Кіріспе

Геометриялық ұғым. Геометрияда, C қисығына екі нүктеде жанасатын және осы нүктелерде C қисығымен бірдей бағытқа ие L түзуі битангенс деп аталады. Яғни, L түзуі P және Q нүктелерінде жанама сызық болып табылады.

Алгебралық қисықтардың битангенттері

Жалпы алғанда, алгебралық қисық сызықтың шексіз көп секант түзулері болады, бірақ бітелуші түзулер саны шектеулі. Безу теоремасы битангенті бар алгебралық жазық қисықтың дәрежесі кем дегенде 4 болуы керек екенін көрсетеді. Квартиканың 28 битангентінің жағдайы 19 ғасыр геометриясының маңызды жетістігі болды, және оның текше бетіндегі 27 түзумен байланысы анықталды.

Көпбұрыштардың битангенттері

Екі бөлек дөңгелек көпбұрыштардың төрт битангенсін екілік іздеуге негізделген алгоритм арқылы тиімді табуға болады, онда әрбір көпбұрыштың қабырғаларының тізіміне екілік іздеу көрсеткіші сақталады және екі көрсеткіштегі қабырғаларға жүргізілген жанама сызықтардың қиылысқан жеріне байланысты әр қадамда бір көрсеткіш солға немесе оңға жылжытылады. Бұл битангент есептеуі – дөңгелек қабықшаларды динамикалық түрде сақтау үшін қолданылатын дерек құрылымдарының маңызды кіші бағдарламасы болып табылады. Псевдотриангуляцияға негізделген әдіс қолданып, бірнеше бөлек дөңгелек қисықтар жүйесіндегі басқа қисықтардың ешқайсысын кесіп өтпейтін барлық битангенттік сызық сегменттерін тиімді тізімдеу алгоритмін сипаттаңыз. Битангенттер Эвклидтің ең қысқа жол мәселесін шешу үшін көріну графы тәсілін жылдамдату үшін қолданылуы мүмкін: көпбұрышты кедергілер жиынтығындағы ең қысқа жол тек оның бір битангенті арқылы кедергінің шекарасына кіре немесе шыға алады, сондықтан ең қысқа жолды Дикстра алгоритмін битангенттік сызықтарда жатқан көріну жиектерінен құралған көріну графының кіші графына қолдану арқылы табуға болады.

Қарым-қатынас ұғымдары

Битангенс секант сызықтан екі нүктеде қиылысатын секант сызықтың қисықты кесіп өту мүмкіндігімен ерекшеленеді. Сызық емес битангенттерді де қарастыруға болады; мысалы, қисықтың симметрия жиынтығы – екі нүктеде қисыққа жанасатын шеңберлердің орталықтарының геометриялық орны. Битангенттер шеңберлер жұбына қатысты Якоб Штайнердің 1826 жылғы Мальфатти шеңберлерін салуында, екі шкивті байланыстыратын белбеудің ұзындығын есептеу мәселесінде, ортақ жанасу шеңберімен төрт шеңбер жиынтығын сипаттайтын Кейси теоремасында және белгілі бір битангенттердің қиылысу нүктелерінің бір түзуде жатуы туралы Монге теоремасында маңызды рөл атқарады.