Кіріспе

Құрып кеткен трилобиттердің ішкі тобы

Olenellina – трилобиттердің Redlichiida тобына жататын ішкі топ, төменгі кембрийдің шамамен ортасында, Аtdабания кезеңінің басында кездеседі. Қазба жәндіктері арасындағы ең ерте трилобиттер Olenellina деп саналады, бірақ ең ерте Redlichiina, Ptychopariida және Eodiscina олардан кейін тез пайда болады. Бұл ішкі топ төменгі кембрий орта кембрийге ауысқанда, Toyonian кезеңінің соңында жойылды. Olenellina-ны біріктіретін ерекшелік – бас қалқанында үзілу сызықтарының (немесе тігістердің) болмауы, ал басқа трилобиттерде бұл сызықтар буынтық өсумен байланысты мерзімдік түлеуге (немесе экдизиске) көмектеседі. Кейбір трилобиттер беттік тігістерін қайтадан жоғалтты (кейбір Eodiscina, барлық Agnostina және бірнеше Phacopina), бірақ олардың барлығы соқыр, ал барлық Olenellina-да көздері бар.

Таксономия

Бұл топшаға төрт суперотбасы кіреді: Olenelloidea (3 туыс және 5 бастапқы туыс), Judomioidea (1 туыс және 3 бастапқы туыс), Nevadioidea және Fallotaspidoidea (3 туыс және 3 бастапқы туыс). Либерман, 2002 жылы Fallotaspidoidea тобын парафилетикалық деп санайды, себебі ол Redlichiina-ға қалыптасуына себеп болды; ол Olenellina-ны Olenelloidea, Judomioidea және Nevadioidea суперотбасыларымен шектеуді ұсынбады. Сондай-ақ, ол осы суперотбасылар тобын жаңа құрылған Olenellida орденіне жатқызуды және Redlichiina-ға Fallotaspidoidea-ны қосуды ұсынбады. Бұл Redlichiina-ға арқалық тігістері бар және жоқ таксондардың кіретінін көрсетеді.

Тарату

Оленеллиналар кембрийдің 2-ші қатарының басында (Томмотианның 2-ші және Атдабанианның 3-ші қабаттары арасында) шамамен миллион жыл бұрын кенеттен пайда болады және осы қатардың соңында (Тойонның 4-ші және Амганның 5-ші қабаттары арасында) жоғалады. Оленеллиналар, болжам бойынша, алғаш рет Сібір палеоконтинентінде пайда болып, қазіргі Атлас таулары, Балтика, Авалония және Лорантияға тараған Гондвананың бөлігіне жеткен. Батыс Лорантияда алғашқы өкілдері – Fallotaspididae, одан кейін Archaeaspididae, Nevadioidea және Holmiidae, соңында Biceratopsidae және Olenellidae болып табылады. Оленеллиналар Оңтүстік Қытайдан, Австралиядан және Латын Америкасының көп бөлігінен, сондай-ақ Африкадан белгілі емес, онда алғашқы трилобиттер арқалық тігістері қалыптасқан Redlichiina болған.

Сипаттама

Басқа көптеген ерте трилобиттер сияқты, Оленеллинаның экзоскелеті жақсырақ жазық, жұқа ғана кальцийленген және жарты ай пішіндес көз қырларына ие. Бұл кіші топ басқа трилобиттерден бас қалқанында (немесе цефалонда) арқалық тігістердің болмауымен ерекшеленеді. Жанау мүшесінің жастық жағында (немесе контерминантты гипостома) кең ростральді пластинасы бар, ол гендік бұрыштар арасында созылып, қосымша тігістерсіз периростральді тігіске ие. Төс бөлігі проторакстан – әдетте 14 немесе 15 сегменттен, және опсисторакстан – 0-ден 34 сегментке дейін құралуы мүмкін. 3-сегментте осьтің оң және сол жағындағы (немесе плевралық бөліктері) аймақтары көбінесе кеңейеді, кейде үлкен соңғы плевралық тікендері болады. 14 немесе 15-сегмент көбінесе орта сызықта артқа қарай бағытталған үлкен тікенге ие. Пигидиум көбінесе өте кішкентай, аздаған сегменттері бар, оларды көбінесе ажырату қиын. Басқа трилобиттер тобынан айырмашылығы, протоспид деп аталатын ерте дербес сатысы белгісіз, және бұл протоспид кальцийленбегендіктен деп қабылданған.

Суперотбасылардың кілті

1 Глабелланың алдыңғы бөлігі (L4) глабелланың ең артқы бөлігінің (оқпан сақинасы немесе L0) ұзындығынан немесе артқа қарай санағандағы бірінші жұп бүйірлік бөліктерінің (L1) ұзындығынан артық немесе тең болады, бұл өлшем орта сызық бойынан жүргізіледі. → 2 L4 шамамен L0 ұзындығымен бірдей. → Fallotaspidoidea 2 Көз тізігі (немесе көз бөлігі) глабелланың алдыңғы бөлігімен бірігеді. → 3 Көз бөлігі L4-ке жанасады, бірақ онымен бірікпейді. → Стамгруппа Nevadioidea 3 Көз бөлігі L4-тің бүкіл шетімен бірігеді. → Crowngroup Nevadioidea және Judomioidea Көз бөлігі L4-тің тек артқы шетімен бірігеді. → Olenelloidea