Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық театр режиссері
Ukrainian theatre director
Олександр Зенон Степанович Курбас (Олександр Зенон Степанович Курбас; 24 ақпан 1887 – 30 қараша 1937), украиналық кино және театр режиссері. Көптеген адамдар оны 20-шы ғасырдың ең маңызды украиндық театр режиссері деп санайды. Ол В.Мейерхольд, Е.Вахтангов және тағы бірнеше режиссерлермен бірге 1920-1930 жылдары советтік театр авангардын қалыптастырды. Ол украин авангарды өнерінің ең көрнекті өкілдерінің бірі. Ол Атулы Ренессанстың басты тұлғаларының бірі саналады. Ол Сталиннің Ұлы террор кезінде советтік режим тарапынан өлтірілді.
Oleksandr Zenon Stepanovych Kurbas (Олександр Зенон Степанович Курбас; 24 February 1887 – 30 November 1937), was a Ukrainian movie and theater director. He is considered by many to be the most important Ukrainian theater director of the 20th century. He formed, together with Vsevolod Meyerhold, Yevgeny Vakhtangov and several other directors, the Soviet theater avant garde in the 1920s and 1930s. He is one of the most prominent representatives of Ukrainian avant garde art. He is considered to be one of the lead figures of the Executed Renaissance. He was murdered by the Soviet regime, during Stalin's Great Terror.
Тұтқындалу және өлім жазасына кесу
1933 жылы Курбас "Березіл" театрынан қуылды. Оған Мәскеуге баруға рұқсат берілді, онда ол, әлдебір Соломон Михоэлстің әйгілі "Лир патша" (1934 ж.) қойылымын дайындаудағы басты күш болған болуы мүмкін. Кейін 1933 жылы ол тұтқындалып, еңбек лагеріне жіберілді (көптеген басқа мәдениет қайраткерлері сияқты). Мұндай жағдайға қарамастан, Лес Курбас театрға деген өзінің талмас сүйіспеншілігін көрсетті. Досы және бәсекелесі Всеволод Мейерхольд өзінің түрмеде отырған кезінде жасағандай, Курбас лагерьде театр ұйымдастырды және тіпті ол сахналаған пьесалардың бірінің авторымен драматургиялық шешімдерді талқылау үшін байланысқа шықты. Содан кейін Курбас Ақ теңіздегі Соловецкі аралдарына ауыстырылды және 1937 жылы Соловкиден құрлыққа қайтарылған тұтқындардың "жоғалған көлігінің" құрамында болды. Қазір ол 1937 жылғы 3 қарашада Украинаның 289 зиялысымен бірге Карелиядағы (Ресейдің солтүстік-батысы) Медвежьегорск қаласының жанындағы Сандармохта атылғаны белгілі. Бұл орынды 1997 жылы "Мемориал" қоғамының мүшелері тапқан. Иосиф Сталин Соловки түрмесінде ұсталған мыңнан астам суретші мен зиялыны өлтіруге тікелей бұйрық берген. Курбастың досы Микола Кулиш та осындай тағдырға ұшырады. Сталиннің қайтыс болғаннан кейін 1957 жылы Курбас ақталуға ие болды.
In 1933 Kurbas was ousted from "Berezil". He was allowed to go to Moscow, where he probably was the major force behind Solomon Mikhoels' famous staging of King Lear (1934). Later in 1933 he was arrested and put into a labour camp (as were many other cultural figures). Even under these conditions Les Kurbas showed his unshakable love for the theater. As his friend and competitor Vsevolod Meyerhold would do later during his own imprisonment, Kurbas organized a camp theater and was even in touch with the author of one of the plays he staged to discuss dramaturgical decisions. Kurbas was then moved to the remote Solovetsky Islands in the White Sea, and was one of the "lost transport" of prisoners shipped back to the mainland in 1937 from Solovki. It is now known that he was shot on 3 November 1937 with 289 other members of the Ukrainian intelligentsia at the killing field and burial ground of Sandarmokh near Medvezhyegorsk, in Karelia (northwest Russia), a site discovered in 1997 by members of the Memorial Society. Joseph Stalin had directly ordered the killing of over one thousand artists and intellectuals held in the Solovki prison camp. Kurbas' friend Mykola Kulish met the same fate. After Stalin's death, Kurbas was rehabilitated in 1957.
Ұрпақ
"Березил" театры "Шевченко театры" деген атпен жалғасты. Курбастың жетекші актерлерінің бірі Маржан Куршельницкий 1960 жылдарға дейін оған жетекшілік етті, бірақ көптеген өнерлік ұғымға келді. Курбастың еңбектерін 1960 жылдан бастап ғана қайта атауға болады, алайда, кешіккен зерттеулер 1980 жылдардың соңында, көбінесе Украинада басталды. Украиналық зерттеулерде Курбастың есін шығаруға бейімділік бар. Кейбір жақтаушылар Курбастың 20 ғасырдың соңындағы театр өнерінің дамуын болжаған гений екенін (ол шындығында көп дағдылы болған) айтады (мысалы, итальяндық режиссер Эухенио Барбаның "Один Театры" сияқты кейбір туындыларында). Тағы бір маңызды бұрмалау – Курбас коммунист емес екендігі. Оның коммунизм және жаңа қоғамның адамның шығармашылық қабілетін дамыту мүмкіндіктері туралы мүлдем басқа көзқарасы болғанын айту дұрыс болар еді. Оның суреткер ретіндегі басты мақсаты – "көрермендерді жанды сезінуге" мүмкіндік беру еді.
The "Berezil'" Theater lived on under the name of "Shevchenko Theater". One of Kurbas' lead actors, Marjan Kurshelnytsky, led it until the 1960s, but had to make many artistic compromises. Kurbas' work could only be mentioned again from the 1960s onwards, yet the overdue research was only begun in late 1980s, mostly in Ukraine. There is a tendency in the Ukrainian research to glorify Kurbas. Some hagiographers claim that Kurbas was a genius (he was indeed multi talented) who anticipated every development of the later 20th century theater (some of which he did, as for example in the work of Italian director Eugenio Barba's Odin Teatret). Another important falsification is that Kurbas was not a communist. It would be more correct to say that he had an entirely different vision of communism and the potential of a new society for the development of human creativity. His most important goal as an artist was to "make the audience feel more alive".
Театр сыйлығы
Лес Курбас сыйлығы – белгілі режиссердің құрметіне берілетін Украинаның театр сыйлығы.
The Les Kurbas Prize is a theatre award of Ukraine that is named after the famous director.