Кіріспе

Будапешттегі алаң, Венгрия
метро станциясы

Шелл Кальман алаңы (Шелл Кальман алаңы, бұрын 1951 және 2011 жылдар аралығында Москава алаңы немесе Мәскеу алаңы деп аталған) – Будапешттегі алаң. Бұл қаланың ең қызықты көлік түйіскездерінің бірі (оңтүстіктегі Мориц Зсигмонд алаңымен салыстыруға болады), оған метроның 2-желісіндегі станция, трамвайдың 4, 6, 17, 56, 56A, 59, 59A, 59B, 61 және автобустардың 5, 16, 16A, 21, 21A, 22, 22A, 39, 91, 102, 116, 128, 129, 139, 140, 140A, 142, 149, 155, 156, 222 бағыттары қызмет көрсетеді. Бірнеше автобус Буда төбелеріндегі танымал саяхат орындарына қатынайды, сондықтан бұл алаң (үстіндегі классикалық, ескі сағатымен) экскурсияға шығатын адамдардың жиналатын ортақ орны болып табылады. Көліктің көптігі мен айналасындағы көптеген дүкендерінің болуына байланысты, оны Буданың орталығы деп санауға болады, соның ішінде «Мамут» сауда орталығы да бар. Буда қамалына осы жерден жаяу немесе 16, 16A немесе 116 автобус бағыттары арқылы оңай жетуге болады.

Тарих

1929 жылы бұрын аты белгісіз болған аймақ Széll Kálmán tér (Széll Kálmán алаңы) болып өзгерді, ол Венгрияның премьер-министрі Кальман Сельдің құрметіне аталды. Кеңес оккупациясы мен елде коммунистердің билікке келуінен кейін, 1951 жылы Ракоши режимі тұсында алаң Москва тері деп қайта аталды. Шығыс Еуропадағы коммунистік режимдер құлағаннан кейін, оны бастапқы Széll Kálmán алаңы деп қайта атау керек пе деген мәселе талқыланды, бірақ бастапқы атауы сақталды. 1956 жылғы төңкерістің басында кеңес әскерлері (сол кезде елдің батыс бөлігінде, Секешфехервар қаласының жанында орналасқан) осы алаңқа қарай шабуыл жасап, қаланы басып алуға тырысты. Бұл алғашқы әрекет сәтсіз аяқталды және ел 1956 жылдың қараша айындағы кеңес басқынына дейін бостандыққа ие болды. 2011 жылдың 26 наурызында Будапешт қалалық кеңесі алаңның бастапқы атауын – Széll Kálmán tér – қайта орнатты. 2011 жылы алаңды жаңарту жоспары жасалды, оған үш миллиард форинт қаражат бөлінді. 2015 жылдың 21 қаңтарында Széll Kálmán tér-де жөндеу жұмыстары басталды. Жаңа құрылыс жұмыстары 2016 жылы аяқталды, нәтижесінде заманауи дизайн, жоғары сапалы қызметтер және жасыл, үйлесімді қоғамдық кеңістік пайда болды. Будапешт муниципалитетінің тартуынша, мемлекеттік, Еуроодақ және қалалық қаражат есебінен 5,3 миллиард форинт қаражат бар. Жаңа құрылыс жұмыстары 2016 жылдың көктеміне дейін бірнеше кезеңмен жүргізіледі, кейде жол қозғалысына байланысты уақытша қолайсыздықтар туындауы мүмкін.