Кіріспе

Италияның Перуджа қаласындағы футбол клубы.

1905 жылы Associazione Calcistica Perugia ретінде құрылған клуб 2005 жылы жабылып, сол жылы Perugia Calcio ретінде қайта құрылды, 2010 жылы қайтадан таратылып, қазіргі атауын алды. Клуб Серия А-да 13 рет ойнады; ең жақсы нәтижесі 1978–79 жылы жеңіліссіз күйінде екінші орынға ие болды, бұл Серия А маусымын жеңіліссіз аяқтаған алғашқы команда болды. Әр түрлі төменгі лигалардағы титулдардан басқа, клуб 2003 жылы УЕФА Интертото кубогын жеңіп алды және екі рет УЕФА кубогына қатысты. Ғасыр басында клуб президенті Лучано Гауччи басшылығымен Серия А-да Перуджа өз алаңында бірнеше сенсациялық жеңіске жетті, ең танымал жеңісі 2000 жылы соңғы турда «Ювентусқа» қарсы болды, нәтижесінде қарсыластары титулды «Лациоға» жоғалтты. Гауччи дәуірі 2004 жылы лигадан төмен түсумен аяқталды, содан кейін банкроттық жағдайы туды. Клуб ойыншылары тарихи киімдерінің түстері – қызыл жейделер мен шұлықтар, ақ шорттар болғандықтан «biancorossi» (қызыл-ақтар) және қалалық геральдикалық символынан шабыттанған «grifoni» (гриффиндер) деп аталады. Олар өз үй матчтарын 28 000 орындық Ренато Кури стадионында өткізеді. 1979–80 маусымында олар формаға спонсорлықты көрсеткен алғашқы итальяндық футбол командасы болды.

А.С. Перуджа (алғашқы жылдары)

А. С. Перуджа 1905 жылдың 9 маусымында U. S. Fortebraccio және Libertas клубтары біріккеннен кейін құрылды. 1900-жылдардың басында клуб көбінесе аймақтық жарыстарда өнер көрсетті. 1930 жылдары Перуджа айтарлықтай дамыды, нәтижесінде 1933 жылы Серия B-ге алғаш рет жолдама алды. 1937 жылы Перуджа өзінің алғашқы ресми стадионы – Санта Джулиананы салды. 1945–46 маусымында Серия B-ге екінші рет көтерілгеннен кейін, Перуджа 1950-жылдардың басым бөлігін төменгі лигаларда өткізді. Клуб түбегейлі жаңаруға ұшырады, президенттікке Апулия аймағынан келген кәсіпкер Франко Д'Аттома тағайындалды, сондай-ақ жаңа техникалық және басқарушылық құрам жеткізілді, оның ішінде бұрынғы ойыншы, өткен онжылдықтың басында команда үшін ойнаған Иларио Кастагнер жаттықтырушы болып, ал Сильвано Рамаччони спорт директоры болып тағайындалды. Командаға қорғаушы Пьерлуиджи Фрозио, жартылай қорғаушылар Франко Ваннини және Ренато Кури, шабуылшы Паоло Соллиер сияқты бірнеше жаңа ойыншылар қосылды. Соллиер футболдан тыс аймақтарда да танымал болды және алаңда жұмсақ тірекпен амандасуымен белгілі болды. Перуджа Комодан үш, ал Веронадан төрт ұпай артық алып, Серия А-ға жолдама алды.

А.С. Перуджа (Д'Аттома жылдары)

Жаңадан көтерілген «Перуджа» жаңа «Comunale di Pian di Massiano» стадионында өнер көрсетіп, алдыңғы маусымдағы құрамның көп бөлігін сақтап, «Серия А» чемпионатындағы алғашқы маусымын бастады. «Серия А»-дағы дебюттік матчы 1975 жылғы 5 қазанда «Миланға» қарсы өтті. 1976 жылғы 16 мамырда «Перуджаның» «Серия А»-ға жол ашудағы маңызды рөл атқарған Ренато Кури «Перуджа» – «Ювентус» матчында шешуші гол соқты, бұл «Ториноның» чемпионатта «Ювентусты» жеңуіне мүмкіндік берді. Сонымен қатар, «Перуджа» сол маусымда еуропалық жарыстарда дебют жасап, Митропа кубогына қатысты. Бұл жеңіліске қарамастан, «Перуджа» табысын жалғастырды. Келесі маусымда олар «Серия А» чемпионатын жеңіліссіз аяқтаған алғашқы команда болып тарихқа енді, 1979 жылы 11 жеңіс және 19 тең түсу нәтижесімен екінші орынды иеленді, бұл титул жеңбеген команда үшін бірегей жағдай болды. Президент Д'Аттоманың «Понте» макарон фабрикасымен жасасқан жаңа коммерциялық келісімі де ерекше аталып өтті, бұл итальян футбол командасының формасын демеушілік етудің алғашқы мысалы болды және итальян футболы тарихында жаңа үрдіс ашты. Кейін жарақат салдарынан карьерасын аяқтаған Ваннини сияқты маңызды жартылай қорғаушының қатысуы болмауы маусымға кері әсер етті. Алайда, клуб итальян футболындағы өзінің орнын нығайтқандай болғанда, күтпеген оқиғалар тізбегі орын алды. 1980 жылдың наурыз айында «Тотонеро» жанжалы күйзеліске ұшырады, ол тікелей Россиге қатысты және «Перуджаның» тағдырына кері әсер етті. Команда құлдырап, маусымды ешқандай ерекшеліксіз жетінші орында аяқтады және келесі маусымда бес ұпайдан айырылды, бұл 1981 жылы құлдырауға әкелді. Бірақ клубтың құлдырауы тоқтамады, 1986 жылы «Тотонеро» ісіне қатысқандықтан, «Серия C2» лигасына екі рет түсіп кетті, тіпті алаңдағы көрсеткіштері де құлдырауға соқтырды. Осы кезеңде Фабрицио Раванелли танымал болды, ол кейін «Реджана», «Ювентус», «Миддлсбро» және басқа да бірнеше клубтармен мансап жасап, соңында «Перуджаға» оралды.

А.С. Перуджа (Гаучи жылдары)

1991 жылы кәсіпкер және спортшы Лучано Гауччи клубтың басқаруын қолға алды. Оның командадағы ықпалды мұрасы 2005 жылға дейін сақталды, оның ішінде ерлер Serie A командасына алғашқы әйел футболшыны қабылдауға байланысты дау, 2000 жылы чемпиондыққа талапкер «Ювентусқа» қарсы күтпеген жеңіс және 2003 жылы Интертото кубогындағы жеңіс жатты. Ойыншылармен, жаттықтырушылармен және журналистермен ерекше қарым-қатынас жасау тәсілдерімен танымал Гауччи «Бьянкороссиді» жылдам түрде жоғары лигаға қайтаруға бейілді екенін мәлімдеді және бұл мақсатына бес жылдың ішінде қол жеткізді. 1991–1992 маусымда көтерілуге жақын болғанына қарамастан, «Перуджа» келесі жылы плей-офф матчында «Ачиреалені» жеңгеннен кейін Serie B-ге жолдама алды. Алайда, қуаныш ұзаққа соқпады, себебі Гауччи жақсы көретін төрешінің отбасына жылқы сыйлағандықтан туған жанжалға қатысты, нәтижесінде Италия футбол федерациясы Serie B-ге жолдама беруден бас тартты. Дегенмен, 1993–1994 маусымында Иларио Кастагнер басқарған «Перуджа» өз тобында үстемдік танытып, Serie B-ге жолдама алды, ал Корначкини екінші жыл қатарынан үздік мерген атанды. Команда Serie B-де екі маусым ғана тұрды, өйткені Джованни Галеоне басшылығымен 1995–1996 маусымында Serie A-ға жолдама алды. Капитан Федерико Джинти және шабуылшы Марко Негри бастаған «Перуджа» «Веронаны» жеңіп, 15 жылдық үзілістен кейін жоғары лигаға қайта оралды. «Перуджа» Гауччидің Галеонені Невио Скаламен алмастыру туралы шешімінен бұрын жақсы старт алды. Команданың көрсеткіштері кейін төмендеді, бірақ соңғы күш-жігер оларға аман қалуға мүмкіндік берді. Ақырғы турда «Пьяченцаға» 2:1 есебімен жеңіліс, ұпайлар теңдігінен туындаған теңдік ережелері бойынша құлдырауға әкелді. Келесі алты маусымда «Перуджа» 1998 жылы жапондық халықаралық ойыншы Хидетоши Накатаны қоса алғанда, шетелдік ойыншыларды тартқан Serie A-да өз орнын сақтап қалды. Команда Гауччи өзінің ойыншысы Оңтүстік Кореяның Ань Чжун Хванды 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Италияны жеңген «алтын голдың» авторы болғаны үшін сынап, келісімшартты бұзған кезде сынға ілікті. Аньнің ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы Гус Хиддинк жұмыстан босатуқа қарсылық білдірді. 2003 жылдың жазында «Перуджа» ағылшын шабуылшысы Джей Ботройд және Ливия диктаторы Муаммар Каддафидің ұлы Аль Саади Каддафимен келісімшарт жасады. Осыдан кейін клуб 2003 жылғы УЕФА Интертото кубогының үш жеңімпазының бірі атанды, «Вольфсбургты» (Германия) жалпы есеп бойынша 3:0 есебімен жеңді. Бұл команданы 2003–04 жылғы УЕФА кубогына жолдады, онда олар үшінші турда «ПСВ Эйндховен» клубынан жеңіліс тапты.

Перуджа Кальцио (2005 - 2010)

Жаңа төраға Винченцо Сильвестрини 2005 жылы клубты «Перуджа Кальсио» деп қайта құрды. 2009 жылы сатып алынуынан кейін «Перуджа Кальсио» меншігі перужалық кәсіпкер және бұрынғы «Пиза» клубының иесі және төрағасы Леонардо Ковареллиге өтті. 2010 жылдың 21 мамырында Перуджа соты «Перуджа Кальсио srl» клубының банкротын жариялады. Келесі аукционда ешкім клубты сатып алуға ниет білдірмеді, ал 2010 жылдың 30 маусымында клуб 2010–2011 жылдарғы Италияның үшінші лигасына қатыса алмады. Италия футбол федерациясы 2010 жылдың 8 шілдесінде банкротқа ұшыраған «Перуджа Кальсио Srl» клубының құрамын жою туралы шешім қабылдады.

А.С. Перуджа Кальцио (2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2010 жылдың шілдесінде ASD Perugia Calcio-мен бірдей атаумен және ескі команданың тарихын мұра еткен жаңа клуб, жергілікті кәсіпкер Роберто Дамаски төрағалығымен Серия D лигасына қатысты. 2011 жылдың 10 сәуірінде Перуджа, Кастель Ригонеге қарсы өткен ойында 3:2 есебімен жеңіске жетіп, 2011–12 жылғы Серия D-ден Lega Pro Seconda Divisione лигасына көтерілген маусымның алғашқы командасы болды. Сондай-ақ, клуб 2010–11 жылғы Coppa Italia Serie D турнирін жеңіп, финалда Турристі 1:0 есебімен жеңді. 2011 жылдың жазында клуб Associazione Calcistica Perugia Calcio деп қайта аталды, бұл оларға Lega Pro Seconda Divisione/B лигасында ойнауға және бірден Lega Pro Prima Divisione лигасына жол ашты. 2014 жылдың 4 мамырында Фрозинонеді 1:0 есебімен жеңіп, AC Perugia 2013–14 жылғы Lega Pro Prima Divisione чемпионатын жеңіп алды және Италияның екінші деңгейдегі футбол лигасынан 9 жылдық үзілістен кейін Серия B-ға жолдама алды. Бұған қоса, римдік кәсіпкер Массимилиано Сантопадре клуб акцияларының толық иесі атанды. 2021 жылдың 2 мамырында Перуджа 2020–21 жылғы Серия C турнирінің B тобында бірінші орынды алып, Серия B лигасына қайта оралды. Бұл жоғарылау маусымның соңғы бес ойынында тікелей жеңіске жеткеннен кейін болды, бұл команданы үшінші орынға шығарды, ал бірінші орыннан алшақтығы алты ұпайды құрады.