Кіріспе
Сақтандырудағы тәуекелді болжау жүйесі. Сақтандыру скорі – сондай-ақ сақтандыру кредиттік скорі деп аталады – таңдалған кредиттік есептің ерекшеліктеріне негізделген сандық баллдық жүйе. Ол несие беру шешімдерінде қолданылатын қаржылық кредиттік скорлермен тікелей байланысты емес, себебі сақтандыру скорлері несиелік қабілеттілікті өлшеу үшін емес, тәуекелді болжау үшін жасалған. Сақтандыру компаниялары сақтандыру скорлерін андеррайтинг шешімдері үшін, сондай-ақ премиумдардың бағасын ішінара анықтау үшін пайдаланады. Сақтандыру скорлері жеке өнімдерде, атап айтқанда үй иелерінің және жеке көліктердің сақтандыруында қолданылады, көбінесе басқа салаларда қолданылмайды.
An insurance score – also called an insurance credit score – is a numerical point system based on select credit report characteristics. There is no direct relationship to financial credit scores used in lending decisions, as insurance scores are not intended to measure creditworthiness, but rather to predict risk. Insurance companies use insurance scores for underwriting decisions, and to partially determine charges for premiums. Insurance scores are applied in personal product lines, namely homeowners and private passenger automobile insurance, and typically not elsewhere.
Өмірбаян
Сақтандыру бағалау модельдері кредиттік есептердегі факторларды іріктеу арқылы құрастырылады, олар сақтандыру талаптары мен пайдалылық деректерімен біріктіріліп, сандық формулалар немесе алгоритмдерді құрайды. Бағалау моделі сақтандыру компаниясына және әрбір бизнес саласына (мысалы, үй иелерінің немесе автокөліктің сақтандыруына) қарастырылатын факторлар мен ұпайлардың салмағы тұрғысынан ерекше болуы мүмкін. Сақтандыру кредиттік баллдары несиелік қабілеттілікті өлшеуге бағытталмағандықтан, олар көбінесе қаржылық әдеттер мен таңдауларға (яғни, ең ескі шоттың мерзімі, 24 ай ішіндегі сұрау саны, жалпы баланстың жалпы лимиттерге қатынасы, ашық бөлшек сауда кредиттік карталарының саны, лимиттерінің 75% -дан жоғары балансы бар айналымдық шоттардың саны және т.б.) назар аударады. Сондықтан, жоғары қаржылық кредиттік рейтингі және тамаша төлем тарихы бар тұтынушының сақтандыру бағалауы нашар болуы мүмкін. Сақтандырушылар кепілдендіру және баға белгілеу шешімдерінде пайдалылықты және шығын тәуекелін болжау үшін кредиттік есептердегі ақпаратты пайдаланады. Әртүрлі зерттеулер кредиттік негіздегі сақтандыру баллдары мен пайдалылық немесе шығын тәуекелі арасындағы тығыз байланысты анықтады. Бұл баллдар әдетте басқа ақпарат жеткіліксіз немесе мүлдем болмаған кезде жақсы болжам жасайды, мысалы, таза жүргізу тарихы немесе талаптарсыз полистер; егер бұрынғы талаптар, ұпайлар немесе басқа ұқсас ақпарат тіркелген болса, жеке тарихтар көбінесе баллдардан жақсы болжам жасайды. Сақтандырушылар тұтынушының тәуекелдік профилін анықтау және сыйақы ставкалары белгілеу үшін кредиттік есептердегі ақпаратты, сондай-ақ жүргізу тәжірибесі, бұрынғы талаптар және көліктің жасы сияқты басқа факторларды қарастырады. Кредиттік негіздегі сақтандыру баллдары мен жалпы сақтандыру пайдалылығы мен шығындары арасындағы байланыс күмәндалмаған.
Қолдау және қарсылық
Кредиттік ақпаратты сақтандыру бағасын белгілеуде және андеррайтингте пайдалану бойынша пікір қақтығыстары жиі туындайды. Сақтандыру кредиттік бағалауды қолдайтындарға сақтандыру компаниялары, Американдық актуарийлер академиясы (AAA), Сақтандыру ақпараттық институты (III) және Fair Isaac, TransUnion сияқты кредиттік бюролар жатады. Ал қарсыластарының қатарында көптеген штаттық сақтандыру департаменттері мен реттеушілер, сондай-ақ Экономикалық әділдік орталығы, Америка Тұтынушылар Федерациясы, Ұлттық Тұтынушылар Заң орталығы және Техас бақылауы сияқты тұтынушыларды қорғау ұйымдары бар. Сақтандыру индустриясының белсенді лоббилеуінің нәтижесінде кредиттік бағалау дерлік барлық штаттарда заңды. Гавайи штаты жеке автомобильдерді сақтандыру және бағалауда кредиттік ақпаратты пайдалануға толық тыйым салды, ал басқа штаттар шектеулер енгізді. Көптеген штаттар осы практиканы тыйым салуға немесе шектеуге әрекет еткенімен, нәтижеге қол жеткізе алмады. Ұлттық сақтандыру комиссарлары қауымдастығы сақтандыру баллдары мен шығындар арасындағы байланысты мойындады, бірақ кредиттік есептердің тұтынушыларға тигізер пайдасы әлі дәлелденбегенін мәлімдеді.
Қоғамға ақпарат беру
Сақтандыру кредиттік рейтингтік модельдері көбінесе меншік құқығында болып саналады және коммерциялық құпия ретінде қарастырылады. Модельдерді жасаушылар оларды бірнеше себеппен жария етуден қорғайды: олар сақтандыру нарығында бәсекелестік артықшылықты қамтамасыз ете алады, немесе егер есептеу әдістері бұқаралық жағдайға белгілі болса, тұтынушылар ұсынған ақпаратты өзгерту арқылы нәтижелерді манипуляциялауға тырысуы мүмкін деп санайды. Сондықтан сақтандыру кредиттік рейтингтік модельдерінің толық мәліметтері көпшілікке кеңінен таралған жоқ. Джеймс Монаган (ACAS MAAA) авторы болған "Жеке жеңіл автокөліктің сақтандырудағы шығындарға жеке кредиттік тарихтың әсері" деген актуариялық зерттеу жарияланған. Allstate компаниясы жеке жеңіл автокөліктің кредиттік рейтингтік моделін ISM7 (NI) Scorecard түрінде жариялады, мұнда "NI" деген жазба ешқандай сұрау қарастырылмағанын көрсетеді.
Негізгі есептер мен зерттеулер
Кредитке негізделген сақтандыру баллдары: Автомобильді сақтандырудың тұтынушыларға әсері, Федералды сауда комиссиясының Конгресске берген есебі. Бұл зерттеу сақтандыру кредиттік баллдарының тәуекелді тиімді болжаушы көрсеткіштер екенін анықтады. Сонымен қатар, афроамерикандықтар мен испандар төменгі несиелік баллдарда айтарлықтай көп, ал жоғары баллдарда айтарлықтай аз ұсынылған, ал еуропалықтар мен азиялықтар баллдар бойынша теңіздей тараған. Кредиттік баллдар әр этникалық топтың тәуекелін болжауға қабілетті екені анықталды, бұл Федералды сауда комиссиясын (FTC) балл модельдерінің тек қызыл сызық үшін прокси емес деген қорытындыға әкелді. FTC сақтандыру баллдарының тұтынушыларға тигізетін пайдасын бағалау үшін жеткілікті деректер жоқ екенін мәлімдеді. Бұл есепті Американың Тұтынушылар Федерациясы, Ұлттық Әділ Тұрғын Үй Альянсы, Ұлттық Тұтынушылар Заң Орталығы және Экономикалық Әділет Орталығы өкілдері сақтандыру индустриясы ұсынған, тексеруге ашық емес деректерге сүйенгені үшін даулады. Жеке кредиттік тарихтың жеке сақтандыру линияларындағы шығындарға тигізетін әсері, Джеймс Монаган ACAS MAAA. Бірни Бирнбаум, кеңесші экономист, сақтандыру кредиттік баллдарын тұтынушылар үшін әділетсіз және тәуекелді жіктеудің негізгі принциптерін бұзатындығын айтады. Сақтандыру кредиттік баллдауы: әділетсіз практика, Экономикалық Әділет Орталығы. Бұл есеп сақтандыру баллдауының: өзінің табиғатынан әділетсіз екенін; кедей және аз ұлтты қауымдастықтардағы тұтынушыларға диспропорционалды әсер ететінін; тұтынушыларды рационалды мінез-құлық және дұрыс қаржылық басқару практикалары үшін жазалайтынын; төлем тарихымен байланысы жоқ несие берушілердің бизнес шешімдері үшін тұтынушыларды жазалайтынын; кездейсоқ практика екенін; және сақтандыру механизмінің негізін және сақтандыру саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттарын бұзатынын көрсетеді. Автомобильді және үй иелерінің сақтандыруындағы кредиттік баллдаудың қолданылуы, Мичиган губернаторына, заң шығарушы органына және халқына арналған есеп, Фрэнк М. Фицджеральд, Қаржы және сақтандыру қызметтері басқармасының комиссары. Бұл есепте өнеркәсіп, агенттер, тұтынушылар және басқа да мүдделі тараптардың пікірлері қарастырылды. Қорытындылай келе, сақтандыру кредиттік баллдауының Мичиган заңнамасының шеңберінде екені анықталды. Техастағы сақтандырушылардың кредиттік ақпаратты пайдалануы, 79-шы заң шығарушы жиналысқа, Техас сақтандыру департаментіне есеп беру. Бұл зерттеуде түрлі нәсілдік/этникалық топтар арасындағы кредиттік баллдардағы айырмашылықтардың тұрақты үлгісі анықталды. Ақ және азиялықтардың баллдары қара және испандарға қарағанда жақсы екені анықталды. Табыс деңгейіндегі айырмашылықтар нәсілдік/этникалық топтарға қарағанда айқын емес, бірақ жоғары табысты топтардағы орташа кредиттік баллдар төменгі және орташа табысты топтарға қарағанда жақсы болды. Зерттеу кредиттік баллдар мен жалпы есеп айырысу тәжірибесі арасындағы тығыз байланысты көрсетті. 2002 жылы Техас сақтандыру департаментіне кредиттік баллдауға қатысты 600 шағым түсті, олар жылына 300-ге дейін азайды. Аляскадағы сақтандыру кредиттік баллдауы, Аляска штаты, Қоғамдық және экономикалық даму департаменті, Сақтандыру бөлімі. Зерттеу әртүрлі табыс деңгейі мен этникалық құрамы бар тұтынушыларға әсердің тең емес екенін көрсетті. Нақтырақ айтқанда, жоғары табыс деңгейі бар аудандар мен еуропалықтардың үлесі жоғары аудандар кредиттік баллдаудың ең аз әсерін сезінді. Зерттеу үшін қол жетімді деректер шектеулі болғанымен, Аляска штаты кредиттік баллдауға қатысты кейбір шектеулерді қоғамды қорғау үшін орынды деп тапты.