Кіріспе

Лангмуир (символ: L) – бетке (мысалы, кристалға) түсу мөлшерінің (немесе дозасының) бірлігі. Газдардың адсорбциясын зерттеу үшін ультра жоғары вакуумдық (UHV) бет физикасында қолданылады. Бұл практикалық бірлік, өлшемдері біртекті емес, сондықтан оны тек осы салаға қолданады. Ол американ физигі Ирвинг Лангмюрдің құрметіне аталған.

Анықтама

Лангмуир газ қысымын экспозиция уақытына көбейту арқылы анықталады. Бір лангмуир – бір секунд ішінде 10−6 Торр қысымға ұшырауға тең. Мысалы, егер беткейді 10−8 Торр газ қысымында 100 секундқа ұстаса, онда 1 Л дозаға ие боласыз. Сол сияқты, оттегі газын 2,5·10−6 Торр қысымда 40 секунд бойы ұстап тұрса, 100 Л доза алынады.

Қайта құру

Әр түрлі қысымдар мен әсер ету уақыттары бірдей лангмуирді (Анықтаманы қараңыз) бере алатынына байланысты, лангмуирді (L) әсер ету қысымы × уақытына (Torr·s) және керісінше түрлендіру қиын болуы мүмкін. Екі арасындағы конверсияны оңай жасауға келесі теңдеуді қолдануға болады: Мұнда, және – кез келген екі сан, олардың көбейтіндісі қалаған лангмуир мәніне тең, ал – бүтін сан, ол түрлендіруде әр түрлі қысым немесе әсер ету уақытын пайдалануға мүмкіндік береді. Бөлімдер [квадрат жақшалар] ішінде көрсетілген. Алдыңғы мысалды пайдаланып, 100 L доза үшін 2,5 × 10−6 Торр қысымын 40 секунд бойы қолдануға болады, сондықтан , және . Дегенмен, бұл дозаны 8 × 10−8 Торр қысымымен 1250 секунд бойы қолдану арқылы да алуға болады, мұнда , , . Екі жағдайда да .

Қолданылуы

Егер бетке соққан әрбір газ молекуласы оған жабысады деп есептесек (яғни, жабысу коэффициенті 1-ге тең), бір лангмуир (1 L) бетінде адсорбцияланған газ молекулаларының шамамен бір моноқабатын құрайды. Жалпы, жабысу коэффициенті бет пен молекулалардың реактивтілігіне байланысты өзгереді, сондықтан лангмуир бетті толық жабуға қажетті уақыттың ең төменгі шегін көрсетеді. Бұл сонымен қатар қатты дене беттерін, наноқұрылымдарды немесе тіпті жеке молекулаларды зерттеу үшін ультра жоғары вакуумды (УЖВ) пайдалану қажеттігін түсіндіреді. Үлгі бетінде физикалық эксперименттер жүргізуге кеткен уақыт әдетте бірнеше сағатқа дейін созылады. Бетті ластанудан таза ұстау үшін УЖВ камерасындағы қалдық газдың қысымы 10−10 Torr-дан төмен болуы тиіс.