Кіріспе

Манчестердегі жол, Англия
Деансгейт, Манчестер

Деансгейт – Англияның Манчестер қаласының орталығынан өтетін маңызды жол (A56 тас жолының бөлігі). Ол қала орталығының батыс жағынан шамамен солтүстік-оңтүстік бағытында тікелей өтеді және қала орталығындағы ең ұзын жол болып, бір мильден аса ұзындықты құрайды.

Тарих

Динсгейт – қаланың ең көне көшелерінің бірі. Рим дәуірінде оның бағыты Мамуциум римдық бекінісіне жақын өтіп, Медлок өзенінен басталып, Деваға (Честерге) баратын жол мен броды болған. Оның бойында бірнеше азаматтық ғимараттар және Хилтон қонақ үйінің жанындағы мансио (сарай) орналасқан. Оның бір бөлігі саксондық дәуірден бастап Олдпорт Лейн деп аталды. (Алдпорт – Каслфилдтің саксонша атауы.) 1730 жылдарға дейін бұл аймақ ауылдық болды, бірақ өзендегі кемежайдың салынуынан кейін құрылыс жұмыстары басталды. Көше жоғалған Дене өзенінің құрметіне аталған, ол Ірк өзенін көшенің солтүстік жағындағы Ирвелл өзенімен байланыстыратын Аспалы арна бойымен ағып өткен болуы мүмкін. («Gate» сөзі скандинав тіліндегі «gata» сөзінен шыққан, ол «жол» дегенді білдіреді). 19 ғасырдың соңында Динсгейт әртүрлі мақсаттағы аймаққа айналды: оның солтүстік жағында сауда орындары мен ірі кеңсе ғимараттары орналасса, оңтүстік жағында шалаптар мен жұмысшы табының тұратын аймағы, сондай-ақ Сент-Джон шіркеуі (Сент-Джон көшесі жоғары орта таптың мекені) болды. Вуд-стрит миссиясы 1869 жылы әлеуметтік мәселелерді шешуді бастады және оның жұмысы қазірде өте өзгеше формада жалғасуда. Питер көшесінен оңтүстікке қарай шығыс жағында Ұлы Солтүстік және Манчестер Оңтүстік Қосқақ теміржолдарының виадуктары басым болды, ал Рочдейл каналы Диансгейттің астынан өтіп, басқа су жолдарымен байланысты. 20 ғасырдың соңында Динсгейтте «Манчестер Evening News» газетінің бас кеңсесі орналасқан, бірақ қазір оның орнына Спиннингфилдс дамуының бір бөлігі салынды.

География

Диансгейт Виктория көшесінен басталады, бұл 19 ғасырда салынған. Оның шығыс жағында Манчестер қалалық әкімшілігі 1876 жылы үшбұрышты жерге салынған Виктория ғимараттары орналасқан, бірақ 1940 жылдың желтоқсан айында Манчестердегі бомбалау кезінде қиратылған. Солтүстік бұрышта Оливер Кромвельдің мүсіні орнатылған, ол Манчестердің Англия азамат соғысында Парламентті қолдағандығын еске салады. Бұл мүсінді қалаға миссис Абель Хейвуд, өздерінің бірінші күйеуі Томас Годсбидің естелігі ретінде сыйлаған, және ол Англияда ашық жерде орнатылған Кромвельдің ең ірі мүсіні болды. Диансгейттің солтүстік жағында Виктория көшесі орналасқан, онда Манчестер соборы бар, ал оңтүстік жағында – Диансгейт теміржол станциясы. Бұл жерде Диансгейт Бриджуотер виадугімен және Честер Роудпен (Уитворт көшесінің батыс бөлігі осы жерде қосылады) жалғасады. Питер көшесінің оңтүстік бөлігі 18 ғасырдың соңына дейін Олдпорт көшесі деп аталды. Көшеде көптеген дүкендер бар, оның ішінде «Фрейзер Хаус» универмагы (1830 жылдан 2005 жылға дейін «Кендалс» деп аталды) және «Уотерстоунс» кітап дүкені, сондай-ақ «Айдың астында» (бұрынғы Диансгейт кинотеатры немесе ABC Deansgate) сияқты көптеген пабтар мен барлар орналасқан. 1700 клиентке арналған, 60 қызметкері бар, ол «Гиннестің рекордтар кітабында» Ұлыбританиядағы ең ірі паб ретінде тіркелген. Эллиот Хаус – Манчестер азаматтық тіркеу кеңсесі, ал бұрын қалалық әкімшіліктің білім беру бөлімінің кеңсесі болған. Көшенің солтүстік жағы Шамблзға жақын орналасқан және 1996 жылғы Манчестердегі жарылыс кезінде қираған. Бұл аймақ қайта құрылды және «No. 1 Deansgate» және «Харви Николс» дүкенінің Манчестердегі филиалы сияқты бірнеше жаңа ғимараттар салынды. Диансгейт ауданындағы басқа ғимараттарға Шотландия Корольдік банкі, Бетхэм мұнарасы және қайта жаңартылған Ұлы Солтүстік қоймасы кіреді. Тарихи ғимараттарға Джон Райлендс кітапханасы және Бартон Аркад сауда орталығы жатады. Манчестер мен Салфорд торабындағы пайдаланылмаған канал Диансгейттің астынан, Ұлы Солтүстік қоймасының астынан өтеді.

Көлік

Бүгінде Динсгейттегі басты көлік артериялары – Ұлттық теміржол және Манчестер метрополитені станциялары, сондай-ақ бірқатар автобус маршруттары, оның ішінде Metroshuttle қызметтері. Динсгейт стансасы 1849 жылғы 20 шілдеде Манчестер, Оңтүстік түйіскез және Альтринчем темір жолының Кнотт Миллде ашылды. Ол Metrolink жүйесінде Deansgate Castlefield метрополитені станциясымен байланысты. 20 ғасырдың бірінші жартысында Динсгейт – Манчестер қалалық трамвай компаниясының трамвайлары жүйген бағыт болды, кейін көптеген автобус маршруттары осы жолмен өтті. 1970 жылдары көптеген автобус маршруттары өзгертіліп, қала орталығында аяқталатын екі жеке қызметке бөлінді, ал Король көшесі және оған жақын көшелер жаяу жүргіншілерге арналды. 2009 жылы Динсгейтте көлік қозғалысын тоқтату және оны жаяу жүргіншілерге беру туралы ұсыныстар талқыланды. Бұл ұсынысқа Динсгейттің бір бөлігінде жүргізілген жөндеу жұмыстары түрткі болды. Кейбір сарапшылар қала орталығындағы маңызды көлік артериясын жабу экономикаға зиян келтіруі мүмкін деп санайды, ал басқалары көлік құралдары жоқ Динсгейт көбірек саудагерлерді тартады деген пікірде болды. Манчестер соборының солтүстік жағындағы шағын бөлігі – Виктория көшесі жаяу жүргіншілерге арналған. 2019 жылы Extinction Rebellion ұйымы төрт күн бойы Сент-Мэри қақпасынан Джон Далтон көшесіне дейінгі жолдың бір бөлігін басып алып, шатырлар тіктеп, климаттың өзгеруі, тұрақты өмір салты және қарсылық тақырыбында дөңгелек үстелдер ұйымдастырды. Бұл жағдай Динсгейтті жаяу жүргіншілерге беру туралы талаптарды қайта жақтандырды. 2022 жылы велосипед жолдары кеңейтіліп, Блэкфриарс көшесі мен Динсгейт қиылысында оңтүстік бағытындағы автобустар, таксилер және велосипедтер үшін арнайы жолақ ашылды. Бридж-стриттен Кей-стритке дейінгі бөлік бір бағытты болып, тек оңтүстікке қарай қозғалысқа рұқсат етіледі. Қала орталығында жүретін 1, 2 және 3 нөмірлі "тегін автобустардың" барлық маршруттары Динсгейтте аялдамасы бар.

Оқиғалар

Динсгейт – қала орталығында спорттық іс-шаралар өткізуге қолайлы, ұзын, түзу көше. 2006 жылы A1 Racing автомобильдері A1 Grand Prix-тің басталуына қатысу үшін қалаға келді және Динсгейтті маршруттың бір бөлігі ретінде пайдаланды. 2011 жылдың тамызында мыңдаған адамдар көшеге жиналды, себебі Дженсон Баттон Vodafone Vip Live Manchester фестивалі аясында McLaren MP4 23 көлігін Динсгейт көшесімен жүргізді. 2001 жылы Динсгейтте алғашқы Ұлы қалалық ойындар өтті, онда 150 метрлік спринт жолы құрылды. Бұл іс-шара мамыр айының ортасында өтетін Ұлы Манчестер жүгіру күнінің жыл сайынғы дәстүрлі бөлігіне айналды. 2009 жылы Усайн Болт 150 метрге тік жүгіруде жаңа әлемдік рекорд жасады, ал Тайсон Гей 2010 жылы 200 метрге тік жүгіруде рекордтық уақыт көрсетті.