Ханттың (1803–1879) немересі, сондай-ақ анасы арқылы Лоис Барнс Пратт (1802–1880) және Аддисон Пратт (1802–1872) туыс болды. Сол жылы АҚШ Конгресі көп әйелділікке қатысты қылмыстарды қудалауға көмектесетін Эдмунд заңын қабылдады. Удалл 1884 жылы заңсыз бірге тұру қылмысы бойынша айыпталды. Ол ешқашан сотталған жоқ, өйткені оның екінші әйелі басқа қалада тұрғандықтан, прокурорлар Иданы таба алмады және оны куәлік беруге мәжбүрлей алмады. Прокурорлар Удаллды жазалау арқылы үлгі көрсетуге ниеттенді. 1885 жылы ол бір диншілдің жер дауына қатысты берген шүкірлік антында жалған куәлік бергені үшін айыпталды және сотталды. Президент Гровер Кливленд 1885 жылдың 12 желтоқсанында толық және шартсыз кешірім бергенге дейін ол Мичиган штатының Детройт қаласындағы федералды түрмеде үш ай өтті. Жалған куәлік айыбы Майлз П. Ромнидің (Джордж Ромнидің әкесі) жер дауына қатысты берген антқа байланысты болды.
Кейінгі жылдар
Удалл 1887 жылы ІЖС (LDS) басшылығының жоғары лауазымына, қауым президенті (Stake president) болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды келесі 35 жыл бойы атқарды. Осы жылдар ішінде ол түрлі табысқа ие болған бірнеше бизнес кәсіпорындар ашты. 1899-1900 жылдары Удалл Аризона аумақтық сенатында Апач округін өкілдік етті. Ол республикашыл партиясынан сайланды. 1903 жылы ол Юта аумақтық заң шығару жиналысына өкіл болған Джон Гамильтон Морганның (1842–1894) жесірі Мэри Энн Линтонға жасырын үйленді. Бұл неке 1890 жылы ІЖС шіркеуі көп әйел алуға тыйым салған шешіміне қайшы келді. Бірнеше жыл өткен соң, осы рәсімді өткізген Мэттиас Ф. Коули ІЖС шіркеуінен діни лауазымынан айырылды. Бұл неке жария болғаннан кейін Удалл санкцияланбады, бірақ ол Мэримен отбастық қарым-қатынасын тоқтатуға мәжбүр болды. Дегенмен ол оны және оның балаларын (Морганмен некесінен туған) балалар ересек болғанға дейін қаржылық тұрғыдан қолдауын жалғастырды. 1906 жылы Прескотт федералды үкімді сот Удаллды және басқа бірнеше адамды Эдмундс заңының бұзылуы болып табылатын көп әйел алу қылмысы бойынша айыптады. Маршал Бен Дэниелс Удалл мен басқаларға шақыру қағазын табыс еткеннен кейін, олар Прескоттқа барып, 100 доллар айып төледі, содан кейін үйлеріне қайтты. 1927-1934 жылдары ол Меса Аризона ІЖС ғибадатханасының президенті қызметін атқарды. Ол өзінің қызы, Перл Удалл Нельсонмен бірлесіп, «Аризона пионері мормон; Дэвид Кинг Удалл: оның өмірі мен отбасысы, 1851–1938» атты автобиография жазды. Оның әйелдері Ида мен Элиза 1915 және 1937 жылдары одан бұрын қайтыс болды. Ол 1938 жылы Аризона штатының Сент-Джонс қаласында дүние салды. Дэвид Удаллдың тірі қалған балаларының арасында екі штаттың жоғарғы сотының судьясы және Финикс қаласының мэрі болды. Аризона конгрессмені және 1961–1969 жылдары АҚШ-тың ішкі істер министрі болған Стюарт Удалл, сондай-ақ Аризона конгрессмені болған оның інісі Моррис Удалл Дэвид Удаллдың немерелерінің екеуі еді. Оның шөбересі Том 2009–2021 жылдары АҚШ Сенатында Нью-Мексико штатын өкілдік етті.
Шығармалары
Толық мәтін интернетте.