Кіріспе

Павло Павлович Вирский (Павло Павлович Вірський) (2 ақпан 1905 – 5 шілде 1975), ПАУ, советтік және украин бишісі, балетмейстер, хореограф және Павло Вирский атындағы украин ұлттық халық би ансамблінің негізін қалаушы. Оның украин би өнеріндегі еңбектері жаңашылдықпен ерекшеленді және бишілердің көптеген буындарына үлкен әсер етті.

Алғашқы жылдары

Павло Вирский 1905 жылы 25 ақпанда Ресей империясының Одесса қаласында дүниеге келген. 1927 жылы Одесса музыка және драма мектебін бітіргеннен кейін, ол 1927-1928 жылдары Мәскеудегі Театр техникумында оқуын жалғастырды. 1925 жылдан бастап Украина КСР-інің барлық аймақтарында мемлекеттік театрлар құрыла бастады, бұл өнерпаздарға ақылы жұмыс табуға мүмкіндік берді. 1928 жылы Одессаға оралғаннан кейін Вирский Одесса опера және балет театрына биші және хореограф ретінде жұмысқа орналасты. Осы театрда ол Микола Болотовпен бірінші бірлескен қойылымын жасады: Глиердің "Қызыл мак" балеті. Вирский 1931 жылы Одессадан кетіп, Харьков, Днепропетровск және Киев қалаларындағы театрларда балетмейстер болып жұмыс істеді, "Раймонда", "Ла Эсмеральда", "Ле Корсар", "Аққу көлі" және "Дон Кихот" сияқты балеттерді қойды.

Халық биі

Киев опера және балеті 1936 жылы украин әдебиеті мен өнерінің алғашқы фестивалі аясында Мәскеуге екі қойылым әкелді: Микола Лысенконың «Наталка Полтавка» операсы және Семен Хулак Артемовскийдің «Запорожец за Дунайем» (Дұнайдан тыс запорожец [казак]) операсы. Соңғысында Павло Вирский мен Микола Болотовтың хореографиялық украин халық билері қойылды. Келесі жылы Вирский мен Болотов Украина КСР Мемлекеттік халық би ансамблін құрды, олармен бірге украин халық билерінен тұратын толық бағдарлама жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда және Германия-Кеңес соғысына дайындық кезінде көптеген ансамбльдер қызметін тоқтатты, себебі орындаушылар әскерлерді көңілдіру үшін жұмылдырылды. Вирский 1939 жылдан бастап Киев әскери округінің Қызыл Ту ән және би ансамблінің директоры болып, халықтық тақырыптағы хореографиялық жұмысын жалғастырды. 1942 жылы ол бұл ансамбльді тастап, Қызыл Армия ән және би ансамблінің бишілерінің көркемдік жетекшісі болды және көп жыл бойы осы лауазымда қалды. 1955 жылы Вирский Киевке оралып, өзі құрған Украина КСР Мемлекеттік халық би ансамблін басқарды, ол соғыс аяқталғаннан кейін басқалармен қайта құрылған болатын. Келесі 20 жыл бойы (1975 жылы қайтыс болғанға дейін) Павло Вирский украин халық сахна биінің концепцияларын бұрынғыдан да жоғары деңгейге көтерді. Ол өзі дамытқан техниканы үйрету үшін мектеп ашты. Ол бишілерімен әлемді аралап, бүкіл әлемдегі украин бишілеріне үлкен әсер етті. Вирский 1975 жылдың 5 шілдесінде Киевте қайтыс болды. 1977 жылы Украина КСР Мемлекеттік халық би ансамбліне оның есімі берілді.