Бет және коллоидтық химия
-
Коллоидтық ерітінділер және олардың қасиеттері
Коллоидты ерітінділер: суда еритін емес бөлшектердің шашыраңқы араласуы. Бөлшек мөлшері 1нм-1мкм. Құрамы, түрлері туралы біліңіз!
-
Молекулалық диффузия және динамикалық тепе-теңдік
Молекулалық диффузия: сұйықтар мен газдардың жылулық қозғалысы, концентрация теңелуі. Температура, тұтқырлық, бөлшек мөлшеріне байланысты. 🔬💨
-
Сұйықтың беткейлік булануы
Бұзақылық: сұйықтың газға айналуы, беттік құбылыс. Ылғалдылық жылдамдыққа әсер етеді, температура төмендейді. Физикалық процесті түсіндіру.
-
Суды итермейтін молекулалар мен беткейлер
Суда тартылмайтын молекулалар мен беткейлер туралы біліңіз. Гидрофобия – химиялық қасиет, судан бейтараптық, еріткіштік және мицелла түзілуі.
-
Молекула аралық тартылыс және тебіліс күштері
Молекулааралық күштер: тартылыс, тебіліс, атомдар арасындағы әрекеттесу. Бұл күштер молекулалардың қасиеттеріне және химиялық байланыстарға әсер етеді.
-
Біртектес физикалық қасиеттер аймағы
Фаза – химиялық құрамы біртекті, физикалық қасиеттері тұрақты материал аймағы. Сұйық, қатты, газ тәрізді күйлер фазалар болып саналады.
-
Полису: Ғылыми дау тудырған судың гипотетикалық түрі
Поливода – 1960-жылдары дау тудырған судың полимерленген түрі. Совет ғалымы Федиякин сипаттаған, кейін жалған екені анықталды. Патологиялық ғылым мысалы.
-
Беттік ғылым: Екі фаза интерфейсіндегі физикалық және химиялық құбылыстарды зерттеу
Беттік ғылым – екі фазаның интерфейсіндегі физикалық-химиялық құбылыстарды зерттейді. Химия, физика, катализ, жартылай өткішгіштер, және т.б. кіреді.
-
Физикалық адсорбция және электрондық құрылымның өзгеруі
Физическая адсорбция: слабое взаимодействие (силы Ван-дер-Ваальса) без изменения электронной структуры. Важна в природе, пример – лапки гекконов.
-
Ван дер Ваальс күштері және молекулалық өзара әрекеттесулер
Ван дер Ваальс күштері: атомдар мен молекулалар арасындағы әлсіз байланыс. Химия, физика, нанотехнология салаларында маңызды ролі бар. Қысқаша түсінік!
-
Лейденфрост эффектісі: сұйықтың ыстық бетте қалықтауы
Лейденфрост эффектісі: сұйықтың ыстық беткейде бу қабатын жасап, қайнауын баяулату құбылысы. 193°C жоғары температурада су тамшыларының қозғалысын түсіндіреміз.
-
Суды тартып ұстау құбылысы және гигроскопия
Ылғалды тартып ұстау қасиеті – гигроскопия. Ортадан су молекулаларын сіңіру арқылы көлем, қайнау нүктесі сияқты физикалық өзгерістерге әкеледі. Өсімдіктер мен жануарлар үшін маңызды.
-
Сұйықтан қаттыға өту фазалық өзгерісі
Қатану: Сұйықтың қатты күйге өтуі, температураның төмендеуімен жүзеге асады. Ерію және қатану температуралары, кейбір заттарда өзгеше болуы мүмкін.
-
Сұйық бетіндегі иілім және оның себептері
Сұйық бетіндегі иілу – меніск. Жыбырлау күшінен туындайды, сұйық пен ыдыс арасындағы тартымдылыққа байланысты. Қою сұйықтарда да кездеседі.
-
Көпіршіктерден тұратын материалдар
Көпірлер: сұйық немесе қатты заттарда газ көпіршіктерінің қалыптасуы. Түрлері, құрамы, мысалдары (сабын көпіршіктері, сыра көпіршігі). Материал туралы біліңіз!
-
Жұқа жабындылар және олардың қалыптасуы
Жабық сабын қабықшалары: Сұйық қабаттары, математикадағы минималды беттер моделі ретінде қолданылады. Сабын көпіршіктерінің құрылысы жайлы ақпарат.
-
Суперқыздыру: Сұйықтың қайнау температурасынан жоғары қыздырылуы
Сұйықтың қайнау температурасынан жоғары қыздырылуы – суперқыздыру құбылысы. Ядро пайда болу орындары жоқ таза ыдыста қыздыру арқылы жүзеге аспақ. Қауіпсіздік шараларын сақтаңыз!
-
Суықталмау құбылысы немесе қатып қалмайтын су
Суықтандыру: Сұйықтың қату температурасынан төмендетіп, қатты күйге өтпеуі. Ядро болмағанда жүзеге асады. Табиғатта да кездеседі, судың ерекше қасиеті.
-
Жағармайлы молекулалардың ерітіндідегі мицеллалары
Мицелла – майлы молекулалардың судағы ерітіндісі. Жүзбелгіштердің (detergent) әрекетінен пайда болады, тазалауға көмектеседі. Химия, физика мағлұматы.
-
Қызу судың суық судан тезірек қату құбылысы
Судың қызуы салқынынан жылдам қатуы – Мпемба эффектісі. Бұл құбылыстың себептері әлі де даулы, бірақ б.з.д. Аристотельдің уақытынан бері белгілі.
-
Газ қабықшасымен оралған сұйық тамшысы
Антикөпірше – газ қабығымен оралған сұйық тамшысы. Қалай пайда болады, қандай жағдайларда ұзақ сақталады? Сұйықтардағы бұл құбылысты зерттеңіз.
-
Материалдар бетін өңдеу және оның мақсаты
Материалдардың бетін өзгерту – физикалық, химиялық қасиеттерін жақсарту. Түрлері, қолданылуы, беттік инженерия туралы толық ақпарат.
-
Көшігу және диффузия тепе-теңдігінің шарты
Көшіндеме тепе-теңдігі: тұнбаның жылдамдығы диффузиямен тең болғандағы жағдай. Коллоидты бөлшектердің таралуы, тұрақтандыру ұзындығы, және серпінді күйін сақтау туралы ақпарат.
-
Майлы ортаға жақындық және липофилдік қасиеттер
Липофилділік: майларға және липидтерге тарту. Химиялық қосылыстардың майда ерігіштігі, қасиеттері, суға қарама-қарсылығы туралы маңызды ақпарат.
-
Молекулалық қасиеттер: Жабысу және байланыс түрлері
Жабысу қасиеттері: әртүрлі беткейлердің бірігуі, молекулалық күштер (химиялық, дисперстік, диффузиялық) және механикалық әсерлер туралы ақпарат.
-
Сулы ортада полярлықсыз молекулалардың бірігуі
Судағы бейполяр молекулалардың жиналуы: Гидрофобтық эффект, судың энтропиясын арттырып, бейполяр заттарды бөліп шығарады. Май мен судың айырылу себебі.
-
Суды тазалау технологиясы: белок ағытқыштары
Су тазарту технологиясы: протеин скимдері судан ағзалық қосылыстарды (тамақ қалдықтары, қалдықтар) шығарады. Акварюмдар, су тазарту қондырғыларында қолданылады.
-
Критиктік опалесценция құбылысы
Критическая опалесценция: фазалық өтудегі тығыздық ауытқулары, Райлей шағылысы және ерте зерттеулер. Суреттеме, тарих, себептері.
-
Мөлдірлер мен беткейлер арасындағы өзара әрекеттесуді бақылау әдісі
Температуралық десорбция: молекулалардың беттермен өзара әрекеттесуін зерттеу әдісі. Жұптасқан кристалл үлгілеріндегі адсорбция, десорбция процестері туралы біліңіз.
-
Химилік сіңіру процесі
Химиялық процестер: сіңіру – молекулалардың сұйық немесе қатты фазаға енуі. Адсорбциядан өзгеше, көлемдік сіңіру, сорбцияның бір түрі.
-
Беткейден адсорбаттардың бөлінуі
Беттен атомдар мен молекулалардың бөлінуі – адсорбция процесінің керісі. Жабыну деңгейін анықтауға, белсендіру энергиясын бағалауға көмектеседі.
-
Сұйықтың беттен керілуі немесе ылғалданудың азаюы
Сұйықтың беттен кері тартылуы: "Dewetting" құбылысы, беттік керіліс, жаю коэффициенті (S) және сұйықтың жаю/керілу шарттары туралы мағлұмат.
-
Екі сұйықтың арасындағы беттік керіліс градиентінің әсері
Марангони эффектісі: екі сұйықтың арасындағы беттік керіліс градиентінен туындайтын масса алмасу құбылысы. Жылулық конвекция, «шарап жасы» және т.б. туралы ақпарат.
-
Жел беттік белсенді заттардың мицеллаға түсу шегі
Мицеллалық концентрация (МКК) – беттік белсенді заттардың мицелла құра бастайтын шегі. Бұл көрсеткіш беттік керілуді, температураны & басқа факторларды анықтайды.
-
Langmuir-Blodgett тоғы: Молекулалық моноқабаттарды зерттеу құралы
Лабораториялық жабдық: Langmuir-Blodgett шұңқылы (LB шұңқылы) молекулалық моноқабаттарды зерттеу, сығымдау және жабынды жасауға арналған құрал. 🔬🧪
-
Сұйық-бұғы және қатты беткей арасындағы контакт бұрышы
Сұйық-бу арасындағы бұрыш, контакт бұрыш, жабысу қасиеттері, Young теңдеуі. Бұл беттік керілуді және сұйықтың қатты бетке таралуын сипаттайды.
-
Энтропиялық күштер: Термодинамикалық шығу және қолданыстары
Энтропиялық күш – жүйелердегі термодинамикалық өзгерістерден туындайтын, атомдық деңгейдегі күш емес, статистикалық тенденция. Биологиялық полимерлерде маңызды.
-
Қатты беттерге газ молекулаларының физикалық адсорбциясы: БЭТ теориясы
Бет теориясы: газ молекулаларының қатты бетке физикалық адсорбциясын түсіндіреді. Материалдардың нақты беттік ауданын өлшеуге арналған маңызды талдау әдісі.
-
Сұйықтықты алу процесі және суперкритикалық кептіру
Сүперкритикалық кептіру – сұйықтықты бақылаулы түрде жою процесі. MEMS, дәмдеуіштер, аэрогель өндірісінде, кофеден кофеин алуда қолданылады. Бұзылуды болдырмайды.
-
Лотос әсері: Өзін-өзі тазартатын қасиеттер
Лотос эффекті: Өсімдіктер мен жәндіктердегі өзін-өзі тазартатын қасиеттер, судың түйіршіктері арқылы кірді кетіру. Гидрофобия, наноқұрылым туралы біліңіз.
-
Жұқа пленкалар: Моноқабаттарды тікелей жинау әдісі
Жұқа пленкалар: Langmuir-Blodgett (LB) технологиясы – бетке моноқабаттар түсіріп, наноқұрылымды жүйе құру. Дәл қалыңдықпен өндіріледі, молекулалар тік жиналады.
-
Syneresis (chemistry)
-
Критиктік радиус және жаңа фазаның пайда болуы
Критическая радиус – тұрақтандырылған бөлшектің ең кішкентай мөлшері. Ядро пайда болуы, нано масштабтағы кластерлердің қалыптасуы туралы біліңіз.
-
Микроэмульсиялар: құрамы, қасиеттері және теориялары
Микроэмульсии: стабильные смеси масла, воды и ПАВ. Образуются легко, без сильного перемешивания. Типы: прямые, обратные, биконтинуальные. Изучение свойств и применения.
-
Лангмюир бірлігі және газ адсорбциясы
Лангмюир (L) – беттік физикада газ адсорбциясын зерттеуге арналған, әрекет ету бірлігі. 10⁻⁶ Торр қысымды 1 секундқа көбейту арқылы есептеледі.
-
Agnes Pockels
-
Коллоидтардың сұйықты сіңіруі және оның маңызы
Коллоидтардың сұйықтықтарды сіңіруі: Имбибиция – судағы көлемнің ұлғаюымен жүретін диффузия түрі. Концентрация градиенті және тартымдылық қажет.
-
Hydrophobic sand
-
Қатты дененің беттік энергиясын анықтау әдісі
Беттік энергияны анықтау әдісі: Сұйық тамшы техникасымен қатты беттердің беттік энергиясын, контакт бұрышын есептеу. Материалтануда маңызды!
-
Қатты беттердегі қажетсіз шөгінділер және инженерлік жүйелердегі залалдану
Жер беттеріндегі қажетсіз материалдың жиналуы – инжинирингтегі ластану. Биоластану, тұнбалар, масштабтану сияқты түрлері мен себептерін біліңіз.
-
Супергидрофобтық қасиеттері және беттік құрылымдардың әсері
Супергидрофобтық беткейлер: суды тегістеуге төтеп беретін материал қасиеттері, 150° асып түсетін контакт бұрыштары, "лотос эффектісі" және су тамшысының секіруі.
-
Соруыш тәсілі және оның қолданылуы
Соруыш – тегіс беттерге жабысатын құрал. Ауа қысымын пайдаланып вакуум жасайды. Қалай жұмыс істейтіні, қолданылуы туралы біліңіз!
-
Капиллярлық ағын әсері немесе "кофе сақинасы" құбылысы
Кофе сақинасы құбылысы: сұйықтың булануынан бөлшектер жиналып шетінде сақина пайда болады. Физикадағы маңызды түсінік, кофе/шарап тамшыларында кездеседі.
-
Көшіндегі бөлшектердің бірігуі
Төгіндідегі бөлшектердің бірігуі – коллоидты жүйелердің тұрақсыздығына себеп болатын құбылыс. Тұз қосу арқылы бөлшектер бірігіп, іріктемелер түзеді.
-
Permeation
-
Gibbs isotherm
-
Bancroft rule
-
Moisture sorption isotherm
-
Hansen solubility parameter