Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калирайя көлі – Филиппиннің Лагуна провинциясындағы Лумбан, Кавинти және Калайян муниципалитеттерінде орналасқан, адам жасаған көл. 1939 жылы құрылған бұл көл су спорты мен ашық ауада демалуға, оның ішінде балық аулауға танымал орынға айналды. Көлдің төңірегінде туристерге қызмет ететін бірнеше курорттар мен демалыс үйлері орналасқан.
Lake Caliraya is a man made lake situated in the municipalities of Lumban, Cavinti, and Kalayaan in Laguna province, Philippines. Created in 1939, the lake has developed as a popular spot for water sports and outdoor recreation including fishing. Surrounding the lake are a number of resorts and vacation homes which cater to tourists.
Көлдің пайда болуы
Калирайя көлі Калирайя бөгетінің салынуынан кейін құрылды. Бұл бөгетті 1939 жылы Филиппиндегі АҚШ Армиясының инженерлік корпусының бастығы, подполковник (кейін генерал-майор) Хью Дж. Кейси, Филиппин Республикасының президенті Мануэль Л. Кэзонның келісімімен бастады. Калирайя өзені үлкен, жазық даладан шығатын жерінде бөгеттелді, бұл Оңтүстік Лузонды электр қуатымен қамтамасыз ету үшін үлкен су қоймасын жасады. Бөгеттің биіктігі 100 футтан (30 метр) асып, одан бірнеше шақырымдық су тасқыны арнасы Лагуна-де-Бей көлінен 950 фут биіктіктегі тік беткейге дейін салынды. Ірі су құбырлары суды төмендегі электр станциясына бағыттап, одан әрі көлге шығаратын арна құрылды. Судың биік қысымы жоғары жылдамдықты турбиналар мен генераторларды салыстырмалы түрде арзан бағамен пайдалануға мүмкіндік берді. Жобаның алғашқы сметасы 5 миллион доллар немесе 10 миллион песоны құрады, ал қуаты 40 000 ат күшіне тең болды.
Lake Caliraya was created after the construction of Caliraya Dam, an embankment dam started in 1939 by US Army Corps of Engineers Chief in the Philippines, Lieutenant Colonel (later Major General) Hugh J. Casey, with the approval of Philippine Commonwealth President Manuel L. Quezon. The Caliraya River was dammed at its outlet from a large flat plateau area providing a large water reservoir for generating hydroelectric power for Southern Luzon. The dam was over 100 feet (30 m) high from which a diversion canal was constructed several miles to the head of a steep slope about 950 feet above Laguna de Bay. Large penstocks were constructed diverting water down to the powerhouse below, with tailrace to the bay. The high head permitted the use of high speed turbines and generators at relatively low unit costs. Initial estimate for the project was $5 million, or 10 million pesos, and an output of 40,000 horsepower.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде америкалық әскерлер шегінетін кезінде бөгетті қиратты, осылайша жаулап кірген жапондықтардың пайдалануына кедергі келтірді. Жапондықтар бөгетті қайта тұрғызғаннан кейін, өздерінің жеңіліске ұшырағанын сезгенде оны қайтадан қиратты. 1953 жылы Ұлттық Энергия Корпорациясы (NAPOCOR) бөгетті қайтадан салып, пайдалануға берді.
During World War II, the dam was sabotaged by retreating Americans to prevent use by invading Japanese who rebuilt it, then, themselves sabotaged it as their own defeat approached. It was rebuilt and inaugurated in 1953 by the National Power Corporation (NAPOCOR).
Аймақтың дамуы
Калирайя көлі 1960 жылдардың соңында Нието және Де Падуа отбасыларымен қайта ашылды, олар көлді Маниланың элитасы мен экспаттар қауымдастығына таныстырды. Көлді қоршаған жерлерді сатып алу және біріктіру арқылы олар Сиерра Лейкс және Дос Лагос клубы (қазір Лагос дель Сол) деп аталатын тұрғын үй курорттық ауданын құрды. Көлге дейінгі басты жолдың жапон үкіметінің гранты арқасында асфальтталуы және 2004 жылы гидроэлектр станциясының жөнделуімен мүлік құны одан да артты. Калирайя көлі элитаның демалыс үйлерінен тұратын жоғары деңгейлі ауданға айналды. 1980 жылдары Калирайя көлінің айналасын жергілікті тұрғындар және Жаңа халық армиясының (НХА) мүшелері басып алды, олар жергілікті тұрмыстың жойылмауы үшін күресті. Дегенмен, 1980 жылдардың ортасынан бастап көл жағалауында бірнеше шағын курорттар, Калирайя Спрингс гольф алаңы мен елдік клубы салынды, соның нәтижесінде жылжымайтын мүлік дамуы қарқын алды. Калирайя демалыс үшін тамаша орын болып табылады, мұнда ауыз балық аулау, жел серфингі, кайтсерфинг, вейкбординг, джет-ски, су шаңғысы, қайықпен жүзу, гольф, кемпинг және басқа да спорттық және ойын-сауық іс-шаралары бар. Мүлік құны жоғары деңгейде сақталып келеді және жеке және коммерциялық жаңа жобалар біртіндеп іске қосылуда.
Lake Caliraya was rediscovered in the late 60's by the Nieto and De Padua families who then popularized the lake to Manila's elite and expatriate communities. By the acquisition and consolidation of land titles surrounding the lake, they constructed a residential resort subdivision known as Sierra Lakes and the Dos Lagos Club for residents (now known as Lagos del Sol). Property values increased even more so when the main road to the lake was paved courtesy of a grant from the Japanese government and the refurbishing of the hydroelectric plant in 2004. Lake Caliraya eventually became a high end neighborhood of vacation homes for the elites. During the 1980s, Lake Caliraya's surroundings were occupied by the locals with members of the New People's Army (NPA), which fought against destruction of local livelihood. Nevertheless, since the mid 1980s, there has been major real estate developments along the shores of the lake, with the construction of several small resorts and Caliraya Springs, a golf course and country club. Caliraya continues to be a haven for recreation, with activities including largemouth bass fishing, wind surfing, kite boarding, wake boarding, jet skiing, water skiing, boating, golf, camping, and other sporting and recreational outdoor activities. Property values remain high, and a new generation of developments, both private and commercial, are slowly coming onstream.
География және геологиялық құбылыс
Калирайя көлі теңіз деңгейінен шамамен 1200 фут биіктікте орналасқан және Сьерра-Мадре тауларының жоғары бөлігінде жатыр. Көлде жыл бойы салқын климат басылады. Калирайя көлінде қыркүйек айының басынан мамыр айының соңына дейін жел соғады. Калирайя көлінің түбі, сондай-ақ айналасындағы төбелер қызыл сазды топырақпен сипатталады. Көлдің түбі өте жұмсақ балшықтан тұрады. Көлдің маңындағы жергілікті тұрғындар әлі де көлдің кейбір бөліктеріне қатысты әңгімелер айтады, олар қайықтарды батып кеткен деген қағидаға ие – бұл жергіліктік шалақылардың арасында кең таралған негізсіз сенім.
Lake Caliraya is situated approximately 1,200 feet above sea level, and is perched high in the Sierra Madre. The lake experiences cool climate all year round. Winds start blowing in Lake Caliraya from the beginning of September up to late May. Lake Caliraya's bottom, as well as the surrounding hills, are characterized by a reddish clay topsoil. The lake's floor has a very soft clay bottom. Local residents of the lake's surroundings still tell stories about certain areas in the lake that are reputed to have sucked boats down an unfounded claim typical among superstitious locals.
Көлдің айналасы мен аралдары
Көлдің айналасы Солтүстік Американың түрлі курорттарымен салыстырылады, себебі алғашқы құрылысшылардың бірі көптеген кокос пальмаларының орнына көптеген қарағайларды отырғызған, сондай-ақ жыл бойы салқын климат пен жасыл төбелер де осыған себеп. Бөгет салынған кезде әртүрлі пішіндегі және мөлшердегі көптеген аралдар пайда болды. Олардың есімдері жоқ. Ең үлкен арал шамамен Ризал паркінің көлемімен тең, ал ең кішкентайы – 3 шаршы метрлік құмсырақ, көбінесе су тасқан кезде су астында қалады. Осы кішкентай аралды Лагос-дель-Соль курортынан көруге болады.
The lake's surroundings have been compared to various North American resorts, as suggested by the abundance of pine trees which were introduced by some of the early developers to replace many of the coconut trees, as well as year round cool climate, and verdant hills. Also, numerous islands of various shapes and sizes have been formed during the creation of the dam lake. All are unnamed. The biggest island is approximately as big as Rizal Park, while the smallest is actually a sandbar about 3 square meters often submerged during high water. This tiny island can be viewed from Lagos del Sol Resort.
Балық аулау
Алғашқы дамытушылар (Калау, Нието және Де Падуа отбасылары) көлге шапан балығын жіберді, және жылдар бойы көл елдегі ең танымал шапан балығы аулау орны болып қала берді.
The early developers (Kalaw, Nieto and the De Padua families) seeded the lake with largemouth bass, and through the years, the lake has remained the most popular bass fishing spot in the country.