Кіріспе

Гарвард алаңы – АҚШ-тың Массачусетс штатының Кембридж қаласының ортасына жақын, Массачусетс даңғылы, Браттл көшесі және Джон Ф. Кеннеди көшесінің қиылысында орналасқан үшбұрышты алаң. "Гарвард алаңы" термині осы қиылысты қоршап тұрған бизнес ауданын және Кембридждің тарихи орталығы болып табылатын Гарвард университетін көрсету үшін де қолданылады. Гарвард ауласының жанында орналасқан Гарвард университетінің тарихи жүрегі – Алаң (жергілікті тұрғындар кейде осылай атайды) Гарвард студенттерімен қатар Батыс Кембридж, батыс және солтүстік аудандар мен Бостонның жақын маңындағы тұрғындар үшін де коммерциялық орталық қызметін атқарады. Алаңға ірі MBTA Red Line метросы және автобус тасымалының торабы – Гарвард станциясы қызмет көрсетеді. "Гарвард алаңы" атауы осы қиылыстың әр бағытына қарай бірнеше блокқа созылған аумақты, соның ішінде бір блок қашықтықтағы Браттл алаңын және жақын орналасқан Кембридж Коммонын да қамтуы мүмкін. Коммон – ойын алаңдары, бейсбол алаңы және көптеген ескерткіштер бар саябақ, олардың бірнешеуі Американдық революцияға байланысты.

Орналасқан жері

Гарвард алаңының ортасы – Массачусетс даңғылы мен Браттл көшесінің тоғысқан жері. Массачусетс даңғылы оңтүстік-шығыстан кіреді (Бостоннан Чарльз өзенін МИТ маңынан кесіп өткеннен кейін бірнеше шақырым сапар салған соң), және тоғысқан жерде солтүстікке қарай тікелей бұрылады. Бұл жерде үлкен жаяу жүргіншілерге арналған кеңістік орналасқан, ол қазіргі MBTA метросының бас кіреберісін, бұрын газет стенді, туристер ақпарат алатын киоск және ашық ауадағы шағын сахна ("Шұңқыр") орналасқан ескі метро бас ғимаратын қамтиды. Браттл көшесі мен Джон Ф. Кеннеди көшесі оңтүстік-батыстан бірігіп, Массачусетс даңғылымен 1 Браттл көшесінде қосылады, мұнда бұрын тағы бір газет стенді орналасқан. Гарвард/МИТ кооперативтік қоғамының бас ғимараты тоғысқан жердегі батыс жағындағы көше қабырғасын құрайды, сондай-ақ банк пен бірнеше сауда дүкендері де осы жерде орналасқан.

Жақын жерлер

Гарвард ауласының қабырғалы қоршауы жанында орналасқан, Гарвард университеті, Гарвард кеңейту мектебі, Гарвард өнер мұражайлары, Семит мұражайы, Археология және этнология жөніндегі Пибоди мұражайы және Табиғи тарих мұражайы бәрі де жақын жерде. Айналасындағы басқа да мекемелерге Кембридж қалалық кітапханасы, Лесли университеті, Лонги музыка мектебі, Епископтық дінтану мектебі, Кембридж Риндж және Латын мектебі, Американдық репертуарлық театр, Купер Фрост Остин үйі, Хупер Ли Николс үйі және Лонгфеллоу үйі – Вашингтон штаб-пәтері ұлттық тарихи ескерткіші кіреді. Көптеген жаяу жүргіншілердің болуы Гарвард алаңы мен Браттл алаңын, бір блок қашықтықта, көше музыканттары мен әртістердің жиналатын орнына айналдырған (олар Кембридж өнер кеңесінен рұқсат алуы тиіс). Жақын жердегі Тафтс университетінде оқыған әнші-әндер авторы Трейси Чэпман студенттік жылдары осы жерде өнер көрсеткені белгілі. Дрезден қуыршақтарынан Аманда Палмер мұнда "жанды мүсін" ретінде үнемі өнер көрсеткен. Жылдар бойы жиі орындаған тағы бір музыкант – инди-рок гитарисі Мэри Лу Лорд. Flying Karamazov Brothers тобы да Браттл алаңында тұрақты түрде өнер көрсеткен. Игорь Фокин жасаған "Ду-Ду" қуыршағының кішкентай қола мүсіні Фокин мен барлық көше әртістерінің құрметіне Браттл және Элиот көшелерінің бұрышында орналасқан. Фокин Ресейден көшіп келгеннен кейін және қайтыс болғанға дейін Браттл алаңында үнемі өнер көрсеткен.

Басқа ерекшеліктері

1984 жылға дейін Гарвард сквері аялдамасы Қызыл желінің солтүстік соңғы аялдамасы болды және ол әлі күнге дейін метро, автобус және рельссіз троллейбустар арасындағы маңызды ауысу бекеті болып табылады. Солтүстік және батыстан келген автобустардың көпшілігі метро туннеліне іргелес жатқан туннель арқылы өтеді. Бұл туннель бастапқыда трамвайлар үшін салынған (1958 жылы соңғы рет жүріп өтті) және қазір де рельссіз троллейбустар мен қалыпты автобустар пайдаланады. Туннель Гарвард скверінің орталық бөлігіндегі автобус қозғалысын азайтады, автобустарға автомобильдерге кедересіз скверді кесіп өтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, туннель метро мен автобустар арасында жабық түрде өтуге жағдай жасайды. Сквердің ортасында Гарвард скверінің ескі метро киоскі орналасқан, онда 2020 жылы жабылатынға дейін «Out of Town News» газет стенді болды. «Lumen Eclipse» атты қоғамдық өнер инсталляциясы ай сайын жергілікті, ұлттық және халықаралық суретшілердің көрмелерін ұсынады. NPR-дің «Car Talk» радиошоуының кеңсесі скверге қарап тұрады, терезесінде шоуда жиі еске алынатын «Dewey, Cheetham & Howe» атты ойдан шығарылған заң фирмасының аты жазылған. Ауданның оңтүстік-батысында, Маунт-Оберн көшесінде Игорь Фокин ескерткіші орналасқан. Бұл ескерткіштің авторы – мүсінші Константин Симун, ол осы ескерткіш арқылы ғана емес, сквердің ажырамас бөлігі болып табылатын барлық көше артистеріне де құрмет көрсетеді. Айналасындағы көшелерде, әсіресе Браттл және Уинтроп скверлерінде жыл бойы түрлі көше артистерін қабылдайтын көптеген қоғамдық алаңдар бар. Браттл көшесінде Браттл театры (коммерциялық емес, авторлық театр) және Америка репертуарлық театры орналасқан. Джон Ф. Кеннеди еске алу паркі JFK көшесінен бір блок төмен, Чарльз өзенінің жағасында орналасқан. Кембридж орталық алаңы солтүстікке қарай екі блок қашықтықта. Бұл скверге консервативті емес саяси ұйымдардың белсенділері мен сұраныш етушілер көптеп келеді. Том Маглиоцци оны «әлемдегі жалқылардың астанасы» деп сынайтын болса да, бұл адамдарды қадағалауға ыңғайлы орын, себебі мұнда көптеген орындықтар, террасалар және осы мақсатқа арналған асханалар мен кафелер бар.

Тарих

Бүгінде сауда орталығы болғанымен, бұл алаңда бұрынғы кездерде, оның ішінде колониялық ақын Энн Брэдстрит сияқты белгілі адамдар тұрған.

Түрлендіру

Соңғы жылдары Площадьтың қалай өзгергені туралы талқылаулар көбінесе Гарвард Площасының және жалпы Кембридждің жаңаруына (gentrification) қатысты болады. Бұрын Площадь – Sages дүкені мен Woolworth's бес және ондық дүкені сияқты көрші сауда орталығы болған. Dickson Hardware (Браттл көшесіндегі 26-үйде) дәрі-дәрмек дүкендері мен банк филиалдары арасында 2021 жылға дейін сақталып келсе де, қазір Площадь негізінен студенттер мен қала тұрғындарына қызмет ететін аймақтық сауда орталығы болып табылады. 1981 және 1987 жылдары Гарвард сквер театры көп экранды кинотеатрға айналдырылды; кейіннен ол Loews Cineplex Entertainment желісінің бөлігі болды, бірақ 2012 жылдың 8 шілдесінде жабылды. 1990 жылдардың соңында Площадьтағы ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген бірнеше жергілікті бизнес – ерекше Tasty Diner (ұзақ уақыт бойы ашық болатын шағын сэндвич дүкені) және Wursthaus (кең пиво тізімі бар неміс мейрамханасы) жабылып, олардың орнына ұлттық желілер келді. Ұзақ жылдар бойы танымал болған Elsie's Lunch деликатесі де жабылды; Маунт-Оберн көшесіндегі Лоуэлл үйіне қарап тұрған кішкентай бұрыштық дүкенінің орнын қазір банкомат алып отыр. Тағы бір ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген мейрамхана, 64 жылдық Leo's Place, 2013 жылдың желтоқсанында үй иесі жалға беру шартын тоқтатқаннан кейін жабылды. Студенттік кооператив, Гарвард/MIT кооперативтік қоғамы ("The Coop", 1882 жылы құрылған) қазір Barnes & Noble басқарады, бірақ оны Гарвард пен MIT студенттері мен қызметкерлері сайлаған кеңес қадағалайды. Schoenhof's Foreign Books француздық Éditions Gallimard компаниясына тиесілі. 1990 жылдардың соңына дейін Paperback Booksmith, Reading International және Barilari Books кітап дүкендері жабылды. WordsWorth Books (Браттл көшесіндегі 30-үйде) 29 жылдан кейін 2004 жылы жабылды. Сол жылы танымал Grolier Poetry Bookshop сатылатынын хабарлады (бірақ жаңа басшылық астында аман қалды). Globe Corner Bookstore толығымен онлайн бизнеске айналды, соңғы клиентіне 2011 жылдың 4 шілдесінде қызмет көрсетті. Ұлттық тенденцияларды одан әрі дамыта отырып, бұрынғы Гарвард Траст Компаниясы бірнеше бірігулер арқылы Американың Ұлттық Банкіне енді. Бірнеше мекемелер бірегей стильмен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан жергілікті бизнес ретінде сақталды. Мысалдар: Leavitt & Peirce темекі дүкені (1883 жылы құрылған), Laflamme шаштараз дүкені (1898 жылы құрылған), Гарвард кітап дүкені (1932 жылы құрылған), Cardullo's Gourmet Shoppe (1950 жылы құрылған), Charlie's Kitchen (1951 жылы құрылған), Brattle Theater (1953 жылы құрылған), Hong Kong Chinese restaurant (1954 жылы құрылған), Club Passim (1958 жылы құрылған), Café Pamplona (1959 жылы құрылған), Mr. Bartley's Burger Cottage (1960 жылы құрылған), Million Year Picnic комикстер дүкені (1970 жылы құрылған), Algiers Coffee House (1970 жылы құрылған) және Grendel's Den (1971 жылы құрылған).

Фильмде және басқа да ақпарат құралдарында

1969 жылы түсірілген «Қош кел, Колумб» фильмі, соңына қарай Гарвард алаңында өтеді. Ричард Бенджамин сомдаған кейіпкер, Рэдклифф колледжінің студенті Бренда Потимкиннің (Али МакГрау ойнады) диафрагмасын үйдегі бюросының үстіңгі бөліміне анасы тауып алу үшін қалдырғанын білгеннен кейін оқиғасы дамиды. 1970 жылы Гарвард университетінің түлегі және Йель университетінің классика профессоры Эрих Сегалдың «Махаббат тарихы» фильмінің көп бөлігі Гарвард алаңында және оның төңірегінде өтеді. Гарвард студенттері Оливер Барретт пен Дженни Кавальери танысады, колледжді бітіреді, үйленеді, ал Оливер Гарвард құқық мектебіне оқуға түседі, Дженни мектепте сабақ береді, екеуі Агассиздегі екінші қабатта тұрады. Фильм жыл сайын Гарвард колледжінің бірінші курс студенттеріне бағдарламалық аптада көрсетіледі. 1973 жылы Гарвард құқық мектебінде түсірілген «The Paper Chase» фильмінде сол дәуірдегі Гарвард алаңының танымал орындары көрсетілген: ескі «Ауыл сыртындағы» газет стенді, «Парк көшесіне 8 минут» деген жазуы бар ескі MBTA Гарвард станциясының киоскі және қазір жабылып қалған Куперсмит гүл дүкені. 1977 жылы түсірілген «Between the Lines» фильмінде Гарвард алаңының ұқсас кадрларымен қатар Бэк-Бэйдің әуеден түсірілген көріністері де бар. 1994 жылы түсірілген «With Honors» фильмінде Гарвард алаңында түсірілген сахна бар, онда «Ауыл сыртындағы» газет стенді көрсетілген. Сахнада Монти Саймонға жақындап, ол (Саймон) автоматтан алған газеттерді сатуға тырысады. 1997 жылы түсірілген «Жақсы ниетті іздеу» фильмінің көп бөлігі Гарвард алаңында және оның төңірегінде түсірілді, әсіресе бұрынғы «Tasty Sandwich Shop» және алаңдағы ең үлкен «Au Bon Pain» кафесінің ашық ауадағы отыру орнында. 2005 жылғы «Тарихқа қол жеткізу; Гарвард алаңы, банк және «Tasty» асханасы» деректі фильмі алаңның өзгеретін бейнесін көрсетеді, кішкентай асхана («Tasty») үлкен сауда орынына орын беру үшін жабылады. Бен Аффлек 1970 жылдары шоколадты фондуымен танымал болған Уинтроп көшесіндегі Гренделдің үйінде «The Town» (2010) фильмінің бөліктерін түсірді. 2015 жылғы «Fallout 4» ойынында Гарвард алаңы ойын ішіндегі локация ретінде бейнеленген. Айналасының орналасуы дәл болмаса да, Кембридж ақпараттық орталығының киоскі бар.